به گزارش ایسنا، چهار انتخابات در چهار قاره در بازه‌ای ۱۰ روزه می‌تواند سیاست جهانی را عمیقا بازآرایی کند، جهان را در مسیر اقتدارگرایانه کنونی آن پیش ببرد یا نشانه‌ای از بازگشت محدود هنجارهای دموکراتیک باشد. در هر چهار رقابت، هنجارهای پایه دموکراتیک در خطرند.
بر اساس گزارش موسسه وی-دِم در سوئد، آزادی‌های دموکراتیکی که شهروندان جهان از آن بهره‌مند هستند، به سطحی معادل آنچه در ۱۹۷۸ قرار داشت، رسیده است- یعنی مدت‌ها پیش از فروپاشی دیوار برلین و فروپاشی کمونیسم در اروپا. انتخابات در این چهار قاره یا این روند را متوقف می‌سازد یا موجب تقویت آن می‌شود. احزاب طرفدار دموکراسی با اقتدارگرایان کنونی یا اقتدارگرایان در آرزوی قدرت در رقابت تنگاتنگ قرار دارند که نتایج آن احتمالا تاثیری فراتر از این مناطق خواهد داشت.
رقابت‌های انتخاباتی در اراضی اشغالی، ایالات متحده آمریکا، برزیل و صربستان ارتباط تنگاتنگی باهم دارند؛ جنبش ماگا-پایگاه حامیان ترامپ-از ووچیچ، نتانیاهو و بولسونارو حمایت کرده است؛ بولسونارو به شدت حامی رژیم صهیونیستی است؛ آمریکا حامی نظامی اصلی رژیم صهیونیستی به شمار می‌رود و صربستان با رژیم صهیویستی روابط نظامی دارد که اخیرا به خریداری سامانه‌های پدافندی این رژیم به ارزش ۲ میلیارد دلار منجر شده است. پیروزی راست‌گرایان اقتدارگرا در یکی از این رقابت‌های انتخاباتی به امید و تشویق متحدانشان در دیگر نقاط جهان می‌انجامد.
برزیل
برزیل با شاخص دموکراسی ۲۸ امروز (یکشنبه) دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری را برگزار می‌کند و فلاویو بولسونارو، نامزد از جناح راست افراطی پیشتاز است. او تهدید کرده است که در صورت پیروز شدن «قانون اساسی را تغییر می‌دهد»، پدرش را به‌دلیل برنامه‌ریزی برای کودتا عفو و محدودیت‌های زیست‌محیطی را که مسئله‌ای حیاتی برای جنگل آمازون است، تسهیل خواهد کرد.
این کشور از زمان روی کار آمدن لوئیس ایناسیو لولا دا سیلو در ژانویه ۲۰۲۳ شاهد احیای دموکراتیک بوده است و طبق ارزیابی موسسه وی-دم، اکنون اعتبار دموکراتیک بهتری از انگیس و بسیاری بهتری از آمریکا دارد. لولا داسیلوا در انتخابات اکتبر ۲۰۲۲ ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور راست افراطی پیشین را شکست داد. ژائیر بولسونارو به دلیل تلاش برای کودتا به ۲۷ سال زندان محکوم شده است. با این حال، فلاویو بولسونارو، پسرش، در دور دوم انتخابات یکشنبه با اختلافی کم از لولا پیشتاز است.
او وعده داده است که پدرش را آزاد کند، کارکنان قوه قضائیه را که در محاکمه پدرش نقش داشتند، مجازات کند، قانون اساسی را تغییر دهد. بولسونارو همچنین در کارزارهای انتخاباتی خود به سیاست‌های سختگیرانه مقررات و نظم اجتماعی برای مقابله با جرم و جنایت اشاره کرده و برای کاهش سن مسئولیت کیفری به زیر ۱۸ سال، زندانی کردن نوجوانان و اصلاحات قضایی استدلال‌هایی را مطرح کرده است. منتقدانش می‌گویند او قصد دارد استقلال دادگاه‌ها را هدف بگیرد.
صربستان
امروز صربستان با شاخص دموکراسی ۱۱۲ نیز انتخابات خود را برگزار کرده است که الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور پیشین این کشور نیز که در ۱۲ سال گذشته این کشور را اداره کرده است و با جنبش اعتراضات دانشجویی مواجه است، باز هم نامزد شده است. نامزدی دوباره ووچیچ در شرایطی انجام می‌شود که به‌نوشته گاردین، فضای سیاسی دموکراتیک صربستان در مدت حکمرانی ووچیچ به شدت تضعیف شده است، چراکه او متحدانش تقریبا تمام شبکه‌های پخش کشور را در اختیار گرفته‌اند و حزب حاکم وزارتخانه‌ها و نهادهای دولتی را به ابزار سیاسی تبدیل کرده است.
اگرچه خیزشی مردمی که طی سال‌های گذشته در اعتراض به فرو ریختن سایبان بتنی ایستگاه قطار در نووی ساد شکل گرفت، تا کنون پابرجا مانده و اکنون فهرست کاملی از نامزدها را در برابر حزب حاکم ارائه کرده است. در این جنبش، تصمیم‌ها با رای مجامع عمومی گرفته می‌شود و رهبر مشخصی ندارد. این جنبش در رقابت انتخاباتی امروز باید قالب سیاست صربستان و به‌ویژه تسلط ووچیچ بر پایگاه وفادارش در نقاط روستایی را بشکنند.
انتخابات در اراضی اشغالی در میانه تبعیض قومیتی و تضعیف دموکراسی
سه‌شنبه نیز نوبت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی است که برای انتخابات سراسری این رژیم بار دیگر نامزد شده است. او ۱۹ سال از ۳۰ سال فعالیت سیاسی خود رهبری این رژیم را بر عهده داشته است که با دوره‌ای طولانی از پسرفت دموکراتیک و نقض‌های فزاینده حقوق بشر همراه بوده است. او به دلیل جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت در غزه از سوی دیوان کیفری بین‌المللی محکوم شده و تحت تعقیب است. نتانیاهو در صورت شکست در انتخابات با مخاطرات حقوقی بیشتری در داخل مواجه خواهد شد.
دموکراسی در اسرائیل که شاخص دموکراسی آن ۴۸ است، همواره ناقص بوده است؛ فلسطینی‌های سرزمین‌های اشغالی از حق رای یا بسیاری دیگر از حقوق برخوردار نیستند. این در حالی است که شهرک‌نشینان اسرائیلی این سرزمین‌ها در همسایگی آن‌ها شهروند کامل تلقی می‌شوند و پشتیبانی حیاتی برای دولت ائتلافی راست افراطی نتانیاهو هستند.
فلسطینی‌هایی که شهروند اسرائیل هستند، حدود یک پنجم جمعیت را تشکیل می‌دهند اما نمایندگی آن‌ها در کنست(پارلمان رژیم صهیونیستی) به طور مداوم کم بوده است. آن‌ها در تعداد کمتری نسبت به یهودیان اسرائیلی در انتخابات شرکت می‌کنند و بسیاری از آن‌ها مشارکت در روند انتخاباتی سیستمی را که آن‌ها را حذف می‌کند، بی‌فایده می‌دانند. بلوک اصلی مخالفانی که نتانیاهو را به چالش می‌کشد، ائتلاف با اعراب را رد می‌کند، حتی اگر این به معنای تفاوت میان انتخاب شدن آشکار و بن‌بست نامشخص پس از تخصص کرسی‌های کنست باشد.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش رژیم صهیونیستی که رهبری بلوک مخالف را بر عهده دارد، در مورد فلسطین دیدگاه مشترک زیادی با نتانیاهو دارد، عمدتا از جنگ غزه حمایت می‌کند و راهکار «۲-دولت» را حل‌وفصل مسئله فلسطین نمی‌پذیرد اما مصمم است فساد کابینه نتانیاهو را از بین ببرد و به زیاده‌روی‌های اقتدارگرایانه آن پایان دهد.
مسیر دشوار دموکرات‌ها برای مهار زیاده‌روی‌های ترامپ در اعمال قدرت
و اما آمریکا؛ ریاست‌جمهوری به سبک امپراتوری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در سوم نوامبر با انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور مواجه می‌شود که طبق نظرسنجی‌ها، حزب جمهوری‌خواه او به دلیل عملکردش با افت مجبوبیت مواجه است- وضعیتی که احتمال کنترل دموکرات‌ها بر مجلس نمایندگان و مجلس سنا در نتیجه انتخابات پیش رو را تقویت می‌کند.
آمریکا که شاخص دموکراسی آن ۵۱ است، در کمتر از دو سالی که از دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ می‌گذرد، به سرعت به سمت «غیر دموکراتیک‌شدن» پیش رفته است. او با کنگره‌ای که تحت سلطه جمهوری‌خواهان وفادار است و دیوان عالی کشور که عمدا همسو با سیاست‌های او بوده است، ریاست‌جمهوری خود را شبیه امپراتوری کرده است که اغلب با فرمان‌های اجرایی شخص او اداره می‌شود و نهادهای کشوری، از جمله وزارت دادگستری و اداره تحقیقات فدرال(اف‌بی‌آی) را به ابزار سیاسی علیه مخالفان، دادستان‌های مستقل و روزنامه‌نگاران تبدیل کرده است. سیاست داخلی و خارجی این کشور نیز به فرصتی برای ثروتنمندتر کردن خانواده و دوستان ترامپ تبدیل شده است. سیاست‌های ضدمهاجرتی او نیز به دلیل دیگری برای افت محبوبیت بی‌سابقه او تبدیل شده است.
دموکرات‌ها در چنین شرایطی شانس خوبی برای کسب اکثریت کرسی‌های کنگره در رقابت انتخاباتی پیش رو دارند. اما با این حال، آن‌ها حتی اگر کنترل هر دو مجلس سنا و نمایندگان را نیز به دست بگیرند، با محدودیت‌هایی در مهار زیاده‌روی‌های اقتدارگرایانه ترامپ خواهند داشت؛ او از حق وتوی خود آزادانه استفاده خواهد کرد. کنگره می‌تواند در صورت پیروزی دموکرات‌ها بودجه نهادها را مشروط به اصلاحات کند و کمیته‌های تحت کنترل این حزب می‌تواند درباره فساد و تخلفات مقامات دولت تحقیقات کند اما در هر صورت، ترامپ می‌تواند به‌سادگی کنگره را نادیده بگیرد و از همکاری بپرهیزد. بنابراین، حتی در صورت پیروزی قاطع دموکرات‌ها، نتیجه قریب‌الوقوع آن یک بحران قانون اساسی طولانی‌مدت است که هرگونه بهبودی در هنجارهای دموکراتیک پس از آن حاصل خواهد شد.
انتهای پیام
