محمد مهدی پیش قدم در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به اینکه در حال حاضر تمبر اختصاصی با عنوان استان البرز در مخزن پست استان وجود ندارد، گفت: یکی از دلایل این موضوع، قدمت نسبتاً کوتاه استان البرز در ساختار تقسیمات کشوری است. چرا که البرز حدود یک دهه است که به عنوان استان مستقل شناخته می‌شود و پیش از آن، کرج و شهرستان‌های این محدوده بخشی از استان تهران محسوب می‌شدند.

وی در پاسخ به این پرسش که چه موضوعی را شایسته ثبت در قالب تمبر اختصاصی البرز می‌داند، گفت: پل B1 می‌تواند یکی از سوژه‌های مناسب برای این منظور باشد، چرا که اهمیت این پروژه و اتفاقات مرتبط با آن، ظرفیت ثبت و ماندگاری در قالب تمبر را دارد.

پیش قدم افزود: سد کرج و جاده چالوس نیز از مهمترین ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند در این زمینه مورد توجه قرار گیرند. جاده چالوس برای بسیاری از مردم کشور خاطره‌انگیز است و از نظر طبیعی و گردشگری نیز جایگاه ویژه‌ای دارد.

مدیرکل پست البرز مطرح کرد: بخشی از هویت تاریخی کرج نیز با باغداری و کشاورزی پیوند داشته و این موضوع هم می‌تواند از ظرفیت‌های فرهنگی استان برای معرفی در قالب تمبر باشد.

پیش‌قدم با تأکید بر نقش تمبر در معرفی فرهنگی و تاریخی خاطرنشان کرد: تمبر صرفاً وسیله‌ای مربوط به خدمات پستی نیست، بلکه بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی کشور محسوب می‌شود و مجموعه‌داری تمبر می‌تواند مردم را با بخشی از تاریخ، شخصیت‌ها، رویدادها و مناسبت‌های کشور آشنا کند.

۱۵ هزار و ۸۹۷ تمبر یادگاری در مخزن پست البرز نگهداری می‌شود

مدیرکل پست البرز با اشاره به وضعیت مخزن تمبر استان گفت: در حال حاضر حدود ۱۵ هزار و ۸۹۷ قطعه تمبر یادگاری و حدود یک میلیون و ۵۱۴ هزار و ۵۷ قطعه تمبر جاری در مخزن پست البرز موجود است.

پیش‌قدم درباره ماهیت این مجموعه اظهار کرد: این مجموعه جنبه اداری دارد و شخصی نیست. تمبرهایی که توسط شرکت ملی پست چاپ می‌شوند، مطابق ضوابط در مخازن و آرشیوهای مربوط نگهداری می‌شوند و بخشی از تمبرهای قدیمی نیز در این مجموعه‌ها وجود دارد.

وی افزود: کشورهای عضو اتحادیه جهانی پست نیز تمبرهای منتشرشده خود را برای یکدیگر ارسال می‌کنند تا سوابق آنها در مجموعه‌های مربوط نگهداری شود.

مدیرکل پست البرز درباره قدمت نمونه‌های موجود در مجموعه توضیح داد: نمونه‌هایی از دهه ۴۰ به بعد در مجموعه وجود دارد که به‌ صورت کارت‌پستال، نمونه یا آثار دارای مهر تأیید نگهداری می‌شوند، اما مخزن تمبر استان محل نگهداری دائمی تمبرهای بسیار قدیمی نیست.

وی ادامه داد: مخزن استان به ‌صورت دوره‌ای گردش مالی و موجودی دارد و تمبرهایی که قابلیت عرضه دارند، فروخته می‌شوند و نمونه‌هایی که باید در آرشیو اصلی نگهداری شوند، به مخزن اصلی شرکت ملی پست بازگردانده می‌شوند.

تمبرهای مشاهیر، مناسبت‌ها و رویدادهای ملی

مدیرکل پست البرز درباره محتوای تمبرهای موجود در مجموعه توضیح داد: بخشی از این تمبرها مربوط به مشاهیر ایران مانند فردوسی، رودکی و ابن‌سینا و بخشی نیز مربوط به ورزشکاران و رویدادهای ورزشی است.

پیش‌قدم افزود: در گذشته عمدتاً تمبر شخصیت‌هایی منتشر می‌شد که در قید حیات نبودند و از مفاخر کشور محسوب می‌شدند، اما در دوره‌های بعد این رویه تغییر کرد. برای نمونه، پس از انتشار تمبر علی پروین، علی دایی نیز از جمله شخصیت‌های ورزشی در قید حیات بود که تمبر آنها منتشر شد.

وی ادامه داد: پس از آن نیز با برگزاری بازی‌های آسیایی و المپیک، برای مدال‌آوران و قهرمانان ورزشی تمبرهایی منتشر شد. در کنار این موارد، مناسبت‌های ملی و جهانی مانند روز ملی صنایع‌دستی و روز جهانی منابع طبیعی نیز از جمله موضوعاتی هستند که برای آنها تمبر یادبود منتشر شده است.

مدیرکل پست البرز درباره نمونه‌های شاخص موجود در مجموعه اظهار کرد: تمبر حضرت امام خمینی(ره) از نمونه‌های شاخص پس از انقلاب است که در چرخه تمبر جاری قرار گرفت. همچنین آثاری مرتبط با مشاهیر هنری و علمی کشور، از جمله تابلوی ظهر عاشورا اثر استاد فرشچیان، تصویر این هنرمند و چهره دکتر حسابی نیز در میان نمونه‌های تمبر قرار دارند.

پیش‌قدم همچنین گفت: در مجموعه موجود، نمونه‌هایی از تمبرهای مرتبط با فرماندهان شریف ایرانی، شهرهای خلاق، سال بین‌المللی، شب یلدا، ایران و بلاروس، غزه، بازی‌های آسیایی، شهید جمهور و ایران و عمان وجود دارد که هر کدام موضوع و مناسبت مشخصی دارند.

وی با اشاره به تجربه برگزاری مراسم‌های بین‌المللی رونمایی تمبر اظهار کرد: در برخی برنامه‌های بین‌المللی، مانند رویدادهای مشترک ایران با روسیه و چین، ابطال تمبر و رونمایی از آن به‌ عنوان یک رویداد فرهنگی مورد توجه قرار گرفت و نشان داد تمبر همچنان می‌تواند ابزار مهمی برای تبادل و معرفی فرهنگی باشد.

تمبر چه زمانی ارزش پیدا می‌کند؟

مدیرکل پست البرز در پاسخ به پرسشی درباره ارزش تمبر و اینکه آیا تمبرهای قدیمی می‌توانند در آینده ارزش مالی پیدا کنند، توضیح داد: تمبر تنها یک شیت کاغذی نیست و در نظام فیلاتلیک، اقلام مختلفی در کنار آن قرار می‌گیرد. یک تمبر ممکن است در قالب شیت‌های ۲۴ یا ۳۲ قطعه‌ای و در اندازه‌های کوچک‌تر نیز چاپ شود و در کنار آن، کارت‌پستال، بلوک چهارقطعه‌ای و پاکت نیز وجود داشته باشد.

پیش‌قدم بیان کرد: زمانی که تمبر در اداره پست برای نخستین بار مهر ابطال دریافت می‌کند، وارد فرآیند فیلاتلیک و چرخه ارزشمند شدن می‌شود و اصطلاحاً مهر ابطال روی آن ثبت می‌شود. این موضوع یکی از عوامل مهم در ارزش‌گذاری مجموعه‌های تمبر است.

وی درباره قیمت‌گذاری تمبرها خاطرنشان کرد: قیمت تمبرهای عرضه ‌شده در پست بر اساس ارزش درج شده روی آنها و ضوابط مربوط تعیین می‌شود و مجموعه‌داران برای ارزیابی ارزش تمبرهای قدیمی نیز می‌توانند از منابع تخصصی و کتاب‌های سالانه قیمت تمبر استفاده کنند.

حدود ۲۰۰ نفر در البرز با مجموعه تمبر در ارتباط هستند

مدیرکل پست البرز با اشاره به استقبال مردم استان از تمبر اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۱۰۵ نفر مشترک رسمی تمبر در استان داریم که به ‌صورت ماهانه برای دریافت تمبر مراجعه می‌کنند. علاوه بر این، بیش از ۱۰۰ نفر دیگر نیز به‌ صورت غیرمشترک برای تهیه تمبر مراجعه دارند و در مجموع حدود ۲۰۰ نفر در استان به شکل مستقیم با این مجموعه در ارتباط هستند.

پیش‌قدم ادامه داد: میزان تمبری که افراد تهیه می‌کنند به نوع فعالیت و سلیقه آنها بستگی دارد. برخی افراد تمبرها را به‌ صورت چهارقطعه‌ای و بلوکی جمع‌آوری می‌کنند و برخی دیگر با هدف مجموعه‌داری یا سرمایه‌گذاری در آینده، تعداد بیشتری از هر تمبر را خریداری می‌کنند.

وی از فعالیت دو کارگزار تمبر در استان خبر داد و گفت: دو کارگزار در البرز فعالیت می‌کنند که تمبر تهیه کرده و بازاریابی و عرضه آن را انجام می‌دهند. این مدل فعالیت به ‌تازگی در استان آغاز شده و البرز به عنوان یکی از پایگاه‌های شروع این طرح در نظر گرفته شده است.

مدیرکل پست البرز افزود: در همین چند ماه اخیر، میزان فروش تمبر در البرز در مقایسه با سایر استان‌ها قابل توجه بوده و روند گردش و فروش تمبر در استان رو به رشد است.

وی درباره امکان تهیه تمبرهای جدید نیز گفت: مجموعه‌داران و علاقه‌مندان می‌توانند در قالب اشتراک تمبر با پست استان در ارتباط باشند تا تمبرهای جدید پس از انتشار برای آنها ارسال شود. هزینه این خدمات نیز قابل توجه نیست و می‌تواند راهی برای مشارکت بیشتر مردم در حفظ و توسعه فرهنگ تمبر باشد.

امکان خرید مستقیم تمبر از مخزن پست البرز

مدیرکل پست البرز درباره نحوه دسترسی مردم به تمبرهای موجود در مخزن اظهار کرد: علاقه‌مندان می‌توانند با مراجعه حضوری به مخزن تمبر پست البرز، مراحل لازم را انجام دهند و تمبر مورد نظر خود را بر اساس موضوع و تعداد مورد نیاز تهیه کنند. علاوه بر خرید مستقیم، شهروندان می‌توانند به ‌عنوان مشترک تمبر نیز ثبت‌نام کنند تا تمبرهای جدید پس از انتشار در اختیار آنها قرار گیرد.

وی همچنین درباره تمبرهای شخصی اظهار کرد: در سال‌های گذشته امکان طراحی تمبر شخصی نیز وجود داشت و افراد می‌توانستند به مناسبت تولد، ازدواج یا مناسبت‌های شخصی، تصویر مورد نظر خود را در قالب تمبر سفارش دهند. این نوع تمبرها پس از تأیید استانداردهای لازم طراحی و چاپ می‌شدند، اما در حال حاضر صدور تمبر شخصی متوقف است.

انتهای پیام