نخستین فراخوان پژوهشی رویداد تخصصی «کتاب آذر» در حوزه گرافیک دیزاین آذربایجان شرقی با هدف تقویت بنیانهای نظری، توسعه پژوهشهای هنری و مستندسازی تجربههای حرفهای این حوزه معرفی شد؛ رویدادی که با تأکید بر ضرورت پیوند میان تجربه عملی طراحان، دانش نظری و پژوهش، درصدد فراهم کردن زمینهای برای ثبت و انتقال میراث گرافیک منطقه به نسلهای آینده است.
این رویداد با همت انجمن طراحان گرافیک استان آذربایجان شرقی و با مشارکت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر تبریز و دانشگاه هنر اسلامی تبریز شکل گرفته است. برگزارکنندگان، مستندسازی تاریخ و هویت گرافیک آذربایجان، تقویت فرهنگ نوشتار تخصصی و گسترش نقد و تحلیل هنری را از اهداف اصلی کتاب آذر عنوان کردهاند؛ رویکردی که میتواند زمینه ارتباط بیشتر میان دانشگاهها، پژوهشگران، طراحان و نهادهای فرهنگی را فراهم کند.
در نشست خبری معرفی این رویداد که روز دوشنبه ۲۷ مهر در دانشگاه هنر اسلامی تبریز برگزار شد، مسئولان این رویداد به تشریح اهمیت پژوهش در هنر، ضرورت ثبت تجربههای بومی و نقش گرافیک در مواجهه با مسائل اجتماعی و شهری پرداختند و بر لزوم تقویت تعامل میان جامعه دانشگاهی، حرفهای و نهادهای فرهنگی تأکید کردند.

رویداد پژوهشی کتاب آذر فرصتی برای ثبت و تحلیل تجربههای گرافیک آذربایجان شرقی است
محمدتقی پیربابایی، رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز در این نشست خبری با اصحاب رسانه، با تأکید بر ضرورت تقویت بنیانهای نظری هنر اظهار کرد: دانشگاه نباید تنها محل انتقال دانش موجود باشد، بلکه باید زمینه طرح پرسشهای تازه، شکلگیری دیدگاههای نو و گسترش گفتوگوهای علمی و تخصصی را فراهم کند.
وی با بیان اینکه پیشرفت پایدار هنر در گرو پیوند تجربه عملی هنرمندان با دانش نظری و پژوهش است، افزود: دانشگاهها در این مسیر باید در کنار جامعه هنری قرار گیرند و زمینه ارتباط و همکاری میان استادان، پژوهشگران، هنرمندان و نهادهای فرهنگی را فراهم کنند.
وی شناخت ریشههای فرهنگی و تجربههای بومی را از دیگر الزامات توسعه هنر دانست و گفت: آذربایجان از پیشینهای ارزشمند در عرصه فرهنگ، هنر و اندیشه برخوردار است و برای شناخت جایگاه این میراث و بهرهگیری از آن در آینده، باید تجربههای هنری این منطقه را مطالعه، تحلیل و مستندسازی کرد.
رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز ادامه داد: توجه به تحولات و تجربههای جهانی نباید موجب غفلت از داشتههای فرهنگی و هنری خودمان شود، بلکه لازم است ضمن شناخت ریشههای بومی، درباره آنها دانش تولید کنیم. این رویکرد به معنای تقابل سنت و نوآوری نیست، بلکه به معنای شناخت آگاهانه ریشهها و بهرهگیری از آنها برای ساخت آینده است.
وی با اشاره به اهمیت رویداد پژوهشی و تخصصی کتاب «آذر» اظهار کرد: ارزش این رویداد تنها به برگزاری یک برنامه یا انتشار یک مجموعه محدود نمیشود، بلکه اهمیت آن در فراهم کردن فرصتی برای اندیشیدن، ثبت تجربهها، تقویت نوشتار تخصصی و گسترش گفتوگو در جامعه هنری است؛ فرصتی که میتواند بخشی از تجربهها و دانش امروز را برای نسلهای آینده حفظ کند.
وی همکاری میان نهادهای فرهنگی، دانشگاهی، پژوهشی و حرفهای را از ظرفیتهای ارزشمند این رویداد برشمرد و افزود: توسعه هنر و دانش هنری به همافزایی ظرفیتهای مختلف نیاز دارد. دانشگاهها، نهادهای فرهنگی، مراکز پژوهشی و جامعه حرفهای هر یک در این مسیر نقش دارند و همکاری میان آنها میتواند به شکلگیری جریانهای ماندگارتر در عرصه هنر منجر شود.
پیربابایی با تأکید بر نقش رسانهها در توسعه گفتوگوی علمی و فرهنگی گفت: رسانه تنها بازتابدهنده رویدادها نیست، بلکه میتواند میان دانشگاه، جامعه علمی و افکار عمومی ارتباط برقرار کند. فعالیتهای علمی و فرهنگی زمانی اثر اجتماعی بیشتری خواهند داشت که درباره آنها گفتوگو شکل بگیرد و جامعه از اهمیت و نتایج آنها آگاه شود.
وی در پایان تأکید کرد: آینده هنر تنها با خلق آثار بیشتر ساخته نمیشود، بلکه به اندیشه، پژوهش، مستندسازی تجربهها و نقد نیز نیاز دارد. برای انتقال میراث هنری به نسل آینده باید درباره آن نوشت و پژوهش کرد و برای روشنتر شدن مسیر آینده نیز باید زمینه گفتوگو و نقد علمی را فراهم آورد.
وی اضافه کرد: امیدواریم کتاب «آذر» گامی در مسیر تبدیل تجربه به دانش، دانش به گفتوگو و گفتوگو به میراثی ماندگار باشد. دانشگاه هنر اسلامی تبریز نیز در چارچوب مأموریت علمی و فرهنگی خود، از شکلگیری و تداوم چنین جریانهایی و توسعه ارتباط میان دانشگاه و جامعه هنری حمایت میکند.
رویداد کتاب آذر باید به مسائل واقعی جامعه و شهر بپردازد همچنین نباید به یک رویداد مقطعی محدود بماند
روحالله رشیدی، عضو شورای اسلامی شهر تبریز در این نشست با تأکید بر ضرورت پیوند پژوهشهای هنری با مسائل اجتماعی و شهری اظهار کرد: پژوهش در هنر، صرفاً به بررسی و تحلیل اثر هنری محدود نمیشود، بلکه فرایند خلق اثر و زمینههای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و تاریخی شکلگیری آن را نیز در بر میگیرد.
وی با اشاره به اهمیت پژوهش در حوزه گرافیک منطقه افزود: شناخت تاریخ و تجربههای گرافیک آذربایجان شرقی نیازمند مطالعه، تحلیل و مستندسازی است و رویدادهایی مانند «کتاب آذر» میتوانند زمینهای برای گردآوری و ثبت این تجربهها و تبدیل آنها به منابع پژوهشی فراهم کنند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به مسائل واقعی جامعه در پژوهشهای هنری گفت: موضوعات شهری، از جمله مدیریت پسماند و آلودگی بصری، ظرفیت آن را دارند که از منظر هنر و گرافیک بررسی شوند. برای نمونه، اگر مدیریت شهری هزینههای قابل توجهی برای حل مسئلهای مانند پسماند صرف میکند، میتوان با بهرهگیری از زبان هنر و طراحی گرافیک، در افزایش آگاهی عمومی و انتقال مؤثرتر پیامها به شهروندان نقشآفرینی کرد.
عضو شورای اسلامی شهر تبریز، مطبوعات و رسانهها را از بسترهای مهم شکلگیری و گسترش پژوهش در هنر دانست و افزود: گزارشها، یادداشتها، نقدها و مطالب تحلیلی رسانهای درباره موضوعاتی مانند وضعیت بصری شهر، میتوانند زمینه توجه جدیتر به مسائل شهری و بررسی انتقادی آنها را فراهم کنند. از این منظر، مطبوعات صرفاً محلی برای انتشار اخبار نیستند، بلکه میتوانند در تولید و ترویج اندیشه و پژوهش هنری نیز نقش داشته باشند.
وی با اشاره به ظرفیت بخش مطبوعات در فراخوان کتاب آذر اظهار کرد: مطالب منتشرشده در نشریات عمومی و تخصصی، در صورتی که واجد رویکرد پژوهشی و محتوای مرتبط باشند، میتوانند به غنای منابع مکتوب حوزه گرافیک کمک کنند. همچنین پایاننامههای دانشگاهی، مقالات و دیگر آثار پژوهشی، فرصت مناسبی برای بررسی مسائل هنر از زوایای گوناگون فراهم میکنند.
وی با تأکید بر ضرورت استمرار این رویداد گفت: امید است کتاب آذر به برنامهای مستمر تبدیل شود و هر سال فرصتی برای پرداختن پژوهشگرانه و انتقادی به مسائل هنر و گرافیک استان فراهم کند؛ بهگونهای که موضوعات مرتبط با شهر و جامعه، بهجای طرحهای پراکنده و مقطعی، در قالب پژوهشهایی مستند و قابل استفاده دنبال شوند.
رشیدی در پایان، دانشگاه را برخوردار از ظرفیتهای علمی و تخصصی ارزشمند در حوزههایی مانند گرافیک، روانشناسی، جامعهشناسی، ارتباطات و فناوری دانست و خاطرنشان کرد: بهرهگیری از این ظرفیتها در کنار تجربههای جامعه حرفهای میتواند به توسعه پژوهشهای میانرشتهای و شناخت دقیقتر مسائل منطقه کمک کند. انتظار میرود کتاب آذر نیز با فراهم کردن بستری برای گردآوری و انتشار این پژوهشها، به شکلگیری منابعی ماندگار در حوزه هنر و گرافیک آذربایجان شرقی منجر شود.
رویداد کتاب آذر حلقه اتصال دانشگاه، پژوهشگران و جامعه گرافیک با هدف مستندسازی، ظرفیتسازی و شبکهسازی شکل گرفته است
فرزاد ولیزاده، مدیرعامل انجمن طراحان گرافیک آذربایجان شرقی و دبیر رویداد پژوهشی «کتاب آذر»، در این نشست با اشاره به اهداف برگزاری رویداد «کتاب آذر» عنوان کرد: این رویداد با سه هدف اصلی مستندسازی، ظرفیتسازی و شبکهسازی شکل گرفته است. مستندسازی تاریخ رویدادها، چهرهها و جریانهای گرافیک در آذربایجان شرقی، نخستین هدف این رویداد است تا تجربهها و پیشینه این حوزه ثبت، مکتوب و قابل ارجاع باشد.
وی، ظرفیتسازی را دومین هدف کتاب آذر عنوان کرد و گفت: بسیاری از طراحان و فعالان حوزه گرافیک به دلیل اشتغال مستمر در فعالیتهای حرفهای، فرصت کافی برای ثبت و مکتوب کردن تجربههای خود ندارند. این رویداد فرصتی فراهم میکند تا فعالان این حوزه دانش و تجربههای حرفهای خود را مستند کرده و در اختیار دیگران قرار دهند.
وی، ایجاد ارتباط میان دانشگاهها، محققان، پژوهشگران و جامعه حرفهای گرافیک را سومین هدف این رویداد دانست و افزود: شبکهسازی میان این گروهها میتواند زمینه تعامل بیشتر و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و تجربی در توسعه گرافیک استان را فراهم کند.
دبیر رویداد پژوهشی کتاب آذر با اشاره به بخشهای چهارگانه فراخوان کتاب آذر اظهار کرد: این رویداد در محورهای ترجمه مقالات، مطبوعات و مطالب مکتوب رسانهای، پایاننامههای دانشگاهی و مقالات برگزار میشود و از استادان، طراحان، پژوهشگران و دانشجویان دعوت شده است آثار خود را در این بخشها ارائه کنند.
وی با اشاره به برنامههای ویژه این رویداد گفت: در کنار محورهای اصلی، جایزه پژوهش در حوزه هویت بصری تبریز نیز پیشبینی شده است. همچنین نشستی تخصصی با عنوان «نقش هویت بصری در ارتقای تابآوری رسانه» برگزار خواهد شد.
وی درباره زمانبندی رویداد توضیح داد: فراخوان کتاب آذر در مهرماه منتشر شده و دریافت آثار از طریق دبیرخانه رویداد انجام میشود. داوری آثار در آذرماه و همزمان با هفته پژوهش صورت میگیرد و کتاب برگزیده نیز در هفتههای پس از آن منتشر و در دسترس علاقهمندان قرار خواهد گرفت.
ولیزاده در ادامه به ترکیب شورای سیاستگذاری رویداد اشاره کرد و گفت: محمدتقی پیربابایی، رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز، نعمتالله پایان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، روحالله رشیدی، رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر تبریز و کریم زینتی، رئیس هیئتمدیره انجمن طراحان گرافیک استان و از پیشکسوتان حوزه گرافیک، اعضای شورای سیاستگذاری این رویداد هستند.
وی همچنین حامد بهداشت را دبیر علمی رویداد معرفی کرد و با اشاره به ترکیب هیئت داوران، از حضور استادان دانشگاه، طراحان و پژوهشگران حوزه گرافیک در فرآیند بررسی آثار خبر داد.
به گزارش ایسنا، بر اساس اعلام دبیرخانه، فراخوان رویداد کتاب آذر در مهرماه منتشر شده و آثار ارسالی در چهار بخش «ترجمه مقالات»، «مطبوعات و مطالب مکتوب رسانهای»، «پایاننامههای دانشگاهی» و «مقالات و جستارها» دریافت میشوند. همچنین جایزه پژوهش در حوزه هویت بصری تبریز و برگزاری نشستی تخصصی با عنوان «نقش هویت بصری در ارتقای تابآوری رسانه» از بخشهای ویژه این رویداد است. داوری آثار در آذرماه و همزمان با هفته پژوهش انجام خواهد شد و آثار برگزیده در قالب کتاب منتشر میشوند.
علاقهمندان برای اطلاع از شرایط ارسال آثار، شیوهنامهها و اخبار تکمیلی میتوانند به وبسایت رویداد به نشانی bookofazar.ir مراجعه کنند. برگزارکنندگان از استادان، طراحان، پژوهشگران و دانشجویان دعوت کردهاند با ارائه آثار و تجربههای پژوهشی خود، در غنای ادبیات تخصصی گرافیک و مستندسازی تاریخ و هویت بصری آذربایجان شرقی مشارکت کنند.
انتهای پیام