محمود فاطمی در گفت وگو با ایسنا با اشاره به اهمیت شناسایی و کنترل عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر اظهار کرد: بیماریهای غیرواگیر سهم قابل توجهی از مرگومیرها در سراسر جهان را به خود اختصاص دادهاند و در این میان، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت، بیماریهای مزمن تنفسی و سرطانها از مهمترین تهدیدهای سلامت جامعه محسوب میشوند.
وی افزود: بخش قابل توجهی از عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر قابل پیشگیری و کنترل هستند و شناسایی و مدیریت بهموقع این عوامل میتواند در کاهش شیوع بیماریها و مرگومیرهای زودرس نقش مؤثری داشته باشد.
فاطمی ادامه داد: برای برنامهریزی مؤثر در حوزه پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر، دسترسی به اطلاعات دقیق و بهروز درباره شیوع عوامل خطر رفتاری و بیولوژیک، بیماریهای شایع غیرواگیر و وضعیت سلامت جامعه ضروری است و پیمایش STEPS یکی از مهمترین ابزارهای تأمین این اطلاعات به شمار میرود.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با اشاره به سابقه اجرای این پیمایش در کشور گفت: نظام مراقبت عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر از سال ۱۳۸۳ با اجرای نخستین پیمایش ملی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر و با مشارکت دانشگاههای علوم پزشکی کشور آغاز شد و تاکنون هشت دوره از این پیمایش در سطح کشور اجرا شده است.
وی تصریح کرد: نهمین دوره پیمایش ملی بررسی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر از ابتدای آبانماه سال جاری در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان اجرا خواهد شد و مقدمات اجرایی آن در حال انجام است.
فاطمی گفت: در همین راستا، کارگاه آموزشی آشنایی با فرآیندهای کلی اجرایی، نظارتی و پشتیبانی پیمایش عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر و همچنین آمادگیهای لازم برای اجرای این طرح، در تاریخ ۲۱ مهرماه برای مدیران اجرایی، ناظران و پرسشگران برگزار شد.
وی با اشاره به گستردگی اجرای این طرح در منطقه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان اظهار داشت: در این دوره، ۳۴ خوشه به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان اختصاص یافته که شامل ۲۴ خوشه شهری و ۱۰ خوشه روستایی است.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان افزود: پرسشگران با مراجعه به درب منازل خانوارهای منتخب، اطلاعات مورد نیاز را در سه مرحله جمعآوری میکنند که شامل اطلاعات رفتاری، اندازهگیریهای جسمانی و بررسیهای بیوشیمیایی است.
فاطمی توضیح داد: در گام نخست، اطلاعات رفتاری افراد با استفاده از پرسشنامههای استاندارد جمعآوری میشود. در گام دوم، اندازهگیریهای جسمانی مطابق پروتکلهای استاندارد انجام خواهد شد و در گام سوم نیز اندازهگیریهای بیوشیمیایی صورت میگیرد.
وی تأکید کرد: تمامی اقدامات و آزمایشهای انجامشده در چارچوب این پیمایش بهصورت رایگان انجام میشود و اطلاعات افراد و خانوارها با رعایت کامل محرمانگی ثبت و نگهداری خواهد شد. همچنین نتایج آزمایشهای انجامشده در اختیار افراد قرار میگیرد.
فاطمی درباره اهداف اجرای نهمین دوره پیمایش STEPS گفت: تأمین اطلاعات پایه برای ارزیابی اهداف و شاخصهای سند ملی پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر، توسعه زیرساختهای مراقبت عوامل خطر، تقویت نظام پایش و ارزشیابی برنامهها و فراهم کردن اطلاعات بهروز و قابل اعتماد درباره عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر از مهمترین اهداف این طرح است.
وی افزود: ترسیم وضعیت شیوع، روند و توزیع عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر، فراهم کردن زمینه تصمیمگیری در حوزه سلامت عمومی بر مبنای شواهد، حمایت از پژوهشهای مرتبط با پیشگیری و همچنین ارتقای دانش و ظرفیت نظام بهداشت عمومی برای پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر، از دیگر اهداف اجرای این پیمایش ملی است.
معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در پایان از شهروندان منتخب خواست با همکاری با پرسشگران این طرح، زمینه جمعآوری اطلاعات دقیق و قابل اعتماد را فراهم کنند؛ چرا که نتایج این پیمایش میتواند نقش مهمی در برنامهریزی و اجرای مداخلات مؤثر برای ارتقای سلامت جامعه داشته باشد.
انتهای پیام
