به گزارش ایسنا، وزیر امور خارجه ایالات متحده قرار است در سمرقند با رهبران پنج کشور مسلمان‌نشین آسیای مرکزی دیدار کند. او در حالی عازم این سفر شده که منتقدان در داخل آمریکا، رویکرد او را نشانه فاصله گرفتن وزیر خارجه از پرونده‌های حساس و سپردن آن‌ها به دیگر مقامات کاخ سفید می‌دانند.
از سمرقند تا بمبئی؛ محور سفر اقتصادی
بر اساس این گزارش، روبیو در سمرقند میزبان نشست گروه «C۵+۱» خواهد بود؛ قالبی که آمریکا و پنج کشور ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان را گرد هم می‌آورد.
به نوشته رویترز، مقام‌های واشنگتن مدعی هستند آسیای مرکزی که میان چین، روسیه و ایران قرار گرفته، به دلیل غنی بودن از منابع باید مورد توجه بیشتری از سوی دولت فعلی ایالات متحده در مقایسه با توجهی که دولت‌های قبلی به این منطقه صرف کردند، قرار بگیرد.
ترامپ نوامبر سال گذشته رهبران این پنج کشور را در کاخ سفید میزبانی کرده و در همان زمان قزاقستان به «پیمان ابراهیم» پیوسته بود؛ مجموعه توافق‌هایی که بر اساس آن، کشورهای مسلمان‌نشین روابط خود را با رژیم صهیونیستی عادی‌سازی یا عمیق‌تر کرده‌اند. ترامپ همچنین شهریور گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان، دیدار کرده بود.
الگوی تازه؛ روبیو و پرونده‌های دشوار
فارغ از سیاست‌های منطقه‌ای، سفر روبیو با الگویی در دستگاه سیاست خارجی آمریکا همخوانی دارد که بر اساس آن، وزیر خارجه غالباً مناطقی را مقصد سفر خود قرار می‌دهد که در مرکز چرخه خبری نیستند و پرونده‌های دشوارتر را به دیگر دستیاران ترامپ از جمله استیو ویتکاف و جارد کوشنر، فرستادگان ویژه، و جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، واگذار می‌کند.
روبیو از زمان تصدی وزارت خارجه به کی‌یف یا مسکو سفر نکرده و در مذاکرات اوایل ماه جاری میلادی مقامات آمریکایی و اوکراینی در فلوریدا نیز حضور نداشته است؛ مذاکراتی که در آن واشنگتن بر کی‌یف فشار آورد تا حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند. در مذاکرات مربوط به ایران در پاکستان در فروردین گذشته نیز ونس و نه روبیو، نماینده آمریکا بود. سفر خارجی قبلی روبیو در اوایل اکتبر به یونان، پرتغال و ایسلند بود.
مقام‌های دولت ترامپ معمولاً هرگونه پیشنهاد مبنی بر اینکه مقام‌های کابینه ترامپ باید سفرهای خود را بر پایتخت‌های ژئوپلیتیک و کانون‌های بحران خاصی متمرکز کنند، رد کرده‌اند. کریستوفر لاندا، معاون وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته در شبکه ایکس نوشت که این تصور که تنها مقاصد خاصی شایسته سفر وزیر خارجه هستند، «به‌طور کامل انحطاط و فساد تشکیلات سیاست خارجی معاصر آمریکا را نشان می‌دهد.»
تحریم‌های روسیه و معامله ترامپ با مسکو
یک دیپلمات آسیای مرکزی که نامش را فاش نکرد به رویترز گفت مقام‌های منطقه در حال بررسی این موضوع هستند که آمریکا تا چه حد به هدف قرار دادن دور زدن تحریم‌های روسیه ادامه خواهد داد. به گفته مقامات غربی، تمام کشورهای C۵ با وجود نزدیک شدن به آمریکا، پیوندهای تاریخی عمیقی با مسکو دارند و این منطقه تسهیل‌کننده واردات و صادرات روسیه بوده است؛ تجارتی که تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا را نقض می‌کند.
آمریکا در گذشته کشورهای منطقه را تحت فشار قرار داده بود تا این جریان‌ها را متوقف کنند؛ اما ترامپ این ماه با مسکو به توافقی برای واردات گازوئیل روسیه دست یافت؛ اقدامی برای کاهش قیمت سوخت داخلی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره. روز جمعه نیز ترامپ تمام مفاد قانونی را که به او اجازه می‌داد بر برخی کشورها که مقادیر قابل‌توجهی نفت خام روسیه خریداری می‌کنند یا به مسکو در دور زدن تحریم‌ها کمک می‌کنند، تعرفه‌های سنگین وضع کند، معلق کرد. به گفته کارشناسان، هند و قزاقستان از جمله کشورهایی بودند که می‌توانستند تحت تأثیر قرار گیرند.
هند که روبیو پس از ازبکستان به آن سفر خواهد کرد، همچنان پس از چین، دومین واردکننده بزرگ نفت خام روسیه در جهان است؛ این در حالی است که ترامپ در فوریه گفته بود هند با توقف خرید نفت از روسیه موافقت کرده است.
توافق تجاری با هند «تقریباً نهایی»
همچنین به نوشته رویترز پرسش‌های بیشتری درباره دستور کار روبیو در زمینه توافق تجاری بالقوه با هند و تلاش برای پیشبرد به اصطلاح پیمان ابراهیم در آسیای مرکزی وجود دارد. یک مقام آمریکایی هم که نامش را فاش نکرد روز جمعه توافق تجاری با هند را «تقریباً نهایی» توصیف و این احتمال را مطرح کرد که این توافق در جریان سفر روبیو اعلام شود. رویترز سال گذشته گزارش داده بود آمریکا با کشورهای دیگری در آسیای مرکزی درباره پیوستن به پیمان ابراهیم گفت‌وگو کرده است؛ گفت‌وگوهایی که از نظر تئوری می‌تواند در سمرقند ادامه یابد.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که بیش از ۲۰۰ مدیر ارشد تجاری روبیو را در سفر به ازبکستان همراهی می‌کنند. دیپلمات آسیای مرکزی گفت که دولت ترامپ تلاش‌های تجاری خود را بر گسترش دسترسی به منابع معدنی عناصر نادر خاکی منطقه متمرکز کرده است.
به گفته این دیپلمات، سفر به ازبکستان عمدتاً توسط سرجیو گور، سفیر آمریکا در هند، سازماندهی شده است. گور که در ازبکستان متولد شده و از دوستان روبیو است، همچنین به عنوان فرستاده ویژه آمریکا در امور جنوب و آسیای مرکزی فعالیت می‌کند.
پس از ازبکستان، روبیو به شهرهای بمبئی و جامناگر در هند خواهد رفت تا با رهبران تجاری هند از جمله موکش آمبانی، رئیس هیئت مدیره ریلاینس اینداستریز، دیدار کند؛ کسی که اوایل سال جاری با حمایت از یک پالایشگاه جدید در تگزاس، توجه دولت ترامپ را جلب کرد. روبیو آخرین بار پنج ماه پیش به هند سفر کرده بود. این سفر قرار است روز پنجشنبه این هفته به پایان برسد.
انتهای پیام
