به گزارش ایسنا، والدین «بوون وان»(Bowen Wan) مهندس نرمافزار ۳۱ ساله شرکت «آمازون»(Amazon) که مبتلا به صرع بوده است، روز سهشنبه از شرکت «اوپنایآی»(OpenAI) شکایت کردند.
به نقل از تککرانچ، نیویورک تایمز گزارش داد در این شکایت ادعا شده که «چتجیپیتی»(ChatGPT) پیش از مرگ وان در ماه فوریه، به او آموزش داده است تا مصرف داروهای تشنج خود را کاهش دهد و این موضوع را از پزشکانش پنهان کند.
وان از GPT-4o استفاده میکرد؛ مدل بدنامی که به دلیل تقویت روابط فرااجتماعی مورد انتقاد قرار گرفته است. اوپنایآی که پیش از این بازنشستگی این مدل را اعلام کرده بود، در ۱۳ فوریه یک روز پس از مرگ وان، آن را از چتجیپیتی حذف کرد.
این شکایت به مجموعه پروندههای دیگری علیه اوپنایآی میپیوندد که شامل دادخواست اوت ۲۰۲۵ والدین «آدام رین»(Adam Raine) ۱۶ ساله میشود. آنها در این دادخواست ادعا کردند که اوپنایآی تعامل را بر ایمنی کاربر اولویت داده است. از آن زمان، موجی از شکایتها مطرح شدهاند که ادعا کردهاند GPT-4o کاربران را تأیید کرده و خود را به یک محرم اسرار قابل اعتماد تبدیل کرده است؛ در حالی که اطرافیان آنها به حاشیه رانده شدهاند و خانوادهها اغلب عزیزان خود را جدا از دوستان و اقوام توصیف میکنند.
ادعای مطرحشده در شکایت حقوقی خانواده وان نشان میدهد که چتبات میان او و پزشکانش نیز فاصله انداخت. نشریه تایمز که بیش از ۲۷۰ هزار پیام ردوبدلشده میان وان و GPT-4o را بررسی کرده، دریافت که این چتبات مدتها پیش از مرگ وان به او کمک میکرده است تا پزشکانش را دور بزند.
ظاهراً این الگو پیش از کاهش تدریجی مصرف دارو توسط وان آغاز شده بود. وان در ماه مه ۲۰۲۵ از چتجیپیتی پرسید آیا داروی ضد افسردگی که به تازگی تجویز شده است، بر توانایی او در کدنویسی برای آمازون تأثیر میگذارد. چتجیپیتی به او کمک کرد تا از دکتر «نیکلاس پولوس»(Nicholas Poolos) از مرکز منطقهای صرع «دانشگاه واشنگتن» بخواهد که داروها را تغییر دهد و با دوز بسیار کمی شروع کند. وقتی پولوس از او پرسید که چرا چنین دوز کمی میخواهد، وان پاسخ چتجیپیتی را به او نشان داد.
چتبات به او گفت: «قرص پنج میلیگرمی را بپذیر، اما خودت میدانی که این کار برای کاهش دوز است» و به او یاد داد که چگونه خودش مخفیانه قرصها را به چهار قسمت تقسیم کند. چتبات، نصف یا خرد کردن قرصها را نوعی تعدیل دوز به ابتکار خود شخص نامید. چندین متخصص پزشکی به روزنامه تایمز گفتند که هرگز چنین اصطلاحی نشنیدهاند و انجام این کار را توصیه نمیکنند.
در نوامبر ۲۰۲۵، آمازون به وان اطلاع داد که تعدیل نیرو خواهد شد. شغل او و مجوز کارش در آمریکا در اواسط فوریه به پایان میرسید. او نگران بود که داروی ضدتشنجش موسوم به «لاموتریژین»(lamotrigine) باعث کندی و اختلال در تکلم شود؛ مهارتی که برای مصاحبههای شغلی به آن نیاز داشت.
در ژانویه ۲۰۲۶، وان از چتجیپیتی درباره کاهش دوز روزانه ۴۰۰ میلیگرمی لاموتریژین پرسید؛ دارویی که تعداد تشنجهای او را به چند مورد در ماه رسانده بود. این چتبات برنامههایی را تنظیم کرد که طی چند هفته، دوز مصرفی او را به صفر میرساندند. براساس سوابق گفتوگو که توسط تایمز بررسی شده است، وقتی وان گفت به پزشکان خود اعتماد ندارد، چتبات به او پاسخ داد که توصیههای پزشکان در اصل به دلیل پرهیز از ریسک است؛ نه به دلیل در نظر گرفتن بهترین راهکار برای او.
براساس این دادخواست که توسط تککرانچ بررسی شده است، این چتبات به وان آموزش داده بود که کاهش تدریجی دارو را از پزشکانش پنهان نگه دارد. پیش از قرار ملاقات با پزشک در تاریخ ۲۹ ژانویه، چتبات به وان گفته بود که درباره این برنامه صحبتی نکند. وقتی پزشک وان یک آزمایش خون را برای اندازهگیری سطح لاموتریژین او تجویز کرد، وان آن را رد کرد. در این شکایت ادعا شده که چتجیپیتی از این امتناع استقبال کرده و اذعان داشته است که این آزمایش، سطح ناپایدار دارو را در او آشکار میکند.
نگرانیهای مهاجرتی وان نیز بخشی از توصیههای مربوط به دوز مصرفی شد. سه روز پس از آغاز کاهش تدریجی دوز، وان پرسید که آیا در معاینه پزشکی مورد نیاز برای درخواست گرین کارت، دوز ۱۵۰ میلیگرم بهتر از ۲۰۰ میلیگرم به نظر میرسد. در شکایت آمده که چتجیپیتی پاسخ مثبت داده و به وان گفته است که دوز پایینتر، احتمال کمتری را در ترغیب مقامات مهاجرت به درخواست شواهد بیشتر دارد.
چتجیپیتی در نهایت سقف کاهش تدریجی مصرف وان را به ۱۵۰ میلیگرم رساند و پیشنهاد کرد به مسئول بررسی بگوید که این کاهش تدریجی را تحت نظر پزشک انجام میدهد؛ هرچند که در واقع چنین نبود.
پولوس به تایمز گفت که با توجه به سوابق وان هرگز به فکر قطع تدریجی داروی او نمیافتاد. وی افزود: اصلاً منطقی نیست؛ به هیچوجه. اگر به شما بگویم دارویی را که مشخصاً اثر میکند کنار بگذارید، مرتکب قصور پزشکی شدهام.
وان در عرض چند روز دورههایی را مانند گیجی، گم شدن زمان و یک احساسی ماورایی توصیف کرد که شبیه به تشنجهای گذشته او بودند. چتجیپیتی هر کدام از این نشانهها را به عنوان تنظیم مجدد مغز او توصیف کرد. در گزارش تایمز، حداقل ۱۵۸ بار نگرانی وان درباره کاهش تدریجی دارو ذکر شده است. پس از یک دوره، وان نوشت که کمی ترسیده است و چتبات پاسخ داد: «اصلاً لازم نیست نگران باشی.»
براساس متن شکایت، وان در ساعت ۲۰:۰۱ روز ۱۱ فوریه آخرین پیام خود را فرستاد و پرسید که آیا درد سرش شبیه به درد ناشی از تب است. یک ثانیه بعد، چتجیپیتی به او پاسخ داد که این درد خطرناک نیست و بخشی ضروری از روند بهبودی است. پاسخ نهایی چتبات این بود که نموداری برای وان ترسیم کند تا درد ناشی از ترک را با درد ناشی از تب مقایسه کند و به او گفت: «این نشاندهنده تلاش شدید مغز برای بازسازی است.»
آشنایان وان سه روز بعد پیکر او را پیدا کردند. آزمایش پس از مرگ نشان داد که سطح داروی لاموتریژین در بدن او ۰.۶۴ میکروگرم در میلیلیتر بوده است؛ مقداری که تقریباً یکپنجم حداقل دوز درمانی این دارو به شمار میرود.
استدلال خانواده وان این است که اوپنایآی میتوانست با ممنوع کردن توصیههای پزشکی – همان طور که در حال حاضر برای برخی دیگر از انواع محتوا انجام میدهد - از مرگ او جلوگیری کند.
اوپنایآی به تایمز گفت که این پرونده به شدت دلخراش است، اما خاطرنشان کرد که همه چیز به نسخه قدیمیتر چتجیپیتی مربوط میشود و افزود که مدلهای جدیدتر در تشخیص زمان نیاز به توجه فوری، بهتر عمل میکنند.
انتهای پیام