حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی همتی‌فر، دوشنبه، ۲۰ مهرماه، در نشست خبری «فاطمیه با محوریت برنامه‌های شورای هیئات مذهبی و فعالیت‌های تبلیغی اداره‌کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی» که در سازمان تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد، با تشریح برنامه‌های ایام فاطمیه اظهار کرد: برنامه‌های امسال با محوریت تبیین معارف اهل‌بیت(ع)، تقویت بصیرت و ساماندهی فعالیت‌های مردمی، با تأکید بر نقش‌آفرینی بانوان، پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به تفاوت دو دهه فاطمیه بیان کرد: فاطمیه اول بر اساس روایت ۷۵ روز و فاطمیه دوم بر اساس روایت ۹۵ روز از شهادت حضرت زهرا(س) برگزار می‌شود و برای هر مناسبت، پنج روز شامل دو روز پیش از شهادت، روز شهادت و دو روز پس از آن به‌عنوان ایام عزاداری در نظر گرفته شده است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر جایگاه اجتماعی و سیاسی حضرت زهرا(س) افزود: سیره این بانوی بزرگ اسلام، الگویی از حضور مؤثر زنان در جامعه و دفاع از ولایت است و نمی‌توان سیره اهل‌بیت(ع) را از مسائل اجتماعی و سیاسی جدا دانست.
همتی‌فر با اشاره به برنامه‌ریزی برای اجرای طرح ۷۰ روزه نقش‌آفرینی بانوان گفت: این طرح از ولادت حضرت زینب(س) آغاز می‌شود و تا سالروز شهادت ایشان در ماه رجب ادامه دارد و فرصتی برای ساماندهی فعالیت‌های بانوان و تقویت نقش آنان در شرایط کنونی جامعه است. نقش حضرت زینب(س) در زنده نگه‌داشتن پیام عاشورا نیز نشان می‌دهد که حضور زنان در تبیین حقیقت و انتقال پیام نهضت‌های دینی اهمیت دارد.
وی اعزام مبلغ را از برنامه‌های اصلی این ایام دانست و اظهار کرد: پیش از آغاز فاطمیه، نشست‌های بصیرتی و هم‌اندیشی مبلغان در قالب برنامه «طلایه‌داران هدایت» برگزار می‌شود. امسال موضوع خون‌خواهی و زنده نگه‌داشتن یاد شهدا نیز با توجه به الگوی حضرت زینب(س) در پیگیری پیام و آرمان شهدای کربلا، در محتوای تبلیغی مورد توجه قرار گرفته است.
همتی‌فر از آموزش ۱۵۰ بانوی مبلغ در حوزه پرده‌خوانی خبر داد و گفت: این بانوان با استفاده از پرده‌های تصویری و روایت‌محور، معارف دینی را در مدارس، حسینیه‌ها، مساجد و دیگر مراکز تجمع مخاطبان تبیین می‌کنند. این شیوه می‌تواند به ارتباط مؤثرتر با مخاطبان، به‌ویژه دانش‌آموزان دختر، کمک کند.
وی پیش‌بینی کرد که حدود ۲۵۰۰ مبلغ از طریق نهادهای حوزوی در فاطمیه اول و دوم به مناطق مختلف اعزام شوند و افزود: حوزه علمیه خراسان، سازمان تبلیغات اسلامی، دفاتر برخی مراجع عظام تقلید، آستان قدس رضوی و دیگر مجموعه‌های تبلیغی در این فرایند مشارکت دارند. نیاز مناطق شهری و روستایی و سهم نهادهای اعزام‌کننده بررسی می‌شود و آمار نهایی پس از پایان ایام فاطمیه اعلام خواهد شد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در ادامه گفت: بیش از ۱۰ نمایشگاه فاطمی در نقاط مختلف مشهد، از جمله بلوار طوس و آزادشهر، برپا می‌شود. ابعاد این نمایشگاه‌ها متناسب با ظرفیت مجموعه‌ها متفاوت است و در هر شهرستان استان نیز دست‌کم یک نمایشگاه پیش‌بینی شده است. تئاترهای فاطمی و شیوه‌های نوین و تلفیقی اجرای آثار نمایشی نیز از دیگر ظرفیت‌های انتقال معارف فاطمی به شمار می‌روند.
همتی‌فر با اشاره به فعالیت مبلغان در روضه‌های خانگی اظهار کرد: حدود ۳۵ مبلغ مرد نیز در کنار بانوان در این بخش فعالیت می‌کنند. این مبلغان پس از شرکت در فراخوان و گذراندن دوره‌های آموزشی، محتوای مورد نیاز را دریافت کرده‌اند و در سطح استان فعالیت خواهند داشت.
وی تأکید کرد: روضه‌های خانگی بر پایه علاقه و درخواست مردم برگزار می‌شوند و سازمان تبلیغات اسلامی دخالت مستقیمی در اصل برگزاری آن‌ها ندارد، اما در صورت درخواست میزبانان، برای معرفی و اعزام مداح یا سخنران متناسب با موضوع مجلس، از جمله حوزه خانواده یا فرقه‌شناسی، همکاری می‌کند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، درباره تعداد هیئت‌های مذهبی نیز گفت: ثبت هیئت‌ها بر اساس نیاز و مراجعه آن‌ها انجام می‌شود و اجباری برای ثبت همه فعالیت‌های مردمی وجود ندارد؛ بنابراین آمار هیئت‌های ثبت‌شده با تعداد واقعی هیات‌های فعال یکسان نیست. بر اساس آمار تقریبی مطرح‌شده، حدود پنج هزار هیات در مشهد و نزدیک به هشت هزار هیئت در سطح استان ثبت شده‌اند، اما تعداد واقعی می‌تواند بیشتر باشد.
همتی‌فر با اشاره به نظارت بر فعالیت هیئت‌ها و مداحان افزود: در کنار حمایت از فعالیت‌های مردمی، محتوای مجالس و شیوه‌های مداحی و عزاداری نیز رصد می‌شود و در صورت نیاز، تذکرهای اصلاحی با رویکرد تعامل، گفت‌وگو و آگاه‌سازی ارائه خواهد شد تا از طرح مطالب نامناسب و ایجاد سوءبرداشت یا اختلاف جلوگیری شود.
وی درباره ساختار شورای هیات‌های مذهبی استان نیز گفت: مسئولان شوراهای شهرستانی گرد هم می‌آیند و رئیس شورای استان را انتخاب می‌کنند. همچنین تجربه اجتماعات شبانه ماه‌های اخیر نشان داده است که مردم ظرفیت قابل توجهی برای ساماندهی زمان و شکل برگزاری مراسم مذهبی دارند.
محمدرضا صفایی، رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد، نیز در این نشست با تأکید بر اینکه وظیفه هیئت‌ها تنها برگزاری مراسم عزاداری و جشن نیست، اظهار کرد: تربیت انسان‌های مسئولیت‌پذیر و خدمت به جامعه و محله نیز از کارکردهای هیئت‌هاست. این مجموعه‌ها در حوادث طبیعی، دوران شیوع کرونا و اجتماعات مردمی در کنار مردم بوده‌اند و در شرایط کنونی نیز می‌توانند در تقویت همبستگی اجتماعی نقش‌آفرینی کنند.
وی تبیین مسائل روز و آگاه‌سازی مردم را از وظایف هیات‌ها دانست و افزود: هیئت‌ها نباید از ظرفیت جمعیتی خود برای حمایت از فرد یا جریان سیاسی خاص استفاده کنند، بلکه باید به دور از جناح‌بندی و متناسب با شرایط جامعه، به افزایش آگاهی و تقویت مشارکت اجتماعی کمک کنند. شناسایی و میدان دادن به جوانان مستعد و مسئولیت‌پذیر نیز از اولویت‌های شورای هیئات مذهبی است.
صفایی با اشاره به گسترش موکب‌ها در مشهد گفت: سازمان تبلیغات اسلامی، شهرداری و دستگاه‌های مرتبط برای تسهیل امور اجرایی و صدور مجوزها همکاری کرده‌اند. سال گذشته حدود ۸۰۰ موکب در ایام فاطمیه در مشهد فعال بودند و اکنون نیز حدود ۲۲۰ موکب در سطح شهر فعالیت دارند؛ با این حال، ثبت‌نام موکب‌های ویژه امسال هنوز آغاز نشده و آمار نهایی پس از تکمیل این فرایند اعلام می‌شود.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد با اشاره به مشارکت موکب‌ها و هیئت‌ها در مراسم تشییع رهبر شهید اظهار کرد: این مجموعه‌ها در اسکان زائران و شرکت‌کنندگان در مساجد و حسینیه‌ها، توزیع آب، پذیرایی و خدمت‌رسانی در مسیرهای ورودی شهر و خیابان‌های مشهد مشارکت داشتند. این خدمات از چند روز پیش از مراسم آغاز شد و تا چند روز پس از آن ادامه یافت؛ تأمین آب در مسیرهای پرتردد، به‌ویژه خیابان امام رضا(ع)، نیز ازجمله اقدامات بود.
وی افزود: هیات‌ها و موکب‌ها در مراسم تشییع آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی و برنامه‌های پایان ماه صفر نیز در زمینه پذیرایی و خدمت‌رسانی مشارکت داشته‌اند. بخش عمده هزینه این فعالیت‌ها از طریق کمک‌های مردمی و خیران تأمین می‌شود و شورای هیئات مذهبی بودجه مستقل مشخصی برای اجرای برنامه‌ها ندارد؛ هرچند برخی دستگاه‌ها، از جمله شهرداری، در تأمین زیرساخت‌هایی مانند داربست، تجهیزات صوتی، صندلی و دیگر اقلام همکاری می‌کنند.
صفایی همچنین از اعزام حدود هزار و ۷۰۰ نفر از مسئولان هیئت‌های مذهبی مشهد با نزدیک به ۴۰ دستگاه اتوبوس برای شرکت در مراسم عزاداری وفات حضرت معصومه(س) در قم خبر داد و سفره افطاری امام حسن مجتبی(ع) را نیز از نمونه‌های مشارکت گسترده مردم در برنامه‌های مذهبی و اجتماعی برشمرد.
وی درباره برنامه‌های امسال ایام فاطمیه گفت: اجتماعات عزاداری، راه‌اندازی موکب‌ها، برگزاری دسته‌های عزاداری و فعالیت روضه‌های خانگی در دستور کار قرار دارد. اجتماع فاطمیون در صبح روز شهادت حضرت زهرا(س) از میدان شهدا آغاز می‌شود و دسته‌های عزاداری از چهار مسیر به سمت حرم مطهر رضوی حرکت می‌کنند. تلاش می‌شود زمان‌بندی مراسم به‌گونه‌ای باشد که هیئت‌ها برنامه‌های خود را برگزار کنند و اجتماعات اصلی نیز با نظم مناسبی شکل بگیرند.
رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد افزود: فضاسازی شهری با عنوان «کوچه مشهد بزرگ» امسال نیز دنبال می‌شود و روضه‌های خانگی با عنوان «هر خانه، حسینیه» به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
صفایی، درباره سوگواره «نگین شکسته» نیز گفت: با مسئولان این سوگواره ارتباط و همکاری وجود دارد و بخشی از فعالیت‌های اجرایی آن توسط نیروهای هیئتی انجام می‌شود. برگزار نشدن سوگواره در سال گذشته به مسائل داخلی برگزارکنندگان مربوط بود، اما با برنامه‌ریزی برای برگزاری مجدد آن در سال جاری، شورای هیئات مذهبی آمادگی دارد در زمینه هماهنگی و پشتیبانی همکاری کند.
وی تأکید کرد: بسیاری از برنامه‌های مذهبی مشهد با همراهی هیئت‌ها، موکب‌داران، خادمان و خیران برگزار می‌شود و استمرار این مشارکت‌ها می‌تواند به خدمت‌رسانی بهتر به زائران و مجاوران و تقویت فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی کمک کند.
انتهای پیام
