حجت الاسلام والمسلمین حسن خیری در نشست «ایران قدرت اول جهان؛ بر اساس محاسبات الهی» که امروز ۱۸ مهر برگزار شد، با تأکید بر تفاوت مفهوم قدرت در فرهنگ اسلامی و تمدن غربی اظهار کرد: امام شهید فرمودند که قدرت در فرهنگ اسلامی به معنای خدمت به انسانیت و انسانها و خدمت به ارزشهای بشری از موضع قوت، نه از موضع ضعف است؛ در حالی که قدرت در تمدن غربی و نظام سلطه به معنای سلطهگری بر مردم از هر طریق، حتی از طریق ربودن رئیسجمهور یک کشور و غارت منابع آن، تعریف میشود.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی قم افزود: ما در همه عرصهها حرفی برای گفتن داریم و حرف اول را میزنیم؛ همچنین در عرصههایی مانند امنیت، مسائل زنان، مقابله با بیعدالتی، فساد و همچنین رویارویی با نظام سلطه استکباری، حرف برای گفتن داریم، درواقع تمدنی که در پی تحقق آن هستیم، همان چیزی است که هدف انبیا، علما و پیشوایان دینی بوده است.
خیری ادامه داد: رویارویی تمدنی با غرب مؤلفهها و منابعی دارد که برای ما قدرتی ممتاز تولید میکند؛ نخستین مؤلفه این قدرت رابطه امامت و امت است، امامت با دین و خدا پیوند دارد و امت نیز با مردم، مردمسالاری دینی و دلدادگی مردم مرتبط است. آیه «وَإِنْ یُرِیدُوا أَنْ یَخْدَعُوکَ فَإِنَّ حَسْبَکَ اللَّهُ ۚ هُوَ الَّذِی أَیَّدَکَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِینَ؛ و اگر دشمنان به فکر فریب دادن تو باشند البته خدا تو را کفایت خواهد کرد، اوست که به نصرت خود و یاری مؤمنان تو را مؤیّد و منصور گردانید.»(انفال/۶۲) نیز به این موضوع اشاره دارد. این دو عنصر، یعنی امامت جامعه، مؤمنان و توده مردم، قدرت ممتازی هستند که نصرت الهی پشتیبان آنها است.
مؤلفههای رویارویی با تمدن غرب
وی با اشاره به دیگر مؤلفههای این رویارویی بیان کرد: یکی دیگر از مؤلفهها، نظام مبتنی بر معرفت در برابر نظام مبتنی بر جاهلیت است، امروز شاهد تمدنی هستیم که جهالت و جاهلیت آن، از جاهلیت صدر اسلام بیشتر است و تمدن غربی بر نوعی جاهلیت و مادیت استوار است و بر شهوت انسانی، ظلم به انسانها و زیادهخواهیهای غریزی تکیه دارد.
خیری تصریح کرد: در این رویارویی، با تمدنی مواجه هستیم که حاکمیت آن بر جهل مردم استوار است و هرچه مردم جاهلتر باشند، این حاکمیت موفقتر خواهد بود و در مقابل، حاکمیتی قرار دارد که بر ارتقای معرفت آحاد جامعه تأکید میکند. «وَأَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِیَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَیْبِ؛ و آهن را که در آن برای مردم قوت و نیرویی سخت و سودهایی است، فرود آوردیم و تا خدا مشخص بدارد چه کسانی او و پیامبرانش را در غیاب پیامبران یاری می دهند» (حدید/۲۵) در این آیه، آهن بهعنوان عنصری برخوردار از استحکام و قدرت معرفی شده است و خداوند در این آیه از فلسفه فرستادن پیامبران به بیان ویژگیها و منافع آهن برای جامعه و مردم میپردازد.
وی افزود: شهید طهرانچی بهعنوان یک فیزیکدان، برداشتی از تشبیه جامعه به آهن داشت، ایشان معتقد بود آهن دو ویژگی دارد که در سایر فلزات و عناصر سخت وجود ندارد. نخست، نظم ساختاری است؛ آهن پیکرهای یکپارچه، محکم و مستحکم دارد و ویژگی دیگر آن، همسویی عناصر تشکیلدهنده آن است؛ بهگونهای که این عناصر یکدیگر را خنثی نمیکنند.
خیری با بیان اینکه امام شهید این نظم اجتماعی را با عنوان استحکام نظام معرفی کردند، گفت: مسائلی مانند عدالت، فسادگریزی، مبارزه با فساد و مبارزه با فقر در کانون توجه تمدن نوین اسلامی قرار دارند و این مؤلفهها در مجموع نوعی نظم ساختاری بینظیر ایجاد میکنند؛ نظمی که در تمدن غرب و نظام سلطه وجود ندارد، زیرا با منافع آنها در تعارض است و تمدنی که بر مادیات و شهوت استوار باشد، نمیتواند چنین نظمی را ایجاد کند.
وی نظم رفتاری را از دیگر ویژگیهای این تمدن برشمرد و ادامه داد: نظم رفتاری به معنای ضرورت مودت، رحمت و شکلگیری تعاملات مبتنی بر برادری و اخوت است و این موضوع در نامه ۵۳ نهج البلاغه با عنوان عهدنامه مالک اشتر «إِمَّا أَخٌ لَکَ فِی الدِّینِ وَ إِمَّا نَظِیرٌ لَکَ فِی الْخَلْقِ؛ زیرا آنان دو گروهند یا همکیشان تو هستند یا همانندان تو در آفرینش» نیز مورد توجه قرار گرفته است.
بازدارندگی در برابر دشمن نتیجه مقاومت ملت است
خیری با اشاره به جایگاه خانواده در شکلگیری نظم رفتاری اظهار کرد: خانواده نخستین نهاد اجتماعی است و فلسفه آن، سکونت و آرامش است و خداوند مودت و رحمت را میان انسانها قرار داده است، مودت و رحمت به معنای وجود همسویی در درون این نظام است و این مسئله در نخستین نهاد تشکیلدهنده جامعه شکل میگیرد. در تعاملات اجتماعی، با تفاوت میان قبایل، اقوام و ملیتها مواجه هستیم که آیه شریفه «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثَی وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا؛ ای مردم! ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم و ملتها و قبیلهها قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید.» بر شناخت متقابل تأکید دارد، نه تنازع و پیام این تمدن، پیام نزاع و درگیری نیست، بلکه دعوت به تعامل، گرد آمدن در کنار ریسمان الهی و پرهیز از شرک و تفرقه است.
وی تصریح کرد: بازدارندگی در عرصه اقتصادی از طریق اقتصاد مقاومتی و فرهنگ مقاومت و مؤلفههایی از این دست به ثمر میرسد که امروز این بازدارندگی را در عرصه نظامی و همچنین در عرصههای دیگر شاهد هستیم و حضور مردم نیز مؤید این موضوع است، البته بازدارندگی در دو سطح ساختاری و مردمی قابل بررسی است، یک نوع در نظام ساختاری وجود دارد و در کنار آن، جنگ ارادهها مطرح است، جنگ ارادهها در بُعد مردمی و در نظام رفتاری شکل میگیرد و امروز در جنگ شناختی، ترکیبی، جنگ نرم، شبیخون و تهاجم فرهنگی، تلاش دشمنان بر این است که اراده مردم را تضعیف کنند و از بین ببرند.
خیری بیان کرد: هدف دشمنان از جنگ نظامی، کودتا یا تحریم اقتصادی؛ فرسودگی و خستگی مردم است، ازاینرو امام شهید میفرمودند جنگی که امروز حقیقتا وجود دارد، جنگ ارادهها است، نه جنگ سازوکارهای نظامی. قدرت برتر باید بتواند بازدارندگی خود را به منصه ظهور برساند و در جنگ ارادهها نیز موفق باشد، جنگ ارادهها به مردم بصیر نیاز دارد.
شهادت عامل تقویت اراده ملت مبعوث شده میشود
وی ادامه داد: از طریق نظم ساختاری، رفتاری و نظم معرفتی به تمدن میرسیم و رسیدن به تمدن نیز مستلزم تشکیل حکومت است، نمیتوانیم در ساختارهای اقتصادی، تربیتی، خانوادگی و فرهنگی، در فرآیندهای سیاسی و در تعاملات بینالمللی موفق باشیم، مگر آنکه از حکومتی مستقر و مقتدر برخوردار باشیم و همه این تعاملات، معلول ساختار و نظم ساختاری ولایت فقیه است. ایرانیان در نهضت مشروطه، ملیشدن صنعت نفت شیعه بودند و مردم آذربایجان نیز شیعه هستند؛ اما آنچه به ما قدرت میدهد، پیوند امام و امت و ایجاد نظمی ساختاری است که امروز در قالب نظام ولایت فقیه شاهد آن هستیم.
خیری با اشاره به مفهوم استقامت در این نظام گفت: چنین حکومتی بر اساس «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَکَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ؛ پس همان گونه که فرمان یافتهای ایستادگی کن؛ و نیز آنان که همراهت به سوی خدا روی آورده اند [ایستادگی کنند] و سرکشی مکنید که او به آنچه انجام میدهید، بیناست» (هود/۱۱۲) استقامت میکند و تا پای مرگ نیز میایستد. همچنین، عبارت «وَلَا تَرْکَنُوا إِلَی الَّذِینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ؛ و به کسانی که [به آیات خدا، پیامبر و مردم مؤمن] ستم کردهاند، تمایل و اطمینان نداشته باشید و تکیه مکنید که آتش [دوزخ] به شما خواهد رسید» (هود/۱۱۳) به معنای تکیه نکردن بر کسانی است که ظلم کردهاند.
وی با اشاره به مقایسه وضعیت اقتصادی و رفاهی ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس بیان کرد: دائما گفته میشد که کشورهای حاشیه خلیج فارس از نظر وضعیت اقتصادی، رفاه و امکانات چقدر پیشرفته هستند؛ اما معلوم شد که این وضعیت مانند کف روی آب است و پشتوانهای ندارد، درواقع آنها چیزی از خودشان ندارند. آنچه ما را به قدرتی برتر تبدیل کرده، این است که به دیگران اتکا نداریم و روی پای خود ایستادهایم.
خیری با طرح این پرسش که جنگ ارادهها کجا به منصه ظهور میرسد، افزود: این جنگ در سطح مردم نمود پیدا میکند و امروز شاهد برانگیختهشدن مردم هستیم؛ بنابراین، این مسئله فقط در کتابها، نظریهها یا ایدههای امام و انقلاب ما نیست، بلکه در میدان و در سطح خیابان تحقق پیدا کرده است، درواقع با شهادت مردم یا امام ما قدرت تولید میشود، هنگامی که امام حسین(ع) به شهادت رسید، هدف این بود که بندگان خدا از جهالت و سرگردانی نجات پیدا کنند و سیدالشهدا(ع) نهتنها از بین نرفت، بلکه احیاگر شد و موجب نجات جانها شد و مردم را از جهالت و سرگردانی نجات داد.
انتهای پیام
