رضا افلاطونی در جلسه شورای راهبری حفاظت که روز دوشنبه ۲۷ مهر در مرکز آموزش دکتر جوانشیر کرج برگزار شد، منابع طبیعی، جنگل‌ها و مراتع را میراثی بین‌نسلی دانست و اظهار کرد: این منابع از نسل‌های گذشته به ما رسیده‌اند و وظیفه داریم آنها را به عنوان امانت حفظ کنیم، بهبود ببخشیم و به نسل‌های آینده تحویل دهیم.
وی با اشاره به وظیفه مشترک دستگاه‌های اجرایی و مردم در حفاظت از منابع طبیعی، افزود: ارزیابی نسل‌های آینده از عملکرد ما به این بستگی دارد که تا چه اندازه در حفاظت از سرزمین و زیست بوم کشور موفق بوده‌ایم. بنابراین، باید برای ارتقای عملکرد خود در این حوزه تلاش کنیم.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه حفاظت از عرصه‌های طبیعی ابعاد مختلفی دارد، توضیح داد: حفاظت قانونی یکی از این ابعاد است و اصلاح قوانین ناقص یا متعارض، پیگیری تصویب قوانین مورد نیاز و رفع تعارض مقررات، بخشی از این مأموریت به شمار می‌رود. در همین راستا، اصلاح تعارض‌های میان ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع و ماده ۶۸۰ و همچنین اصلاح ماده ۲۴ مکرر قانون معادن در دستور کار قرار گرفته است.
وی از انعقاد تفاهم‌نامه با مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه خبر داد و گفت: شیوه‌نامه اجرایی این تفاهم‌نامه تدوین شده و قرار است برای اجرا ابلاغ شود.
افلاطونی با اشاره به اقدامات انجام شده برای برخورد با متخلفان، اظهار کرد: در سال گذشته برخورد با قاچاقچیان چوب، قطع‌کنندگان درختان و افرادی که به عمد در عرصه‌های طبیعی آتش‌سوزی ایجاد می‌کنند، با جدیت دنبال شد و ۲۱ نفر از عوامل آتش‌سوزی‌ها با همکاری دستگاه قضایی و نیروهای انتظامی و امنیتی بازداشت شدند.
وی حفاظت فیزیکی را یکی دیگر از بخش‌های مأموریت سازمان برشمرد و افزود: حفاظت بیولوژیکی، پیشگیری از آفات و بیماری‌های گیاهی، حفظ پوشش گیاهی و اجرای عملیات آبخیزداری نیز از اقدامات ضروری برای حفاظت از منابع طبیعی هستند.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به خسارت آفات و بیماری‌ها به عرصه‌های جنگلی عتوان کرد: در اوایل دهه‌های قبل، یک آفت و بیماری موجب خشکیدگی حدود ۳۷ هزار هکتار از عرصه‌های کشور شد. این موضوع نشان می‌دهد حفاظت تنها به مقابله با قطع درختان یا خاموش کردن آتش محدود نیست و باید برای پیشگیری و مدیریت آفات و بیماری‌ها نیز برنامه داشته باشیم. در همین زمینه، راه‌اندازی سامانه جامع شناسایی و مدیریت این عوامل در دستور کار قرار گرفته است.
پایش عرصه‌های ۱۳۵ میلیون هکتاری با فناوری‌های نوین و یگان پهبادی
افلاطونی با اشاره به وسعت عرصه‌های منابع طبیعی کشور تصریح کرد: پایش حدود ۱۳۵ میلیون هکتار عرصه با اتکا به نیروی انسانی و خودرو امکان‌پذیر نیست و باید به سمت فناوری‌های روز، اقدامات دانش‌بنیان، پایش هوشمند، تصاویر ماهواره‌ای و مشارکت مردم حرکت کنیم.
وی از پیگیری راه‌اندازی یگان پهپادی سازمان منابع طبیعی خبر داد و افزود: مکاتبات و جلسات مربوط به این موضوع انجام شده است و برای تحقق آن به همکاری دستگاه‌های امنیتی، فراجا و سازمان برنامه و بودجه نیاز داریم.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور همچنین از پیگیری طرح جامع حفاظتی و انتظامی خبر داد و توضیح داد: در این طرح باید بر اساس نقشه و ارزیابی خطر مشخص شود که در کدام حوزه‌های آبخیز به پاسگاه حفاظتی، پایگاه اطفای حریق، عملیات بیولوژیکی یا سازه‌های آبخیزداری نیاز است. جانمایی این اقدامات باید از قبل مشخص باشد تا با تأمین اعتبار، اقدامات در نقاط اولویت‌دار انجام شود.
وی با اشاره به تهیه و ابلاغ طرح جامع مدیریت حریق، اظهار کرد: اجرای برنامه‌های حفاظتی باید بر مبنای شناسایی مناطق پرخطر و پیش‌بینی نیازهای هر منطقه انجام شود تا امکانات و تجهیزات در محل‌های مورد نیاز مستقر شوند.
افلاطونی با تأکید بر اینکه انجام مأموریت‌های حفاظت از منابع طبیعی بدون همراهی مردم امکان‌پذیر نیست، اظهار کرد: رویکرد سازمان باید با مردم، برای مردم است و از ظرفیت جوامع محلی و بخش خصوصی در اجرای طرح‌های مرتعداری، بیابان‌زدایی و سایر برنامه‌های مرتبط استفاده شود.
وی با اشاره به ثبت نام حدود ۵۰۰ هزار نفر در سامانه همیاران طبیعت افزود: این افراد ظرفیت بزرگی برای حفاظت از منابع طبیعی هستند و باید با آموزش و سازماندهی مناسب از توان آنها در حوزه‌هایی مانند مقابله با آفات و بیماری‌ها، مدیریت و مهار آتش‌سوزی و اجرای اقدامات آبخیزداری استفاده کرد.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور خطاب به اصحاب رسانه نیز گفت: هر درخت و هر بوته در عرصه‌های منابع طبیعی متعلق به جامعه و نسل‌های آینده است. باید احساس مسئولیت عمومی در برابر تخریب طبیعت تقویت شود تا مردم در صورت مشاهده قطع درختان، قاچاق چوب یا وقوع آتش‌سوزی، برای جلوگیری از خسارت و اطلاع‌رسانی اقدام کنند.
افزایش اعتبارات و تأمین تجهیزات حفاظتی
افلاطونی با اشاره به افزایش اعتبارات مرتبط با قانون معادن گفت: با پیگیری‌های انجام شده و همراهی نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعتبار مربوط به این قانون که به سازمان منابع طبیعی اختصاص می‌یابد، از حدود ۹۰۰ میلیارد تومان به ۹ همت افزایش پیدا کرده است. همچنین اعتبارات حوزه آبخیزداری دو برابر شده است.
وی با اشاره به ضرورت تأمین تجهیزات مورد نیاز نیروهای حفاظت، اظهار کرد: برای انجام مأموریت‌های گسترده حفاظتی، تأمین تجهیزات و امکانات ضروری است و در همین راستا خودرو، موتورسیکلت، دمنده، لباس، پوتین و تجهیزات انفرادی تهیه و برای ارسال به استان‌ها آماده شده است.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اقدامات انجام شده در زمینه مقابله با آتش‌سوزی‌ها گفت: مجموعه این اقدامات و تلاش همکاران در سازمان، نیروهای مستقر در استان‌ها و شهرستان‌ها و همچنین نیروهای مردمی، موجب شده است میزان آتش‌سوزی در عرصه‌های منابع طبیعی نسبت به سال گذشته حدود ۸۵ درصد کاهش یابد.
وی بر تداوم تأمین تجهیزات و تقویت اقدامات حفاظتی، استفاده از فناوری‌های نوین و افزایش مشارکت مردم برای صیانت از منابع طبیعی کشور تأکید کرد. در حاشیه این برنامه، مراسم رونمایی از سامانه فرماندهی و پشتیبانی عملیات اطفاء حریق و تجهیزات حفاظتی مورد نیاز استان‌های کشور نیز طی این مراسم تحویل داده شد. این رویداد از منظر تقویت توان عملیاتی یگان‌های حفاظت و ارتقای ظرفیت صیانت از عرصه‌های منابع طبیعی کشور، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
۶۰ دوربین جدید برای پایش هوشمند عرصه‌های منابع طبیعی اضافه می‌شود
افلاطونی در جمع خبرنگاران هم اظهار کرد: حفاظت فیزیکی از عرصه‌های منابع طبیعی از طریق یگان حفاظت انجام می‌شود و تأمین تجهیزات و سازماندهی نیروهای مردمی تحت عنوان همیاران طبیعت نیز از اقدامات ضروری در این حوزه است.
وی با اشاره به توزیع مرحله دوم تجهیزات و اقلام یگان حفاظت در این نشست افزود: تجهیزات میان استان‌های مختلف توزیع شده و هر ۳۳ اداره کل منابع طبیعی کشور از این امکانات بهره‌مند خواهند شد. هدف این است که یگان‌های حفاظت به امکانات اولیه دفاع شخصی و تجهیزات مورد نیاز برای مدیریت حریق و حفاظت از عرصه‌ها مجهز شوند.
این مسئول توسعه پایش هوشمند عرصه‌های منابع طبیعی را از دیگر برنامه‌های سازمان برشمرد و گفت: با افزایش ۶۰ دستگاه دوربین نصب شده در کشور، ظرفیت پایش عرصه‌ها ارتقا یافته است. مرکز مانیتورینگ و پایش سازمان نیز فعال است و امکان بازدید خبرنگاران از این مرکز وجود دارد.
وی با اشاره به ساماندهی نیروهای مردمی تحت عنوان همیاران طبیعت اظهار کرد: این نیروها باید با برنامه‌ریزی مناسب سازماندهی شوند و آموزش‌های لازم را دریافت کنند تا بتوانند در حفاظت از منابع طبیعی نقش مؤثرتری داشته باشند.
وی درباره استفاده از فناوری‌های نوین در حفاظت از منابع طبیعی مطرح کرد: با وجود آسیب دیدن بخشی از تجهیزات سازمان در حملات دشمن آمریکایی صهیونیستی، با همکاری دستگاه‌های مربوطه و تلاش همکاران و جنگلبانان، مرکز مانیتورینگ و پایش سازمان دوباره راه‌اندازی و تکمیل شد و اکنون در حال انجام وظیفه است.
این مسئول افزود: در مرکز مانیتورینگ، از تصاویر زمینی و اپتیکی دوربین‌های نصب شده و همچنین تصاویر و داده‌های ماهواره‌ای برای پایش عرصه‌های منابع طبیعی استفاده می‌شود. مجموعه این اقدامات، به ویژه پایش و رصد هوشمند، به کاهش حدود ۸۰ درصدی مساحت آتش‌سوزی در سال جاری منجر شده است.
افلاطونی درباره اقدامات سازمان برای مدیریت سیلاب نیز اظهار کرد: موضوع پدیده ال‌نینو در نشستی با حضور رئیس سازمان هواشناسی کشور بررسی شده و سازمان منابع طبیعی به عنوان یکی از دستگاه‌های مسئول در حوزه کنترل و مدیریت سیلاب، برنامه‌هایی را در این زمینه دنبال می‌کند.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری دستگاه‌های مسئول، به ویژه وزارت نیرو، عنوان کرد: هدف در حوزه‌های آبخیز این است که قطرات باران تا حد امکان در همان حوزه به زمین نفوذ کنند، به تقویت پوشش گیاهی کمک شود و از ایجاد روان‌آب یا وارد شدن خسارت جلوگیری شود.
این مسئول ادامه داد: در حوزه‌های آبخیزی که عملیات آبخیزداری و آبخوان‌داری به طور کامل اجرا شده، خوشبختانه خسارت قابل توجهی به مردم و اراضی کشاورزی وارد نشده است. لازم است این اقدامات در سراسر کشور تکمیل و سرعت اجرای آنها بیشتر شود.
وی با اشاره به نیاز این برنامه‌ها به اعتبارات دولتی، خواستار حمایت دولت و سازمان برنامه و بودجه شد و افزود: سازمان منابع طبیعی در کنار پیگیری اعتبارات دولتی، در حال تدوین دستورالعمل‌هایی برای استفاده از روش‌های متنوع تأمین مالی پروژه‌های آبخیزداری است تا امکان اجرای گسترده‌تر اقدامات پیشگیرانه فراهم شود.
این مسئول درباره ساخت و ساز در مناطق شهری و احتمال مسدود شدن مسیرهای طبیعی عبور آب، با اشاره به مسئولیت‌های قانونی شهرداری‌ها در پیشگیری از سیل و سیلاب گفت: سازمان منابع طبیعی در حوزه‌های شهری می‌تواند خدمات مهندسی و مشاوره‌های فنی ارائه دهد و در این زمینه با دستگاه‌های مسئول همکاری کند.
رونمایی از تجهیزات جدید برای عملیات اطفای حریق
مهرداد اکبریان، مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، نیز با اشاره به طراحی و ساخت تجهیزات جدید برای بهبود عملیات حفاظتی اظهار کرد: در راستای بهینه‌سازی تجهیزات، ایده‌ها و طرح‌های ارائه‌شده به بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان سپرده شد تا امکانات مورد نیاز متناسب با شرایط عملیاتی عرصه‌های منابع طبیعی طراحی و ساخته شود.
وی با توضیح درباره یکی از تجهیزات رونمایی شده بیان کرد: در روش قبلی، دستگاه پاشش آب با ظرفیت حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ لیتر روی خودرو نصب می‌شد که وزن خودرو را افزایش می‌داد و استفاده از آن محدودیت‌هایی ایجاد می‌کرد. در طراحی جدید، دستگاه روی شاسی جداگانه قرار گرفته است تا بتواند آب بیشتری حمل کند، نازل‌های بیشتری داشته باشد و جابه‌جایی آن نیز آسان‌تر شود.
وی با اشاره به دشواری دسترسی به برخی عرصه‌های منابع طبیعی بیان کرد: در مناطق صعب‌العبور، نیروها ناچار بودند تجهیزات را با نیروی بدنی حمل کنند و پس از پیمایش مسیرهای طولانی، خسته به محل عملیات برسند. سامانه جدید با تجمیع تجهیزات مورد نیاز، امکان استقرار و استفاده آسان‌تر از امکانات را در مناطق عملیاتی فراهم می‌کند.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: این سامانه امکاناتی مانند روشنایی و دوربین دارد و می‌توان تجهیزات کمک‌های اولیه و سایر امکانات مورد نیاز را نیز در آن قرار داد.
وی با اشاره به سایر تجهیزات رونمایی‌شده گفت: از جمله این امکانات می‌توان به ابزار دو منظوره آتش‌کوب و کوله‌پشتی آب‌پاش مجهز به سامانه پاشش برقی اشاره کرد که امکان استفاده برقی و دستی را فراهم می‌کند.
اکبریان با تأکید بر اهمیت تعمیر و نگهداری تجهیزات اظهار کرد: در حوزه حفاظت از منابع طبیعی، نگهداری و تعمیر تجهیزات اهمیت زیادی دارد. به جای خرید تجهیزات جدید با هزینه‌های بالا و استفاده محدود از آنها، باید برای تعمیر و آماده نگه داشتن امکانات موجود برنامه‌ریزی کرد.
وی افزود: در همین راستا، قراردادی برای تعمیرات تجهیزات منعقد شده و این روند به شکل مستمر ادامه دارد.
انتهای پیام
