حجت‌الاسلام حسنعلی اخلاقی، نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با ایسنا، در پاسخ به پرسشی درباره فاصله میان تعریف نخبگی در پیام اخیر رهبر معظم انقلاب خطاب به نخبگان علمی و مدال‌آوران ورزشی با وضعیت واقعی نخبگان در کشور بیان کرد: واقعیت این است که تعریف کامل و جامعی که رهبر معظم انقلاب درباره نخبگان مطرح کردند، با وضعیت موجود ما فاصله دارد. دلیل این فاصله صرفاً محدودیت‌های مالی نیست؛ هرچند امکانات مالی کشور با آنچه به‌ویژه در کشورهای غربی برای حوزه نخبگانی هزینه می‌شود، قابل مقایسه نیست.
وی در ادامه اظهار کرد: به نظر من، اولویت نخست کشور در برنامه‌ریزی برای نخبگان نباید صرفاً مباحث اقتصادی باشد، بلکه باید کرامت نخبگان در کشور حفظ شود؛ موضوعی که متأسفانه امروز آن‌طور که باید، مورد توجه قرار نمی‌گیرد. در ساختار اداری و سیستم‌های اجرایی ما، نگاه همراه با کرامت به نخبگان، به‌ویژه جامعه جوان نخبگانی، به اندازه کافی وجود ندارد.
فاصله نظام اداری با پذیرش جایگاه نخبگان
این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با اشاره به اقدامات انجام‌شده در سال‌های گذشته برای حمایت از نخبگان تصریح کرد: تلاش‌هایی صورت گرفته و اتفاقات خوبی رقم خورده است؛ بنیاد ملی نخبگان ایجاد شده، برخی قوانین اصلاح شده و متناسب با توان کشور، ظرفیت‌هایی برای استفاده از توانمندی‌های نخبگان به وجود آمده است، اما همچنان با شرایطی که جایگاه نخبگان به‌طور کامل در حاکمیت و نظام اداری پذیرفته شود، فاصله داریم.
اخلاقی ادامه داد: تا زمانی که این فاصله وجود داشته باشد، بهره‌برداری از ظرفیت نخبگان در کشور محدود خواهد ماند؛ چراکه مهم‌تر از فراهم کردن امکانات برای آن‌ها، این است که نخبه جایگاه خود را در نظام اداری و سازمانی تثبیت‌شده ببیند و مسئولان او را به‌عنوان فردی بپذیرند که تمام زندگی و ظرفیت خود را برای پیشرفت کشور قرار داده است.
وی تأکید کرد: امیدواریم کشور به سمتی حرکت کند که جایگاه و کرامت نخبگان، همان‌طور که در پیام رهبر معظم انقلاب به‌خوبی تعریف شده است، در ساختارهای اجرایی و اداری پذیرفته شود.
استقبال از بازگشت و نقش‌آفرینی نخبگان ایرانی خارج از کشور
این نماینده مجلس در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت استفاده از ظرفیت نخبگان ایرانی خارج از کشور که علاقه‌مند به نقش‌آفرینی در مسیر پیشرفت ایران هستند، اظهار کرد: کشور ما دارای سلایق، ادیان، قومیت‌ها و گرایش‌های مختلف است، اما همه ما در دفاع از کشور، خاک و پرچم ایران با یکدیگر هماهنگ هستیم.
اخلاقی افزود: به‌عنوان نماینده مردم عرض می‌کنم که کشور از همه نخبگانی که به این خاک و وطن علاقه دارند، استقبال می‌کند. حتی معتقدم اگر فردی به وطن خود علاقه‌مند باشد، این علاقه با تعلق و باورهای او نیز ارتباط دارد؛ هرچند ممکن است سلیقه و دیدگاه او با سلیقه و دیدگاه دیگران متفاوت باشد و این تفاوت نیز لزوماً محل اشکال نیست.
وی در ادامه تصریح کرد: نه‌تنها از حضور این عزیزان در کشور استقبال می‌کنیم، بلکه باید برای رفع موانع احتمالی حضور و فعالیت آن‌ها تلاش کنیم. اگر فردی احساس می‌کند مانعی در این مسیر وجود دارد یا تنگ‌نظری یک مسئول مانع حضور و فعالیت او شده است، موضوع را اطلاع دهد تا حتماً پیگیری کنیم.
ضرورت تبدیل مشورت نخبگان به تصمیم‌های اجرایی
این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی تبدیل مشارکت نخبگان در سیاست‌گذاری از مشورت‌های تشریفاتی به سازوکاری اثرگذار در تصمیم‌گیری‌ها، گفت: مدیران کشور، وزرا، نمایندگان مجلس و همه کسانی که در حوزه‌های اداری و سازمانی مسئولیت دارند، باید کرامت نخبگی را باور کنند و جایگاه نخبگان را به رسمیت بشناسند.
وی افزود: به‌ویژه در حوزه اجرایی، مسئولان باید قدر نخبگان جوان را بدانند و جایگاه آن‌ها را بپذیرند. به‌کارگیری رسمی مشاوران واقعی از میان نخبگان برای مدیران، استخدام نخبگان و اولویت دادن به آن‌ها در تخصیص و دریافت امکانات دولتی، از جمله اقداماتی است که قابلیت اجرا دارد.
اخلاقی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب، اظهار کرد: امروز در گام دوم انقلاب قرار داریم و امام شهیدمان در این بیانیه بارها بر موضوع جوانان تأکید کردند. هر زمان در حل مشکلات به نسل جوان اعتماد کردیم، توانستیم از آن مشکلات عبور کنیم و آن‌ها را برطرف سازیم.
طرح مقابله با نفوذ نباید مانع فعالیت نخبگان شود
این نماینده مجلس در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت بازنگری در قوانین و طرح‌هایی که ممکن است بر کنشگری نخبگان در عرصه‌های فراتر از مرزهای کشور اثر بگذارد، از جمله طرح مقابله با نفوذ و مباحث مطرح‌شده درباره فیلترینگ، گفت: آنچه درباره این طرح‌ها در فضای مجازی مطرح می‌شود، با حقیقت و هدف آن‌ها متفاوت است. طرح مقابله با نفوذ به‌هیچ‌وجه با هدف ایجاد محدودیت برای نخبگان یا عموم مردم دنبال نمی‌شود و نخبگان نیز قطعاً نباید از این منظر مورد محدودیت قرار گیرند.
وی ادامه داد: در شرایط کنونی و با توجه به زمینه‌های نفوذ در عرصه‌های مختلف، به‌ویژه از طریق فضاهای غیرحقیقی مانند فضای مجازی و امکانات ارتباطی جدید، کشور باید متناسب با شرایط روز، راهکارهای مقابله با نفوذ را طراحی و دنبال کند؛ اما این موضوع نباید به ارتباطات علمی، هنری و ارتباطی نخبگان با خارج از کشور تعمیم داده شود.
تجربه فیلترینگ تا به امروز موفق نبوده است
اخلاقی درباره فیلترینگ نیز اظهار کرد: فیلترینگی که امروز در کشور اتفاق می‌افتد، موفق نبوده است. از یک سو، هزینه استفاده از فیلترشکن به خانواده‌ها تحمیل می‌شود و از سوی دیگر، این شیوه نتوانسته به اهداف مورد نظر دست یابد. بنابراین، فیلترینگ به شکل کنونی، تجربه موفقی نبوده و به نظر من نیز در آینده موفق نخواهد بود.
حکمرانی فضای مجازی باید به تقویت خودباوری جوانان منجر شود
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه سیاست‌های کلان و حکمرانی نظام در فضای مجازی باید مورد توجه قرار گیرد، گفت: آنچه مجلس به‌طور کلی دنبال می‌کند، پذیرش سیاست‌های کلان و حکمرانی نظام در فضای مجازی است؛ موضوعی که لزوماً به معنای فیلترینگ نیست.
وی افزود: باید تلاش کنیم پیام‌هایی را که دشمن در فضای مجازی با هدف تضعیف خودباوری و القای ناتوانی کشور منتشر می‌کند، به فرصتی برای تقویت باور «ما می‌توانیم» و افزایش اعتمادبه‌نفس جوانان و نخبگان تبدیل کنیم. این رویکرد می‌تواند در راستای ارزش‌گذاری به جایگاه نخبگان باشد.
اخلاقی در پایان خاطرنشان کرد: ممکن است در برخی تبصره‌ها یا مواد قانونی مرتبط با این حوزه ایرادهایی وجود داشته باشد که مجلس شورای اسلامی آمادگی دارد آن‌ها را بررسی و اصلاح کند.
انتهای پیام
