حسین افسری در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ظرفیت‌های کشت و تولید انغوزه اظهار کرد: انغوزه از خانواده چتریان است و در صورت فراهم بودن شرایط مناسب و مدیریت صحیح، می‌تواند عمری حدود ۲۵ تا ۳۰ سال داشته باشد. این گیاه ظرفیت اقتصادی قابل توجهی دارد، اما دستیابی به محصول باکیفیت مستلزم رعایت اصول فنی در مراحل کاشت، داشت و برداشت است.
مدیرعامل شرکت گیاهان دارویی راستین خاوران با بیان اینکه فعالیت این شرکت در زمینه آموزش، ترویج، تولید نشا و نظارت بر مراحل کاشت، داشت، برداشت و خریدوفروش شیره انغوزه متمرکز است، افزود: نشاهای تولیدی پس از طی دوره پرورش در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد و کارشناسان شرکت از زمان انتقال نشا به زمین تا مراحل نگهداری و برداشت، بهره‌برداران را همراهی می‌کنند تا احتمال خطا در تولید کاهش یابد.
افسری با اشاره به الگوی کشت این گیاه گفت: در الگوی مورد استفاده ما، در هر مترمربع حدود شش نشا و در هر هکتار نزدیک به ۶۰ هزار نشا کاشته می‌شود. البته تراکم نهایی باید با توجه به شرایط زمین و شیوه مدیریت مزرعه تعیین شود.
وی با تأکید بر اهمیت تخصص در برداشت شیره انغوزه ادامه داد: تیغ‌زنی این گیاه فرآیندی تخصصی است و جهت، عمق و زمان برش‌ها باید با دقت انتخاب شود. اگر این عملیات به‌درستی انجام نشود، ممکن است به گیاه آسیب وارد شود و میزان یا کیفیت شیره تولیدی کاهش یابد؛ به همین دلیل، آموزش کشاورزان و نظارت کارشناسان در این مرحله اهمیت زیادی دارد.
وی درباره ارزش اقتصادی انغوزه اظهار کرد: شیره این گیاه بر اساس نوع و کیفیت، قیمت‌های متفاوتی دارد و در معاملات مورد اشاره، قیمت هر کیلوگرم شیره انغوزه شیرین حدود ۲۰ تا بیش از ۴۰ میلیون تومان بوده است. با این حال، میزان تولید و درآمد نهایی به شرایط اقلیمی، سن گیاه، کیفیت شیره و شیوه برداشت بستگی دارد و برای برآورد اقتصادی کشت باید هزینه‌های تولید و عملکرد واقعی مزرعه نیز محاسبه شود.
افسری با اشاره به تفاوت انغوزه شیرین و تلخ گفت: نوع تلخ این گیاه در مناطقی از استان فارس، از جمله محدوده نی‌ریز، بیشتر دیده می‌شود و با وجود کاربردهای مختلف، معمولاً قیمت پایین‌تری نسبت به نوع شیرین دارد. نوع و کیفیت شیره تولیدی نقش مهمی در ارزش‌گذاری محصول و بازار فروش آن ایفا می‌کند.
وی با بیان اینکه انغوزه در صنایع گوناگون کاربرد دارد، افزود: ترکیبات این گیاه در صنایع دارویی، غذایی، تولید چسب و محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود. همچنین مواد معطر به‌دست‌آمده از آن در صنعت عطرسازی کاربرد دارند و فرآوری این محصول می‌تواند زمینه ایجاد ارزش افزوده بیشتری را فراهم کند.
این مدیرعامل یک شرکت گیاهان دارویی با اشاره به جایگاه ایران در تولید انغوزه بیان کرد: ایران، افغانستان و برخی کشورهای آسیای مرکزی از جمله ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان، تاجیکستان و ترکمنستان از مناطق شناخته‌شده کشت این گیاه هستند. با این حال شرایط اقلیمی و ویژگی‌های خاک در کیفیت محصول نهایی تأثیرگذار است و شیره تولیدی مناطق مختلف از نظر کیفیت و ارزش اقتصادی یکسان نیست.
افسری با اشاره به بازار بین‌المللی انغوزه اظهار کرد: هند از کشورهای مهم در زمینه فرآوری و توزیع محصولات مرتبط با انغوزه است و فرآورده‌های این گیاه در بازارهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. به گفته او، شیره انغوزه ایرانی به دلیل ویژگی‌های کیفی مورد توجه فعالان این حوزه قرار دارد؛ موضوعی که می‌تواند اهمیت حفظ کیفیت محصول و توسعه فرآوری داخلی را دوچندان کند.
وی با اشاره به پراکنش انغوزه در مناطق مختلف ایران افزود: استان‌های سیستان و بلوچستان، کرمان و خراسان از جمله مناطق مستعد تولید این گیاه هستند و در بخش‌هایی از تهران، همدان و آذربایجان نیز ظرفیت‌هایی برای کشت آن وجود دارد. البته انتخاب منطقه مناسب باید بر اساس بررسی دقیق شرایط آب‌وهوایی، منابع آبی و ویژگی‌های خاک انجام شود.
افسری درباره امکان کشت انغوزه در دشت ورامین نیز گفت: این منطقه به دلیل برخورداری از گرمای تابستان، ظرفیت مناسبی برای بررسی و توسعه کشت این گیاه دارد، اما شرایط سرمای زمستان، رطوبت، کیفیت خاک و دسترسی به آب نیز باید در انتخاب زمین مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، پیش از توسعه کشت در سطح وسیع، لازم است شرایط هر منطقه به‌صورت کارشناسی ارزیابی شود.
وی با اشاره به نیاز آبی این گیاه بیان کرد: انغوزه در مقایسه با بسیاری از محصولات کشاورزی، نیاز آبی محدودتری دارد. در الگوی مورد استفاده ما، آبیاری از حدود نیمه آبان آغاز می‌شود و تا اردیبهشت ادامه می‌یابد، اما زمان و فاصله آبیاری در همه مناطق یکسان نیست و باید متناسب با اقلیم و شرایط مزرعه تنظیم شود.
مدیرعامل شرکت گیاهان دارویی با اشاره به تجربه کشت این گیاه در شهرستان ورامین افزود: سال گذشته حدود چهار هکتار از اراضی منطقه، از جمله مناطقی در جوادآباد، خاوه، نجف‌آباد و حصارگلی، به کشت انغوزه اختصاص یافت. بررسی نتایج این مزارع می‌تواند در شناخت ظرفیت‌های منطقه و تصمیم‌گیری درباره توسعه سطح زیرکشت مؤثر باشد.
افسری در پایان با تأکید بر ضرورت آموزش کشاورزان و حمایت کارشناسی از بهره‌برداران خاطرنشان کرد: انغوزه با وجود ارزش اقتصادی بالقوه، محصولی تخصصی است و نباید صرفاً بر اساس قیمت بالای شیره آن برای کشت گسترده تصمیم گرفت. انتخاب زمین مناسب، استفاده از نشای سالم، مدیریت آبیاری، یادگیری اصول صحیح تیغ‌زنی و توجه به بازار فروش، از مهم‌ترین الزامات موفقیت در تولید این گیاه دارویی است.
انتهای پیام
