لیلا علیزاده در گفت‌وگو با ایسنا درباره تعامل مؤثر خانواده و مدرسه گفت: خانواده و مدرسه هر دو در تربیت دانش‌آموزان مسئولیت دارند و باید به‌جای مقصریابی، برای شناخت ریشه مشکلات و یافتن راه‌حل مشترک تلاش کنند.
وی با بیان اینکه خانواده در شکل‌گیری شخصیت اولیه، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری فرزند نقش دارد و مدرسه این پایه‌ها را در مسیر رشد علمی، اجتماعی و اخلاقی تقویت می‌کند، افزود: تقسیم کار روشن، ارتباط مستمر و تبادل اطلاعات بدون قضاوت، از ضرورت‌های همکاری این دو نهاد است. در این میان، مربی تربیتی می‌تواند با ایجاد درک متقابل، نقش واسطه میان خانواده و مدرسه را ایفا کند.
مدرس حوزه علمیه و مربی طرح تربیتی امین با اشاره به اینکه نباید تماس‌های مدرسه با والدین فقط هنگام بروز مشکلات تحصیلی یا رفتاری انجام شود، گفت: تماس برای بیان یک پیشرفت یا نقطه قوت دانش‌آموز می‌تواند اعتماد والدین را افزایش دهد. والدین نباید صرفاً مخاطب برنامه‌های مدرسه باشند، بلکه باید در تصمیم‌گیری‌های تربیتی نیز مشارکت کنند. ثبت پیشنهادهای خانواده‌ها، بررسی امکان اجرای آن‌ها و ارائه گزارش از نتایج پیگیری‌ها می‌تواند جلسات اولیا و مربیان را از حالت تشریفاتی خارج کند. همچنین می‌توان از مهارت‌ها و توانایی‌های والدین در فعالیت‌های تربیتی مدرسه بهره گرفت.
وی درباره نقش همکاری خانواده و مدرسه در پیشگیری از آسیب‌های روانی و اجتماعی دانش‌آموزان اظهار کرد: افت ناگهانی تحصیلی، گوشه‌گیری، افزایش عصبانیت یا تغییر در روابط دوستانه می‌تواند نشانه‌ای از وجود مشکل باشد و نباید بدون بررسی از کنار آن گذشت. خانواده و مربی باید به‌جای سرزنش یا بازجویی، فضایی امن برای گفت‌وگو با دانش‌آموز فراهم کنند. در صورت جدی یا ماندگار بودن نشانه‌ها نیز مراجعه به مشاور متخصص ضروری است؛ چراکه هدف، شناسایی به‌موقع مسئله و پیشگیری از عمیق‌ترشدن آسیب است.
علیزاده با اشاره به چالش‌های ارتباطی میان والدین و نوجوانان گفت: شکاف نسلی تنها ناشی از تفاوت سن نیست، بلکه زمانی تشدید می‌شود که هر نسل تصور کند نگاه خودش درست است و برای درک دیدگاه طرف مقابل تلاشی نکند. در این صورت، والدین باید شنیدن بدون قضاوت، گفت‌وگو به‌جای تحکم و شناخت دنیای دیجیتال فرزندان را جدی بگیرند. این به معنای تأیید همه انتخاب‌های نوجوان نیست، بلکه لازم است پیش از مخالفت، دلایل و دغدغه‌های او را بشناسند.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت آموزش سواد رسانه‌ای به دانش‌آموزان گفت: محدودیت به‌تنهایی نمی‌تواند نوجوان را در برابر آسیب‌های فضای مجازی ایمن کند؛ زیرا اگر قدرت تشخیص و ارزیابی محتوا را نداشته باشد، ممکن است با کاهش نظارت خانواده همچنان در معرض خطر قرار گیرد. در این راستا، والدین و مربیان می‌توانند با پرسش‌هایی درباره دلایل اعتماد نوجوان به یک خبر یا تأثیر یک محتوا بر احساسات او، زمینه تفکر انتقادی را فراهم کنند. همچنین تشکیل گروه‌های دانش‌آموزی برای تولید محتوای مسئولانه و آموزش تشخیص اخبار جعلی می‌تواند این مهارت‌ها را به تجربه عملی تبدیل کند.
علیزاده با تأکید بر ضرورت رعایت عدالت تربیتی اظهار کرد: میزان مشارکت خانواده‌ها نباید صرفاً بر اساس حضور فیزیکی، کمک مالی یا توانایی پیگیری امور درسی سنجیده شود. تماس‌های کوتاه، ارتباط غیرحضوری و ارائه راهکارهای متناسب با شرایط هر خانواده می‌تواند امکان همراهی بیشتر را فراهم کند. همچنین حمایت‌های آموزشی و تربیتی باید بر اساس نیاز دانش‌آموز باشد، نه جایگاه اجتماعی یا توان اقتصادی خانواده او. تعداد جلسات و امضای برگه حضور والدین به‌تنهایی نشان‌دهنده موفقیت این ارتباط نیست، بلکه باید بررسی شود که تعامل‌ها چه تأثیری بر رفتار، احساس امنیت و روند رشد دانش‌آموز داشته‌اند.
مدرس حوزه علمیه و مربی طرح تربیتی امین در پایان با بیان اینکه تربیت فرزند نباید به نمره و انضباط مدرسه محدود شود، گفت: والدین باید در کنار پیگیری وضعیت تحصیلی، درباره حال روحی، دغدغه‌ها و دنیای فکری فرزندان خود نیز گفت‌وگو کنند. از سوی دیگر، مسئولان آموزشی باید به‌جای تأکید صرف بر برگزاری جلسات، سازوکار مشخصی برای پیگیری مسائل تربیتی فراهم کنند.
علیزاده پیشنهاد کرد: هر دانش‌آموز با همراهی خانواده و مربی، هدفی تربیتی متناسب با نیازهای خود داشته باشد و روند پیشرفت او به‌صورت دوره‌ای بررسی شود. گاهی حل یک مشکل کوچک در رفتار یا روابط دانش‌آموز می‌تواند از اجرای چندین برنامه پرهزینه اثرگذارتر باشد.
انتهای پیام
