به گزارش ایسنا، پنجاه و دومین نشست شورای وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی روزهای 25 و 26 مهرماه به میزبانی بغداد در حالی برگزار شد که قرار بود این نشست در فروردین ماه سال جاری برگزار شود که با توجه به تحولات منطقه ناشی از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران به تعویق افتاد. 

عنوان اصلی این دور از نشست وزرای خارجه کشورهای سازمان همکاری اسلامی «گفت‌وگو و همبستگی: ستون‌های بنیادین برای ارتقای صلح و توسعه پایدار» اعلام شد.

یکی از مهم‌ترین نتایج این نشست انتقال ریاست شورای وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی از ترکیه به عراق بود. عراق بعد از 47 سال مجددا میزبان و رئیس اجلاس شورای وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی شده است.

موضوعات منطقه‌ای از جمله مسائل مربوط به فلسطین، افغانستان، لیبی، سودان و همکاری‌های کشورهای عضو سازمان در حوزه‌های مختلف در دستور کار این دور از نشست شورای وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی بود. یکی از نکات قابل توجه در این نشست، حضور اسماعیل ولد شیخ احمد به عنوان دبیرکل جدید سازمان همکاری اسلامی بود برای اولین بار بود.

مهم‌ترین نکته‌ای که می‌توان در برگزاری این نشست به آن اشاره کرد حضور کمرنگ و قابل تامل کشورهای حوزه خلیج فارس و برخی دیگر از کشورهای منطقه به ویژه عربستان، امارات، عمان و ... بود. البته لزوما برخورد سرد این کشورها برای عدم شرکت در اجلاس وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی علاوه بر این که به دلیل تحولات اخیر و جنگ در منطقه نبود بلکه به‌نوعی واکنش نسبت به سیاست‌های عراق در سال‌های اخیر است که به نظر می‌آید این کشورها هنوز نسبت به پذیرش عراق به عنوان یک بازیگر مهم منطقه‌ای امتناع دارند و حتی تغییر نخست وزیر این کشور و همراهی آن با برخی سیاست‌های فرامنطقه‌ای هم مانع از نگاه این کشورها به عراق نشده است.

علی الزیدی نخست وزیر عراق در دیداری که با رؤسای هیات‌های شرکت کننده در پنجاه‌ودومین نشست سازمان همکاری اسلامی در بغداد داشت، بر ضرورت تقویت وحدت و موضع مشترک کشورهای اسلامی تأکید کرد و خواستار گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های اقتصادی، امنیتی، انرژی، حمل‌ونقل و ارتباطات دیجیتال شد.

وی امنیت کشورهای اسلامی را موضوعی مشترک دانست و بر اهمیت همکاری در مبارزه با مواد مخدر، به‌عنوان معضلی تهدیدکننده جوانان و جوامع اسلامی، تأکید کرد.

به گزارش ایسنا، با وجود تحولات پرتنش منطقه و ادامه جنگ و تهدیدات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، جمهوری اسلامی ایران در رأس هیاتی دیپلماتیک به ریاست سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه در نشست شورای وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی شرکت کرد تا ضمن نشان دادن حسن نیت خود به عراق، به دیگر کشورهای منطقه و دشمنان به ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی ثابت شود تلاش‌های آنان برای منزوی کردن ایران بی‌نتیجه است و دیپلماسی پویای جمهوری اسلامی ایران با حضور در محافل بین‌المللی برای بیان مواضع قاطع و شفاف ایران در هر شرایطی کار خود را دنبال می‌کند. 

در شرایطی که همزمان نشست شورای همکاری خلیج فارس در منامه با نشست وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی و طرح برخی مواضع ضدایرانی متاثر از جنگ اخیر مطرح می‌شد، حضور هیات ایرانی به سرپرستی سیدعباس عراقچی در بغداد و بیان مواضع ایران و دیدارهای دو جانبه به دفع بسیاری از مواضع کشورهای عربی همسو با آمریکا و اسرائیل کمک کرد و خنثی کننده مواضع در منامه و متوازن کننده اظهارات مطرح شده بود. 

وزیر امور خارجه کشورمان همچنین در عراق ملاقات‌های مهمی با همتای عراقی، ترکیه‌ای، مصری و لبنانی خود داشت و ضمن بیان مواضع ایران در خصوص تحولات اخیر، مهم‌ترین موضوعات دو جانبه مورد گفت‌وگو قرار گرفت. 

عراقچی در دیدار با فؤاد حسین وزیر امور خارجه با اشاره به ضرورت اهتمام کشورهای اسلامی نسبت به مسائل جهان اسلام خصوصا مساله فلسطین و تداوم توسعه‌طلبی و جنگ‌افروزی رژیم صهیونیستی در منطقه، بر اهمیت تقویت «گفتگو و همبستگی» میان ملت‌های مسلمان برای رفع اختلافات و ارتقای انسجام و وحدت اسلامی در مواجهه با تهدیدها تاکید کرد.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران همچنین همتای عراقی را در جریان روندهای جاری دیپلماتیک مرتبط با صلح و امنیت منطقه قرار داد و خاطرنشان کرد جمهوری اسلامی ایران همانطور که در دفاع از منافع و امنیت ملی خود قاطع و جدی است، در استفاده از دیپلماسی برای جلوگیری از تشدید تنش و حل مسائل نیز ثابت‌قدم است.

رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین در سخنرانی خود در پنجاه و دومین نشست شورای وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی ضمن بیان این‌که این سازمان با هدف فراهم کردن صدای مشترک برای امت اسلامی و تقویت همبستگی، همکاری و دفاع از منافع مشترک بنا نهاده شد، خاطرنشان کرد: باز نگه داشتن مسیر گفت‌وگو میان ما نشانه ضعف نیست، بلکه یک مسئولیت است.

وی ادامه داد: منشور سازمان ما بر اصولی استوار است که بازتاب‌دهنده اصول منشور ملل متحد است: برابری حاکمیتی، تمامیت ارضی، عدم مداخله در امور داخلی، حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات، و پرهیز از تهدید یا توسل به زور. این اصول متعلق به هیچ کشور یا گروهی از کشورها نیست. این اصول از همه ما حفاظت می‌کنند اما چنانچه به‌صورت گزینشی اجرا شوند، ارزش خود را از دست می‌دهند.

موضوع تنگه هرمز از دیگر محورهایی بود که وزیر امور خارجه کشورمان در سخنرانی خود در این ارتباط اظهار کرد که ایران به ناوبری ایمن و امن در تنگه هرمز پایبند است؛ آبراهی که برای انرژی و تجارت بسیاری از کشورهای عضو ما حیاتی است و تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، کاملا باز و امن بود. ناامنی و اختلال در دریانوردی از آن زمان تاکنون، نتیجه مستقیم اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم اسرائیل بوده است. امنیت را نمی‌توان با تکرار اشتباهات و جنایات قبلی بازگرداند. نمی‌توان کشوری را بمباران کرد، تهدید به نابودی‌اش کرد و محاصره‌اش نمود و سپس انتظار داشت امنیت ناوبری به حالت عادی بازگردد.

وزیر خارجه ایران همچنین در دیداری که با هاکان فیدان همتای ترکیه‌ای خود داشت، ضمن بررسی آخرین تحولات منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز،‌ وزیر خارجه ترکیه را در جریان روندهای جاری قرار داد. 

طرفین در این دیدار با تاکید بر اهمیت تقویت همکاری و هماهنگی میان کشورهای اسلامی، درباره ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان همکاری اسلامی برای مقابله به چالش‌های پیش رو جهان اسلام از جمله اسلام هراسی رایزنی کردند. 

دیدار با عمار حکیم رهبر جریان حکمت ملی عراق و دبیر کل جدید سازمان همکاری‌های اسلامی از دیگر دیدارهای مهم وزیر خارجه کشورمان بود.

از آن‌جایی که مضوعات مربوط به جهان اسلام از محورهای مهم نشست مذکور بود و وزیر خارجه کشورمان نیز در دیدار با دبیر کل جدید سازمان همکاری اسلامی به این موارد اشاره کرد. 

در عین حال عراقچی ضمن اشاره به حضور 20 وزیر خارجه در این نشست، اظهار داشت که متاسفانه سازمان همکاری اسلامی طی سال‌های اخیر از اهمیتش کاسته شده است. ولی هم دبیرکل قوی نداشت و هم مسائل دیگر باعث شده بود در مسائل جهان اسلام بروز و ظهور قوی نداشته باشد.

وی افزود: با انتقال ریاست به عراق و انتخاب دبیرکل جدید من احساس کردم ایشان فرد علاقه مندی است و امیدواریم ورود جدی‌تری به مسائل جهان اسلام داشته باشد. انتظار می‌رود سازمان در اختلافات بین کشورهای اسلامی نقش سازنده‌تری در جهت حل اختلافات ایفا کند.

دیدار وزیر خارجه ایران با یوسف رجی همتای لبنان از جمله دیدارهای مهمی بود که نسبتا هم طولانی دو طرف درباره مسائل دو جانبه گفت‌وگو کردند. آقای عراقچی در این دیدار با اشاره به موضع اصولی جمهوری اسلامی ایران در رابطه با ضرورت حفظ تمامیت سرزمینی و سیادت لبنان، بر حمایت ایران از لبنان در دفاع از حاکمیت و امنیت ملی این کشور در برابر تجاوز و توسعه طلبی رژیم صهیونیستی تاکید کرد.

به گزارش ایسنا، با توجه به این که طیف گسترده‌ای از مهم‌ترین موضوعات جهان اسلام در دستور کار پنجاه و دومین نشست شورای وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی قرار داشت؛ وزیران خارجه در بیانیه پایانی موسوم به «اعلامیه بغداد» بار دیگر بر محوریت مساله فلسطین و قدس تاکید کردند. 

اعضای سازمان همکاری اسلامی ادامه شهرک‌سازی، مصادره اراضی، تخریب خانه‌ها و کوچاندن اجباری فلسطینیان از سوی رژیم صهیونیستی را به شدت محکوم و نسبت به خطرات شهرک سازی و پیامدهای آن برای پیوستگی جغرافیایی سرزمین فلسطین هشدار دادند. همچنین در بیانیه پایانی وزیران خارجه کشورهای اسلامی، خواستار آزادسازی فوری درآمدهای مالیاتی فلسطین شدند که رژیم صهیونیستی آن‌ها را توقیف کرده است و هر گونه اقدام برای تضعیف فعالیت آژانس امداد و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی «آنروا» را رد کردند. 

اکنون ریاست دوره جدید به عراق واگذار شده است، باید دید آیا می‌تواند در راستای سیاست‌های جدید منطقه‌ای خود برای تثبیت جایگاه و استقرار موقعیت تازه بغداد، کشورهای عربی و اسلامی منطقه را در این سازمان برای هم اندیشی و اشتراک نظر گرد هم آورد یا این‌که همچنان در سایه بی تفاوتی و بی عملی این کشورها در موقعیت منفعل باقی می‌ماند.

در نظر داشته باشیم که جمهوری اسلامی ایران علی رغم شرایط منطقه و جنگ تحمیلی که آمریکا و اسرایل علیه ایران به راه انداختن و اکنون نیز در تلاش هستند تا ایران را منزوی نشان دهند، با حضور در مجامع بین‌المللی هم مواضع کشور را به طور قاطع بیان می‌کند تا سایر کشورها در جریان روند موضوعات منطقه‌ای قرار گیرند و همچنین ثابت می‌کند ایران به هیچ وجه و در هیچ شرایطی از منافع و اصول خود کوتاه نیامده و در هر شرایطی به صورت فعالانه حضور دارد.

انتهای پیام