به گزارش ایسنا، وقتی زمین به‌آرامی پایین می‌رود، آثار آن ممکن است در بخش‌های مختلف شهر دیده شود. ساختمان‌ها و پیِ آن‌ها، یعنی بخشی که وزن بنا را به زمین منتقل می‌کند، می‌توانند آسیب ببینند. سامانه‌های زهکشی و فاضلاب نیز ممکن است با مشکل روبه‌رو شوند. از سوی دیگر، پایین رفتن سطح زمین می‌تواند خطر سیل‌گرفتگی را افزایش دهد. این موضوع فقط به یک ساختمان یا خیابان مربوط نیست؛ هرجا زیرساخت‌های شهری و محل زندگی مردم در معرض نشست زمین باشد، شناخت دقیق تغییرات زمین برای تصمیم‌گیری اهمیت پیدا می‌کند. به همین دلیل، اندازه‌گیری حرکت زمین در شهرها گامی برای شناسایی نقاطی است که ممکن است به توجه بیشتری نیاز داشته باشند.
با وجود این اهمیت، اطلاعات درباره چگونگی تغییر فرونشست زمین در شهرهای مختلف همچنان محدود بوده است. بررسی‌های پیشین گاهی از روش‌های متفاوتی استفاده کرده‌اند یا دوره‌های زمانی یکسانی نداشته‌اند. بعضی از آن‌ها نیز تنها شمار کمی از شهرها را بررسی کرده‌اند. در چنین شرایطی، مقایسه شهرهای جهان دشوار می‌شود و تصمیم‌گیران نمی‌توانند به‌سادگی تشخیص دهند خطر در کجا رو به افزایش است یا کدام منطقه به اقدام فوری‌تری نیاز دارد. بررسی شمار زیادی از شهرها در یک بازه زمانی مشخص می‌تواند تصویری روشن‌تر برای مقایسه فراهم کند، هرچند اندازه‌گیری‌ها نیز باید با توجه به محدودیت‌هایشان تفسیر شوند.
محققانی از دانشگاه پکن کشور چین در همین خصوص، پژوهشی درباره پایین رفتن سطح زمین در شهرهای بزرگ جهان انجام داده‌اند. آن‌ها به جای تمرکز بر یک شهر، حرکت زمین را در مجموعه گسترده‌ای از شهرها بررسی کردند تا تفاوت وضعیت آن‌ها روشن‌تر شود.
آن‌ها داده‌های ماهواره‌ای با وضوح بالا را که بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ گردآوری شده بود، بررسی کردند. هدف آن‌ها اندازه‌گیری حرکت زمین در ۴۶۵ شهر واقع در ۱۰۷ کشور بود. داده‌های ماهواره‌ای به آن‌ها امکان داد تغییرات سطح زمین را در بخش‌های مختلف این شهرها دنبال کنند و سرعت سالانه نشست را برآورد کنند. در گزارش نتایج، میان سرعت نشست در یک نقطه مشخص و «میانه» سرعت نشست در کل شهر تفاوت گذاشته شده است. میانه، عددی است که پس از مرتب کردن اندازه‌گیری‌ها، در میانه آن‌ها قرار می‌گیرد و لزوماً با شدیدترین نشست ثبت‌شده برابر نیست.
بر اساس نتایج، بخش‌هایی از شهر مکزیکوسیتی شدیدترین نشست موضعی گزارش‌شده را داشتند: حدود ۲۱۷ میلی‌متر در سال. با این حال، میانه سرعت نشست در سطح این شهر ۸ میلی‌متر در سال بود. این فاصله نشان می‌دهد وضعیت یک نقطه از شهر را نباید به همه آن تعمیم داد. در تورئون، شهری دیگر در مکزیک، میزان نشست حدود ۱۷ میلی‌متر در سال گزارش شد. در مقیاس منطقه‌ای، شدیدترین نرخ‌های نشست در آسیا دیده شد. میانه سرعت نشست در مدان اندونزی حدود ۳۳ میلی‌متر، در باندونگ اندونزی ۲۲ میلی‌متر و در اصفهان ایران ۱۱ میلی‌متر در سال بود.
در مقابل، حرکت سالانه زمین در بوستون، نیویورک، لندن، پکن، توکیو، سئول، سیدنی، مونته‌ویدئو و ناپل به‌طور کلی پایدار گزارش شد. میزان برآوردشده نشست یا بالا آمدن زمین در این شهرها بین ۰٫۱ تا ۱٫۹ میلی‌متر در سال بود. پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این اندازه‌گیری‌های کوچک باید با احتیاط تفسیر شوند. بنابراین، نتیجه بررسی تنها فهرستی از شهرهای دارای نشست شدید نیست، بلکه داده‌ها نشان می‌دهند حرکت زمین در شهرهای مختلف، و حتی در بخش‌های یک شهر، می‌تواند تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
یکی از کاربردهای این یافته‌ها، کمک به شناسایی نقاطی است که ساختمان‌ها، زیرساخت‌ها و ساکنان ممکن است در برابر پیامدهای فرونشست آسیب‌پذیرتر باشند. برای نمونه، تفاوت میان نشست موضعی و میانه شهری در مکزیکوسیتی یادآور می‌شود که یک عدد کلی برای توصیف وضعیت همه محله‌ها کافی نیست. اگر هدف، تعیین محل‌هایی باشد که به بررسی یا اقدام نیاز دارند، توجه به تغییرات درون هر شهر نیز اهمیت دارد. در عین حال، داده‌های ارائه‌شده به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند چه اقدامی در هر شهر باید انجام شود؛ آن‌ها بیشتر به روشن شدن محل و شدت تغییرات کمک می‌کنند.
این پژوهش که نتایج آن در نشریه علمی Nature Cities منتشر شده‌اند، البته محدودیت‌هایی هم داشته است. دوره بررسی آن حدود ۹ سال بوده و بر فرونشست نسبی و محلی در شهرهای بزرگ تمرکز داشته است، بنابراین ممکن است نواحی بیرون از مرزهای اداری شهرها را دربر نگیرد. همچنین در مناطقی که پوشش ایستگاه‌های زمینی کمتر است، عدم‌قطعیت اندازه‌گیری‌ها بیشتر خواهد بود. به همین دلیل، ادامه پایش می‌تواند نشان دهد آیا روندهای مشاهده‌شده در سال‌های آینده نیز پابرجا می‌مانند یا نه. چنین پیگیری‌ای می‌تواند به برنامه‌ریزی برای پاسخ‌های متناسب با وضعیت هر منطقه کمک کند، بدون آنکه از داده‌های یک دوره محدود، نتیجه‌ای قطعی برای آینده گرفته شود.
انتهای پیام
