حسین رحیمی در گفت و گو با ایسنا، اظهار کرد: گردشگری خوراک فرصتی برای روایت تاریخ، فرهنگ، شیوه زندگی و تجربه زیسته مردمان هر منطقه است؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی هدفمند می‌تواند به یکی از محورهای توسعه گردشگری استان تبدیل شود.
وی با بیان اینکه البرز به دلیل تنوع جغرافیایی و فرهنگی، از قابلیت‌های متعددی برای توسعه گردشگری برخوردار است، افزود: هفت شهرستان کرج، ساوجبلاغ، نظرآباد، طالقان، اشتهارد، فردیس و چهارباغ هر یک از ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی خاصی برخوردارند که بخشی از آن در خوراک‌های محلی، شیوه‌های پخت سنتی و الگوهای تغذیه بومی نمود پیدا می‌کند.
رحیمی بیان کرد: بسیاری از غذاهای محلی در پیوند با شرایط اقلیمی، محصولات کشاورزی، شیوه معیشت و آداب‌ورسوم مردم شکل گرفته‌اند و شناخت آن‌ها می‌تواند تصویری ملموس‌تر از هویت فرهنگی مناطق به گردشگران ارائه دهد. از این منظر، معرفی میراث غذایی علاوه بر ایجاد جذابیت گردشگری، در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس نیز اهمیت دارد.
دبیر کمیته گردشگری خوراک و نوشیدنی استان البرز با اشاره به تهیه نقشه گردشگری خوراک این استان بیان کرد: در این نقشه تلاش شده است بخشی از خوراک‌های محلی و سنتی البرز در کنار جاذبه‌های گردشگری شهرستان‌ها معرفی شود تا علاقه‌مندان بتوانند با بخشی از تنوع غذایی و فرهنگی این استان آشنا شوند.
وی افزود: توتک، تمورگه، آش جو تنوری، آش ترش، آش آرد بَسری، خورش شش‌انداز، سمنوی سادات، کاچی سیر و ماست، آلو برغان و شیرینی مشگوفی از جمله خوراک‌هایی هستند که در این نقشه مورد توجه قرار گرفته‌اند و ظرفیت دارند به بخشی از روایت گردشگری مناطق مختلف البرز تبدیل شوند.
این مسئول گفت: برای معرفی دقیق و ماندگار این میراث، لازم است اطلاعات مربوط به خاستگاه هر غذا، مواد اولیه، شیوه‌های سنتی پخت، پیشینه تاریخی و مناسبت‌های فرهنگی مرتبط با آن گردآوری و مستند شود.
وی خاطرنشان کرد: مستندسازی اصولی می‌تواند از تحریف یا فراموشی شیوه‌های اصیل تهیه غذاهای محلی جلوگیری کند و زمینه انتقال این دانش بومی به نسل‌های بعدی را فراهم آورد. همچنین شناخت افرادی که این مهارت‌ها را به‌صورت تجربی حفظ کرده‌اند، می‌تواند در تکمیل اطلاعات مربوط به میراث غذایی مناطق نقش مؤثری داشته باشد.
رحیمی با اشاره به اهمیت ثبت میراث فرهنگی ناملموس اظهار کرد: در بررسی وضعیت غذاهای معرفی‌شده در نقشه گردشگری خوراک البرز، باید میان خوراک‌هایی که ثبت ملی شده‌اند و مواردی که هنوز در مرحله شناسایی و مستندسازی قرار دارند، تفکیک قائل شد. برای ارزیابی دقیق وضعیت هر خوراک نیز لازم است اطلاعات رسمی و مستند مربوط به پرونده ثبت آن مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: ثبت ملی زمانی می‌تواند در حفاظت از میراث غذایی نقش مؤثری ایفا کند که در کنار آن، شیوه‌های اصیل تهیه و پخت، دانش بومی مرتبط و زمینه‌های فرهنگی شکل‌گیری هر خوراک نیز مورد توجه قرار گیرد.
این مسئول ادامه داد: غذاهای سنتی بخشی از خاطرات جمعی، مناسبات اجتماعی و هویت فرهنگی مردم به شمار می‌روند. از این رو، حفاظت از این میراث مستلزم آن است که سنت‌های غذایی در زندگی روزمره و تعامل میان نسل‌ها استمرار داشته باشند.
دبیر کمیته گردشگری خوراک و نوشیدنی استان البرز با اشاره به ظرفیت‌های متنوع گردشگری این استان گفت: سد طالقان، جاده کرج ـ چالوس، پل تاریخی برغان و تپه‌های رنگین‌کمانی اشتهارد از جمله جاذبه‌هایی هستند که در کنار خوراک‌ها و محصولات بومی می‌توانند در طراحی تجربه‌های متنوع گردشگری مورد توجه قرار گیرند.
این مسئول توضیح داد: یکی از رویکردهای قابل پیگیری در این حوزه، طراحی مسیرهای گردشگری خوراک است؛ مسیرهایی که در آن‌ها بازدید از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی با آشنایی با غذاهای محلی، محصولات منطقه‌ای و شیوه زندگی جوامع بومی همراه شود.
رحیمی ادامه داد: در چنین الگویی، گردشگر تنها برای بازدید از یک جاذبه به مقصد سفر نمی‌کند، بلکه با مجموعه‌ای از تجربه‌های فرهنگی و غذایی روبه‌رو می‌شود که می‌تواند جذابیت سفر را افزایش دهد. این تجربه‌ها، در صورت طراحی متناسب با ظرفیت هر منطقه، امکان معرفی هم‌زمان میراث طبیعی، تاریخی و غذایی البرز را فراهم می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: توسعه این مسیرها می‌تواند فرصت بیشتری برای معرفی روستاها و مناطق کمترشناخته‌شده ایجاد کند و زمینه فعالیت گسترده‌تر اقامتگاه‌های بوم‌گردی، رستوران‌های محلی، تولیدکنندگان محصولات غذایی و سایر کسب‌وکارهای مرتبط با گردشگری را فراهم آورد.
رحیمی با تأکید بر ضرورت پیوند دادن ظرفیت‌های فرهنگی به منافع اقتصادی مردم اظهار کرد: معرفی غذاهای بومی زمانی می‌تواند به توسعه گردشگری کمک کند که میان فعالان این حوزه، تولیدکنندگان محلی، صاحبان کسب‌وکارهای غذایی و دستگاه‌های مسئول هماهنگی وجود داشته باشد.
این مسئول افزود: عرضه مناسب غذاهای محلی در مقصدهای گردشگری، معرفی خاستگاه و ویژگی‌های هر خوراک و فراهم کردن امکان تجربه غذاهای اصیل برای مسافران می‌تواند به افزایش جذابیت مقصد و تقویت فعالیت اقتصادی کسب‌وکارهای کوچک کمک کند.
به گفته وی، گردشگری خوراک این قابلیت را دارد که بخشی از هزینه‌های سفر را به زنجیره‌ای از فعالیت‌های محلی، از تولید مواد اولیه و فرآوری محصولات تا تهیه و عرضه غذا و ارائه خدمات گردشگری، پیوند دهد؛ موضوعی که در صورت شکل‌گیری سازوکارهای مناسب می‌تواند زمینه توزیع گسترده‌تر منافع گردشگری در جوامع محلی را فراهم کند.
دبیر کمیته گردشگری خوراک و نوشیدنی استان البرز همچنین بر اهمیت کیفیت خدمات و رعایت اصول بهداشتی تأکید کرد و گفت: توسعه این حوزه نیازمند آموزش فعالان، ارائه اطلاعات معتبر درباره غذاهای بومی و توجه به استانداردهای لازم در تهیه و عرضه خوراک است.
وی ادامه داد: تهیه نقشه گردشگری خوراک و معرفی غذاهای سنتی، نقطه شروع این مسیر است و برای دستیابی به نتایج پایدار باید اقدامات تکمیلی در زمینه مستندسازی، معرفی عمومی، ایجاد تجربه‌های گردشگری و ارتباط میان عرضه‌کنندگان خدمات دنبال شود.
رحیمی با بیان اینکه تنوع جغرافیایی و فرهنگی البرز زمینه مناسبی برای توسعه گونه‌های مختلف گردشگری فراهم کرده است، اظهار کرد: معرفی هدفمند میراث غذایی شهرستان‌ها می‌تواند به تقویت هویت گردشگری استان کمک کند؛ به‌ویژه زمانی که این معرفی با حفاظت از سنت‌های بومی، مشارکت مردم محلی و طراحی محصولات گردشگری متناسب با ویژگی‌های هر منطقه همراه باشد.
این مسئول افزود: برای تبدیل غذاهای محلی به یکی از مؤلفه‌های متمایزکننده مقصد گردشگری، لازم است میان ظرفیت‌های موجود و نیازهای گردشگران ارتباط برقرار شود. معرفی دقیق خوراک‌ها، روایت پیشینه فرهنگی آن‌ها و فراهم کردن امکان تجربه اصیل غذاهای محلی می‌تواند به شناخته‌شدن بیشتر این ظرفیت‌ها کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: توجه به ویژگی‌های اختصاصی هر شهرستان و پرهیز از ارائه تصویری یکسان از تمام مناطق استان، می‌تواند در معرفی بهتر تنوع غذایی البرز مؤثر باشد. در این مسیر، مشارکت جوامع محلی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بخش مهمی از دانش مربوط به غذاهای سنتی در تجربه و مهارت افرادی نهفته است که این شیوه‌ها را حفظ کرده‌اند.
رحیمی تأکید کرد: تبدیل ظرفیت‌های غذایی البرز به مزیت رقابتی در گردشگری، نیازمند همکاری میان دستگاه‌های متولی، فعالان گردشگری و جوامع محلی است تا در کنار معرفی غذاهای اصیل استان، حفاظت از میراث غذایی و بهره‌مندی اقتصادی مردم مناطق نیز مورد توجه قرار گیرد.
انتهای پیام
