مهدی جمالی‌نژاد، دوشنبه ۲۰ مهر در نشست‌خبری رویداد ملی صنایع خلاق «مانوین» که در محل استانداری اصفهان برگزار شد، اظهار کرد: تاکنون ۴۲۰ رویداد در استان اصفهان انجام شده که معادل با کل کشور است. اقدامات عمرانی و توسعه‌ای در حال انجام است و به‌هیچ‌وجه نمی‌توان گفت که فعالیتی در این زمینه صورت نمی‌گیرد. رئیس‌جمهور نیز با حضور در جلسات شورای سیاست‌گذاری این رویداد، اهمیت موضوع را نشان داده است.
وی افزود: قرار نیست کشور همچنان در مسیرهای درآمدزایی گذشته باقی بماند و تنها بر حوزه‌هایی مانند پتروشیمی متمرکز باشد؛ بلکه باید به سمت صنایع خلاق حرکت کنیم. از این منظر، نباید در اصفهان نیز رویدادها و برنامه‌ها را صرفاً در چارچوب صنایع بزرگ و آلاینده تعریف کنیم. تصویری که تلاش می‌کنیم از اصفهان و به‌ویژه استان ارائه دهیم، تصویر استانی دانشگاهی و متکی بر صنایع خلاق است.
اصفهان؛ فراتر از صنایع بزرگ و آلاینده
استاندار اصفهان با اشاره به برنامه‌ها و رویدادهای برگزارشده در استان طی دو سال گذشته بیان کرد: خوشبختانه در این مدت، برنامه‌های متعددی در حوزه‌های مختلف برگزار شده است؛ ازجمله جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، رویدادهای مرتبط با مهارت و مسابقات ملی بازی‌های رایانه‌ای و این برنامه‌ها به‌صورت مستمر در حال برگزاری هستند و رویداد ملی صنایع خلاق نیز از نظر ماهیت، رویدادی متفاوت به شمار می‌رود.
جمالی‌نژاد ادامه داد: این رویداد را نباید یک گردهمایی اداری یا تشریفاتی تلقی کرد. هنگامی که رئیس‌جمهور کشور برای حضور در یک رویداد دو ساعت از وقت خود را اختصاص می‌دهد و در آنجا درباره مسائل و مشکلات مختلف کشور گفت‌وگو می‌شود، این حضور معنا و اهمیت ویژه‌ای دارد؛ به‌ویژه آن‌که کشور با مسائل و چالش‌های متعددی روبه‌رو است. چنین رویدادی می‌تواند به تغییر مسیر و ریل‌گذاری جدید در کشور کمک کند و ثمرات فراوانی به‌همراه داشته باشد. صنایع خلاق ظرفیت مناسبی برای تولید ثروت در کشور دارند و باید این ظرفیت را جدی بگیریم.
ضرورت تحقق عدالت سرزمینی
وی با اشاره به دغدغه‌های مشترک مسئولان و فعالان استان یادآور شد: پرسش اساسی این است که چگونه می‌توانیم عدالت سرزمینی را محقق کنیم، صنایع کم‌کربن داشته باشیم و در کنار توسعه اقتصادی، از محیط زیست استان نیز حفاظت کنیم؟ این‌ها ازجمله موضوعاتی است که باید در برنامه‌ریزی‌های آینده مورد توجه قرار گیرد. پیوند میان خانه، جامعه و آینده اهمیت فراوانی دارد و باید از خود بپرسیم خانه آینده ما چگونه باید باشد. بارها تأکید کرده‌ام که آینده اصفهان باید بتواند در مقیاسی فراتر از استان، در آینده جهان نیز اثرگذار باشد. باور داریم سرمایه واقعی ما نخبگانی هستند که باید امکان ماندن، فعالیت و رشد در استان را داشته باشند و بتوانند استعدادهای خود را حتی در عرصه‌های فراتر از مرزهای کشور به نمایش بگذارند.
انتقال دبیرخانه ملی رویداد به اصفهان
استاندار اصفهان با اشاره به حضور عبدالحسن بهرامی، رئیس مرکز ستادهای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و رئیس رویداد ملی صنایع خلاق ایران و تلاش‌های معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری برای برگزاری این رویداد خاطرنشان کرد: زحمات مسئولان و دست‌اندرکاران این مجموعه قابل‌تقدیر است. همچنین، تصمیم برای برگزاری رویداد و انتقال دبیرخانه ملی آن به اصفهان اهمیت فراوانی دارد. اینکه رویدادی با این سطح از اهمیت از تهران به اصفهان منتقل شده و دبیرخانه ملی آن نیز در این استان مستقر شده است، اقدامی ارزشمند به‌شمار می‌رود. این اتفاق می‌تواند زمینه شکل‌گیری زنجیره‌ای از کسب‌وکارهای خلاق را فراهم کند.
جمالی‌نژاد با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده در مجموعه مدیریت استان گفت: یکی از اهدافی که در استان دنبال می‌کنیم، تبدیل اصفهان به بازاری دائمی برای محصولات و کسب‌وکارهای صنایع خلاق است؛ بازاری که بتواند خریداران و شرکت‌های بین‌المللی را جذب کند و زمینه حضور گسترده‌تر محصولات ایرانی را در بازارهای هدف فراهم سازد.
ظرفیت صنایع دستی، بازی‌سازی و انیمیشن
وی با اشاره به حوزه‌های دارای ظرفیت در اقتصاد خلاق افزود: باید به سمت هنر، بازی‌سازی، انیمیشن، فناوری‌های نرم، صنایع دانش‌بنیان و خوشه‌های نوآوری حرکت کنیم. استان اصفهان در این زمینه ظرفیت‌های قابل‌توجهی دارد که می‌توانند زمینه‌ساز توسعه اقتصادی باشند. گاهی در حوزه صنایع دستی، دو جوان طراح با خلاقیت خود محصولی تولید می‌کنند که ارزش اقتصادی چشمگیری دارد. برای نمونه، در طراحی برخی محصولات و آثار هنری، ازجمله قلم‌کاری، می‌توان ارزش افزوده‌ای ایجاد کرد که حتی با ارزش برخی کالاهای گران‌قیمت خارجی قابل‌مقایسه باشد. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که خلاقیت و طراحی می‌توانند به خلق ارزش اقتصادی منجر شوند.
استاندار اصفهان تأکید کرد: در این مسیر، نخبگان و بدنه علمی و تحقیقاتی استان نیز باید هم‌راستا شوند و برای تحقق اهداف این برنامه همکاری کنند. موضوع اصلی این است که نخبگان ما نباید پشت درهای بسته بازار باقی بمانند؛ بلکه باید بتوانند ایده‌ها و توانمندی‌های خود را به فرصت‌های واقعی اقتصادی تبدیل کنند.
پیوند دانشگاه، اقتصاد و حاکمیت
جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط مؤثر میان بخش‌های مختلف گفت: این رویداد می‌تواند پلی میان دانشگاه، اقتصاد و حاکمیت باشد و مجموعه‌های علمی، خلاق و نوآور را به یکدیگر پیوند دهد. نباید هر بخش به‌صورت جداگانه و بدون ارتباط با بخش‌های دیگر فعالیت کند؛ بلکه لازم است همه مجموعه‌ها در مسیری مشترک حرکت کنند. اصفهان در حوزه صنایع‌دستی و هنر ظرفیت‌های ارزشمندی دارد و کاشان نیز از جایگاه مهمی در معماری برخوردار است. این توانمندی‌ها در کنار ظرفیت‌های دانشگاهی، علمی و اقتصادی استان می‌توانند زمینه توسعه صنایع خلاق را فراهم کنند.
وی با اشاره به ضرورت همراهی کارآفرینان، فعالان محیط زیست و نسل جوان با این مسیر گفت: امیدوارم نسل جدید نیز بیش از گذشته به سمت فعالیت در حوزه صنایع خلاق هدایت شود و از ظرفیت‌های موجود برای ایجاد فرصت‌های جدید اقتصادی بهره بگیرد.
ضرورت حمایت از فعالان صنایع خلاق
استاندار اصفهان با اشاره به اهمیت توسعه دیپلماسی اقتصادی و حمایت از شرکت‌های صادراتی استانی اظهار کرد: در شرایط پیچیده اقتصادی امروز، موضوعات مختلفی وجود دارد که می‌توان درباره آن‌ها بحث و بررسی کرد. پس از این مرحله، موضوع بازرگانان و شرکت‌های تجاری نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. حل مشکلات مالیاتی، ارائه تسهیلات، رسیدگی به مسائل اداری، تأمین مواد اولیه با نرخ حمایتی و تخصیص ارز با هزینه مناسب ازجمله موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
جمالی‌نژاد ادامه داد: در کنار این اقدامات، تشکیل نظام اطلاعات بازار نیز اهمیت دارد. حتی در روزهای اخیر، موضوعی با عنوان «پنجشنبه‌های صنایع‌دستی» مورد توجه قرار گرفته و در حال اجراست. حمایت مالی از کارگاه‌ها با هدف جلوگیری از تعطیلی فعالیت‌های آن‌ها، اقدام کم‌اهمیتی نیست و می‌تواند در حفظ مهارت‌ها و تداوم فعالیت‌های هنری نقش مؤثری داشته باشد.
ضرورت انتقال تجربه به نسل جوان
وی با اشاره به تغییر نسل فعالان حوزه صنایع‌دستی و هنرهای سنتی افزود: چهار یا پنج سال پیش که برای انجام کار به مغازه‌ها مراجعه می‌کردم، افراد مسن و هنرمندان باتجربه را می‌دیدم که مشغول فعالیت بودند، اما اکنون اگر به این مراکز مراجعه کنید، با حضور جوانان و اعضای نسل جدید مواجه می‌شوید. به‌نظر من، این تغییر می‌تواند کمک‌کننده باشد. زمانی که خودم در شهرداری اصفهان فعالیت می‌کردم، جریان‌سازی در شهر آغاز شد. برای نمونه، در حوزه دوچرخه‌سواری و ترویج فرهنگ استفاده از دوچرخه اقداماتی انجام دادیم.
استاندار اصفهان تأکید کرد: باور داشته باشید که جریان‌سازی‌های فرهنگی و اجتماعی ممکن است برای رسیدن به نتیجه به زمان نیاز داشته باشند، اما آثار آن‌ها در آینده نمایان خواهد شد؛ حتی ممکن است افرادی که این جریان‌ها را آغاز کرده‌اند، در زمان مشاهده نتایج حضور نداشته باشند. امروز باید به این موضوع توجه کنیم که چگونه می‌توانیم زمینه مشارکت بیشتر جوانان و کودکان را در فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی فراهم کنیم. چنین اقداماتی صرفاً به انجام یک فعالیت محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند به شکل‌گیری یک حرکت فرهنگی گسترده‌تر منجر شود و آثار آن در سال‌های آینده نمایان شود.
جمالی‌نژاد گفت: از همه دختران جوان و نوجوان، باید حمایت شود و فرصت حضور در عرصه‌های هنری و خلاقانه در اختیار آن‌ها قرار گیرد. فعالیت‌هایی که امروز انجام می‌دهیم، ممکن است در آینده نتایج خود را نشان دهند. بنابراین، نباید اهمیت این اقدامات را صرفاً بر اساس دستاوردهای کوتاه‌مدت ارزیابی کنیم.
صنایع خلاق و ضرورت توجه به تغییر سلیقه جهانی
وی با اشاره به ضرورت توجه به تغییرات سلیقه جهانی در حوزه هنر و صنایع‌دستی افزود: در زمینه فعالیت‌های هنری و صنایع‌دستی باید به این موضوع توجه کنیم که سلیقه و معیارهای جهانی همواره در حال تغییر است. قرار نیست یک اثر یا یک رنگ برای همیشه در جایگاه نخست باقی بماند؛ ممکن است در دوره‌ای یک رنگ یا سبک به نماد و برند جهانی تبدیل شود و در دوره‌ای دیگر، سلیقه مخاطبان تغییر کند. بنابراین، لازم است هنرمندان و فعالان این حوزه با شناخت سلیقه روز جهان و توجه به تغییرات آن فعالیت کنند. باید بررسی کنیم که مخاطبان امروز چه می‌خواهند و چگونه می‌توان آثار هنری و صنایع‌دستی را با نیازها و علایق نسل جدید هماهنگ کرد.
استاندار اصفهان با اشاره به ضرورت فرهنگ‌سازی در جامعه اظهار کرد: فرهنگ‌سازی موضوعی نیست که بتوان در مدت شش‌ماه یا یک‌سال، نتیجه نهایی آن را مشاهده کرد. باید با برنامه‌ریزی و استمرار فعالیت‌ها، زمینه شکل‌گیری یک جریان فرهنگی را فراهم کنیم. نباید ظرفیت‌های جدید اقتصادی را نادیده بگیریم یا تصور کنیم که می‌توانیم آن‌ها را به‌طور کامل حذف کنیم. این حوزه‌ها بخش مهمی از اقتصاد امروز را تشکیل می‌دهند و باید برای استفاده از ظرفیت‌های آن‌ها برنامه داشته باشیم.
نقش نوآوری و فناوری در توسعه شهری
جمالی‌نژاد با اشاره به تجربه فعالیت در شهرداری اصفهان یادآور شد: در سال ۱۳۹۳، در دوره فعالیت شهرداری، درباره برخی تصمیم‌ها و انتخاب مدیران انتقادهایی مطرح شد. در آن زمان، حتی نسبت به انتخاب دو مدیر نیز انتقادهایی وجود داشت و این موضوع مطرح می‌شد که انتخاب‌های انجام‌شده قانونی نیست. با این‌حال، در همان دوره، موضوعاتی مانند ایجاد بسترهای خلاقیت و نوآوری و توجه به فناوری‌های روز جهان را دنبال کردیم. هدف این بود که فناوری‌های جدید و راهکارهای نوین در حوزه مدیریت شهری شناسایی شوند و امکان استفاده از آن‌ها در شهر فراهم شود.
وی ادامه داد: در آن مقطع، موضوعاتی مانند استفاده از ربات‌های آتش‌نشان نیز مطرح بود. این تجربه نشان می‌دهد که گاهی اقداماتی که در زمان انجام آن‌ها با انتقاد مواجه می‌شوند، می‌توانند در آینده آثار و نتایج قابل‌توجهی داشته باشند. ممکن است برخی اقدامات در کوتاه‌مدت نتیجه ملموسی نداشته باشند، اما نباید به‌همین دلیل از اهمیت آن‌ها غافل شویم. گاهی اقداماتی که امروز انجام می‌دهیم، در سال‌های آینده به نتایجی منجر می‌شوند که ارزش واقعی آن‌ها را آشکار می‌کند.
استاندار اصفهان درباره نقش رسانه‌ها در تبیین این موضوعات خاطرنشان کرد: از خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای درخواست می‌کنم به این موضوعات توجه ویژه‌ای داشته باشند. گاهی برخی اقدامات به‌اندازه کافی مورد توجه قرار نمی‌گیرند، در حالی که پرداختن به آن‌ها می‌تواند به شناخت بهتر ظرفیت‌های شهر و آگاهی عمومی کمک کند. اصحاب‌رسانه با دقت و نگاه ویژه‌ای به این موضوع بپردازند؛ زیرا بحث صرفاً درباره یک اقدام یا یک برنامه نیست، بلکه آینده فرزندان و نسل‌های بعدی نیز به این موضوعات ارتباط دارد.
صنایع خلاق؛ ظرفیتی برای اشتغال جوانان تحصیل‌کرده
وی با اشاره به مشکلات اشتغال جوانان تحصیل‌کرده گفت: امروز با جوانانی مواجه هستیم که مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری دارند، اما با وجود تحصیلات خود، شغل مناسبی پیدا نمی‌کنند. نمی‌توان انتظار داشت که همه این افراد پشت میزهای اداری بنشینند. باید پرسید برای اشتغال ۱۰۰ هزار، ۲۰۰ هزار یا ۳۰۰ هزار نفر چه برنامه‌ای داریم؟ صنایع خلاق می‌توانند بخشی از این ظرفیت را فعال کنند. ممکن است فردی با مدرک دکتری در این حوزه فعالیتی کوچک را آغاز کند، اما درآمدی به‌دست آورد که با درآمدهای متعارف قابل‌مقایسه نباشد. افزون‌بر این، چنین فعالیتی می‌تواند با علاقه، انگیزه و رضایت فرد همراه باشد.
استاندار اصفهان بیان کرد: در این حوزه، الزاماً مدرک تحصیلی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست؛ بلکه توانایی، خلاقیت، مهارت و علاقه افراد نیز اهمیت دارد. باید شرایطی فراهم کنیم که جوانان بتوانند استعدادهای خود را شناسایی کنند و با استفاده از آن‌ها به فعالیت اقتصادی بپردازند. همچنین لازم است زمینه گفت‌وگو با هنرمندان، دانشمندان، جوانان و نخبگان فراهم شود تا مسائل و مشکلات آن‌ها از نزدیک بررسی شود و بتوانیم از دیدگاه‌ها و تجربه‌های آنان استفاده کنیم.
ظرفیت‌های صنایع خلاق اصفهان نباید نادیده گرفته شود
جمالی‌نژاد با اشاره به جایگاه اصفهان در حوزه صنایع خلاق گفت: اصفهان در این زمینه ظرفیت‌های ارزشمندی دارد و باید برای معرفی و تقویت آن‌ها تلاش کنیم. خوشبختانه اقداماتی نیز در این مسیر انجام شده و بخشی از فعالیت‌ها و ظرفیت‌های موجود در قالب مجموعه‌های مختلف مورد توجه قرار گرفته است. توسعه فناوری‌های نرم یکی از حوزه‌هایی است که باید بیش از گذشته دنبال شود؛ زیرا اصفهان ظرفیت‌های فراوانی برای فعالیت در این زمینه دارد و حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های اصفهان در حوزه بازی‌های رایانه‌ای ادامه داد: اکنون چهار سال است که اصفهان به‌عنوان مرکز بازی‌سازی کشور مطرح شده است. دلیل این موضوع نیز حضور بازی‌سازان توانمند در اصفهان است. بخشی از مجموعه فعالان این حوزه را بازی‌سازان تشکیل می‌دهند و نباید این ظرفیت را دست‌کم گرفت. چنین ظرفیت‌هایی می‌توانند در مسیر توسعه اقتصادی و فرهنگی اصفهان نقش‌آفرین باشند و باید از آن‌ها حمایت شود.
ضرورت معرفی صنایع‌دستی در زندگی روزمره
استاندار اصفهان با اشاره به راهکارهای افزایش استقبال عمومی از صنایع‌دستی اظهار کرد: باید بررسی کنیم که برای معرفی بهتر این محصولات چه اقداماتی می‌توان انجام داد. برای نمونه، می‌توان کمپین‌های تبلیغاتی برگزار کرد، تصاویر و محتوای جذاب تولید کرد و با ساخت و انتشار ویدئوهای کوتاه ۳۰ثانیه‌ای، موفقیت‌ها و تجربه‌های هنرمندان را به مخاطبان معرفی کرد. همچنین می‌توان از ارتباط عاطفی با مخاطبان و ارتباط مستقیم با هنرمندان برای جذاب‌ترشدن محتوا و افزایش انگیزه مخاطبان استفاده کرد. پخش زنده، همکاری با افراد تأثیرگذار و استفاده از هشتگ‌های مرتبط نیز می‌تواند در معرفی بهتر این حوزه مؤثر باشد.
جمالی‌نژاد افزود: لازم است صنایع‌دستی را به زندگی روزمره مردم نزدیک کنیم. برای نمونه، باید بررسی کنیم که چگونه می‌توان از صنایع‌دستی در فضای خانه و در میان وسایل کاربردی استفاده کرد. متأسفانه در بسیاری از موارد، محصولات و وسایل مورد استفاده در خانه‌ها از ظرفیت‌های صنایع‌دستی داخلی بهره نمی‌برند. باید شرایطی فراهم شود که صنایع‌دستی صرفاً به محصولات تزئینی یا آثاری که در نمایشگاه‌ها به نمایش گذاشته می‌شوند، محدود نمانند و در زندگی روزمره مردم نیز کاربرد داشته باشند.
وی با اشاره به ضرورت حمایت از هنرمندان و توسعه صادرات صنایع‌دستی یادآور شد: باید هنرمندان و افرادی را که در زمینه تولید و صادرات صنایع‌دستی فعالیت می‌کنند، شناسایی کنیم و برای تقویت فعالیت‌های آن‌ها برنامه داشته باشیم. همچنین باید بررسی کنیم که چه سازوکارهایی برای تسهیل صادرات و ایجاد فرصت‌های اقتصادی بیشتر در اختیار این افراد قرار دارد. به‌نظر من، ظرفیت هنرمندان کشور بسیار ارزشمند است و نباید آن را دست‌کم گرفت. حتی می‌توان از افرادی که مستقیماً در حوزه صنایع‌دستی فعالیت نمی‌کنند، اما در زمینه سبک زندگی، هنر و روایت‌گری تجربه و توانایی دارند، برای معرفی این ظرفیت‌ها دعوت کرد.
استاندار اصفهان اظهار کرد: روایت تجربه‌های شخصی و خاطرات مرتبط با هنر و صنایع‌دستی نیز می‌تواند در ایجاد ارتباط عاطفی با مخاطبان مؤثر باشد. برگزاری رویدادهایی که در آن افراد به بیان تجربه‌ها و روایت‌های خود می‌پردازند، می‌تواند به شکل‌گیری یک جریان فرهنگی و اجتماعی کمک کند.
ضرورت تداوم جریان‌سازی فرهنگی و حمایت از نخبگان
جمالی‌نژاد با اشاره به اهمیت جریان‌سازی همه‌جانبه در حوزه‌های مختلف گفت: یکی از ارزش‌های مهم فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، ایجاد جریانی فراگیر است که بتواند بخش‌های مختلف جامعه را درگیر کند. نباید تمام فعالیت‌ها را به برگزاری یک برنامه یا اجرای یک طرح محدود کنیم. برخی اقدامات ممکن است در کوتاه‌مدت، برای نمونه در مدت یک‌ماه، شش‌ماه یا یک‌سال، به نتیجه نهایی نرسند، اما تداوم آن‌ها می‌تواند موجب فعال‌ترشدن جامعه، افزایش امید در میان جوانان و تقویت احساس تأثیرگذاری در آنان شود.
وی ادامه داد: زمانی که جوانان احساس کنند دیده می‌شوند و می‌توانند در جامعه نقش داشته باشند، انگیزه بیشتری برای مشارکت پیدا می‌کنند. این مسئله می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر آنان را در فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی فراهم کند. یکی از موضوعاتی که همواره درباره آن صحبت می‌کنیم، ضرورت توجه به نخبگان و بررسی راهکارهای کاهش مهاجرت آنان است.
استاندار اصفهان در پایان تأکید کرد: باید برای نخبگان نقش‌هایی مؤثر و متناسب با توانایی‌هایشان تعریف کنیم و زمینه‌ای فراهم شود که بتوانند در تصمیم‌گیری‌ها و فعالیت‌های مختلف نقش‌آفرینی کنند. لازم است ظرفیت‌های آنان را به‌درستی شناسایی کنیم و با پیش‌بینی جایگاه‌های مناسب، امکان اثرگذاری بیشترشان را فراهم آوریم.
انتهای پیام
