به گزارش ایسنا، وحید شالچی، در آیین اهدای جوایز و افتتاحیه نمایشگاه آثار برگزیده هفتمین دوره مسابقه عکس حوادث و سوانح با عنوان «ایستادگی برای ایران» که امروز در مرکز همایش‌های بین‌المللی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، ضمن قدردانی از هنرمندان حاضر در این رویداد، اعضای هیئت داوران، مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی، بنیاد مسکن و سایر دست‌اندرکاران برگزاری نمایشگاه، اظهار کرد: کاری که هنرمندان در این مقطع مهم از تاریخ ایران انجام داده‌اند، بسیار ارزشمند است و باید به اهمیت آن توجه کرد.
وی با اشاره به ویژگی‌های دوران معاصر و حجم گسترده تصاویر و روایت‌های منتشرشده در رسانه‌ها گفت: از ویژگی‌های دوران جدید، مواجهه مداوم با بمباران نشانه‌ها، تصاویر و به تعبیری بمباران روایت‌هاست. از صبح تا شب، چه در رسانه‌های سنتی و تلویزیون و چه در شبکه‌های اجتماعی، با انواع نشانه‌ها و روایت‌هایی مواجه می‌شویم که مسائل پیرامون ما را به شکل‌های مختلف بازنمایی می‌کنند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم افزود: در چنین شرایطی، بسیار مهم است که بررسی کنیم این روایت‌های مختلف چه تأثیری بر ما می‌گذارند و آیا ما را به واقعیت پیوند می‌دهند یا مرز میان واقعیت و روایت را چنان مخدوش می‌کنند که تشخیص و تمایز میان آن‌ها دشوار می‌شود.
شالچی با اشاره به رنج‌ها و پیامدهای جنگ در طول تاریخ بشر تصریح کرد: جنگ همواره با درد و رنج، فقدان، یتیمی و از دست دادن عزیزان همراه بوده است، اما یکی از ویژگی‌های عجیب دوران کنونی این است که گاهی روایت‌ها تلاش می‌کنند جنگ را به‌گونه‌ای دیگر تفسیر کنند و آن را راه‌حل مشکلات مردم نشان دهند.
وی با انتقاد از ترویج روایت‌های جنگ‌طلبانه در برخی رسانه‌ها اظهار کرد: در دوره‌ای که با حجم گسترده‌ای از روایت‌ها مواجه هستیم، برخی افراد، حتی با زبان فارسی و گاه با هویت و شناسنامه‌ای مشابه مردم ایران، جنگ را راه نجات مردم معرفی می‌کردند. این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان برای مردمی جنگ خواست و جنگ‌طلبی کرد؟ در کجای دنیا جنگ موجب رفاه بیشتر مردم یا افزایش آزادی‌های آنان شده است؟
معاون وزیر علوم ادامه داد: عجیب‌تر آن است که برخی نیز این وعده‌ها را باور کردند؛ گویی می‌توان با نوشیدن آتش، تشنگی را برطرف کرد. نمایشگاه «ایستادگی برای ایران» از جمله ظرفیت‌هایی است که امکان مواجهه با روایت‌های جنگ‌طلبانه و مشاهده بخشی از واقعیت‌های پنهان این روایت‌ها را فراهم می‌کند؛ واقعیت‌هایی که در ترس کودکان، جان‌های ازدست‌رفته و ویرانی‌ها آشکار می‌شوند.
ثبت واقعیت‌های جنگ برای مقابله با تحریف روایت‌ها
وی با بیان اینکه روایت‌های نادرست درباره جنگ تنها به توجیه ضرورت آن محدود نمی‌شود، گفت: یکی دیگر از این روایت‌ها، تفکیک میان مردم و القای این تصور بود که جنگ تنها با بخشی از جامعه سروکار دارد و دیگران از پیامدهای آن در امان می‌مانند.
شالچی با اشاره به تصاویر ارائه‌شده در نمایشگاه افزود: در میان آثار، تصاویری از بیمارستان‌های آسیب‌دیده، مرکز دیالیز، میراث فرهنگی از جمله چهلستون اصفهان، کاخ گلستان و کاخ سعدآباد تهران، مدارس و دانشگاه‌هایی که هدف حمله قرار گرفته‌اند، دیده می‌شود. این قاب‌هایی که هنرمندان ثبت کرده‌اند، هم برای امروز ما و هم برای نسل‌های آینده امکان بازگشت به واقعیت جنگ و مشاهده پیامدهای جنگ‌افروزی را فراهم می‌کند.
وی تأکید کرد: این تصاویر نشان می‌دهند که چگونه مردم ایران در معرض آسیب و رنج قرار گرفتند و چگونه برخی افراد نیز به اشتباه، صدای دشمن را تکرار کردند و از جنگی حمایت کردند که هیچ تضمینی برای رفاه و آزادی مردم به همراه نداشت.
ایستادگی ملت‌ها می‌تواند زمینه‌ساز جهش‌های بزرگ باشد
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با اشاره به تجربه ملت‌های مختلف در مواجهه با بحران‌ها اظهار کرد: اگر ملتی بتواند ایستادگی کند، تاب‌آوری داشته باشد و در برابر دشواری‌ها، همبستگی خود را حفظ کند، جنگ و بحران می‌تواند به نقطه آغاز جهش‌های بزرگ تبدیل شود. در تاریخ ملت‌های مختلف، به‌ویژه در قرن بیستم، نمونه‌های متعددی از این تجربه دیده می‌شود که ملت‌ها با حفظ انسجام و ایستادگی در برابر دشواری‌ها، توانسته‌اند مسیر تازه‌ای را در آینده خود رقم بزنند.
شالچی با تأکید بر ضرورت حفظ همبستگی ملی در جامعه ایران گفت: جامعه ایرانی، جامعه‌ای زنده و تحصیل‌کرده و از کهن‌ترین ملت‌های جهان است. برای حفظ این سرمایه تاریخی، بیش از هر چیز باید بتوانیم با وجود تفاوت‌های طبقاتی، گفتمانی، سیاسی و دیگر تفاوت‌ها، با هم بودن خود را حفظ کنیم.
وی خاطرنشان کرد: همبستگی اجتماعی وجوه مختلفی دارد و یکی از عناصر مهم در حفظ آن، خاطره است. خاطره جمعی و خاطره ملی می‌تواند یک ملت را استوار نگه دارد و پیوندهای میان اعضای آن را تقویت کند.
شاهنامه چگونه به حفظ خاطره ملی ایرانیان کمک کرد؟
معاون وزیر علوم با اشاره به نقش ادبیات و روایت‌های تاریخی در حفظ هویت ملی ایرانیان اظهار کرد: شاهنامه در طول سده‌ها به حفظ هویت و خاطره ملی ما کمک کرده است؛ زیرا فردوسی با روایت خود، خاطره ملی ایرانیان را شکل داد و به ماندگاری آن یاری رساند.
وی افزود: به مدد روایت شاهنامه و فردوسی، ایرانیان حتی در مقاطعی که از نظر نظامی مغلوب شده بودند، توانستند ایستادگی کنند و از نظر فرهنگی به پیروزی برسند. به این ترتیب، هویت و «ما بودن» خود را حفظ کردند.
شالچی با اشاره به شرایط کنونی کشور ادامه داد: امروز نیز در شرایطی قرار داریم که به گفته وی، ایران توانسته است دشمن را از نظر نظامی ناکام بگذارد، اما همچنان در میانه دوره‌ای دشوار و سرنوشت‌ساز قرار داریم. در چنین شرایطی، ثبت رویدادها و حفظ آن‌ها در خاطره ملی اهمیت ویژه‌ای دارد.
عکاسی می‌تواند قهرمانی‌های مردم ایران را در حافظه ملی ماندگار کند
وی با تأکید بر جایگاه هنر و عکاسی در ثبت واقعیت‌های اجتماعی و تاریخی گفت: هنر و به‌ویژه عکاسی، به دلیل ارتباط نزدیک آن با واقعیت، در این مقطع اهمیت زیادی دارد. هرچند عکاس قاب، لحظه و صحنه را انتخاب می‌کند، تصاویر ثبت‌شده می‌توانند در ماندگاری خاطره ملی و ثبت قهرمانی‌هایی که مردم ایران در دشوارترین لحظات از خود نشان داده‌اند، نقش‌آفرین باشند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با اشاره به فداکاری‌های کادر درمان در جریان جنگ اظهار کرد: صبح امروز در همین سالن و در حضور رئیس‌جمهور، از تعدادی از افرادی که در مجموعه دانشگاهی و نظام سلامت فعالیت کرده‌اند، تقدیر شد. یکی از نمونه‌های قابل‌توجه، پزشکی از لامرد بود که خود نیز آسیب دیده بود و قرار بود برای پیوند دستش منتقل شود، اما از حدود ساعت ۱۲ ظهر تا ۱۲ ظهر روز بعد، به مدت ۲۴ ساعت به‌طور مداوم به جراحی پرداخت.
وی ادامه داد: این پزشک با وجود آسیب‌دیدگی خود، در شرایط دشوار به درمان مجروحان ادامه داد. همچنین از پزشکی تقدیر شد که با امکانات محدود به ابوموسی رفت و به درمان و مراقبت از مدافعان وطن پرداخت. نمونه دیگر، پرستاری در اندیمشک بود که در همان شرایط دشوار به فعالیت خود ادامه داد.
شالچی با اشاره به این نمونه‌ها گفت: مقاومت و ایستادگی مردم ایران در این دوره، مبتنی بر مجموعه‌ای از قهرمانی‌ها در عرصه‌های مختلف بوده است. فداکاری کادر درمان و تلاش افرادی که در بخش‌های مختلف خدمات‌رسانی حضور داشتند، نشان می‌دهد که مردم ایران با وجود همه تفاوت‌ها، در شرایط دشوار مقاومت و ایستادگی می‌کنند.
وی همچنین با اشاره به جان‌باختن شماری از کارکنان حوزه‌های خدماتی در جریان جنگ، به شهادت ۴۳ نفر از کارکنان حوزه توزیع داروی کشور اشاره کرد و این موضوع را بخشی از ابعاد انسانی و اجتماعی حوادث اخیر دانست.
نمایشگاه «ایستادگی برای ایران»؛ روایت دردها و حماسه مردم
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با قدردانی دوباره از هنرمندان، داوران و برگزارکنندگان نمایشگاه اظهار کرد: مردم ایران در یک سال گذشته دردها و رنج‌های زیادی را متحمل شده‌اند و آثار ارائه‌شده در این نمایشگاه بخشی از این رنج‌ها را به تصویر می‌کشد.
وی افزود: این آثار در عین حال، حماسه مردم ایران را نیز نشان می‌دهند؛ اینکه چگونه مردم توانستند در برابر قدرتی که از آن به‌عنوان قدرت متجاوز یاد کرد، ایستادگی کنند.
شالچی تأکید کرد: ارزش این آثار تنها در ثبت لحظات و تصاویر مربوط به جنگ نیست، بلکه این تصاویر امکان ماندگاری واقعیت‌های تاریخی، رنج‌های مردم و قهرمانی‌های آنان را در حافظه ملی فراهم می‌کنند؛ موضوعی که برای امروز جامعه و نسل‌های آینده اهمیت فراوانی دارد.
وی در پایان از همه افرادی که در شکل‌گیری نمایشگاه، داوری آثار و ثبت لحظات نقش داشته‌اند، قدردانی کرد و گفت این هنرمندان با ثبت این تصاویر، امکان روایت و ماندگاری ایستادگی مردم ایران را برای نسل‌های آینده فراهم کرده‌اند.
انتهای پیام
