دکتر احمد وثوق در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به وضعیت شیوع ناباروری در ایران اظهار کرد: بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۱۵ درصد زوج‌ها در سن باروری با مشکل ناباروری مواجه هستند؛ البته این آمار در ایران به‌صورت کامل و دقیق استخراج نشده است و نمی‌توان با قطعیت گفت میزان شیوع ناباروری در کشور دقیقاً مطابق با آمار جهانی است، اما به نظر می‌رسد شیوع این مشکل در ایران کمی بیشتر از ۱۵ درصد باشد.
وی با اشاره به اهمیت افزایش آگاهی عمومی درباره ناباروری و نام‌گذاری دوم نوامبر به‌عنوان روز جهانی باروری، گفت: یکی از رسالت‌های پژوهشگاه رویان، آگاه‌سازی زوج‌هایی است که تمایل به فرزندآوری دارند. اگر زوجی یک سال برای فرزندآوری تلاش کرده اما موفق نشده، لازم است برای بررسی علت و شناسایی عوامل مؤثر بر این مسئله به مراکز درمانی مراجعه کند.
وثوق افزود: اگر این توصیه مورد توجه قرار گیرد، می‌توان از تحمیل هزینه‌های غیرضروری، اتلاف وقت و افزایش سن زوج‌ها جلوگیری کرد. تشخیص به‌موقع علت ناباروری این امکان را فراهم می‌کند که مسیر درمانی مناسب‌تری برای زوج‌ها در نظر گرفته شود.
ضرورت شناسایی زودهنگام عوامل ناباروری در کودکان
معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با تأکید بر اهمیت پیشگیری از ناباروری از سنین پایین بیان کرد: یکی دیگر از توصیه‌های ما شناسایی عواملی است که ممکن است در سنین پایین زمینه‌ساز مشکلات باروری شوند. برای مثال، در نوزادان پسر باید در زمان تولد و حداکثر تا یک‌سالگی اطمینان حاصل شود که هر دو بیضه وارد کیسه بیضه شده‌اند و در شکم باقی نمانده‌اند.
وی ادامه داد: اگر عارضه نزول‌نکردن بیضه‌ها به‌موقع تشخیص داده شود و مداخله درمانی لازم صورت گیرد، می‌توان از بروز مشکلات باروری در آینده جلوگیری کرد.
وثوق درباره اهمیت توجه به سلامت باروری دختران نیز گفت: در دختران نیز اگر غربالگری‌های لازم به‌موقع انجام شود، اختلالات هورمونی در سنین پایین شناسایی و درمان خواهند شد. در این شرایط، مشکلات احتمالی در سنین باروری راحت‌تر قابل مدیریت است و حتی ممکن است مداخله زودهنگام مانع از بروز ناباروری در آینده شود.
معاینات دوره‌ای به تشخیص زودهنگام مشکلات باروری کمک می‌کند
معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با اشاره به نقش نظام سلامت در پیشگیری و تشخیص زودهنگام ناباروری خاطرنشان کرد: اگر معاینات دوره‌ای و منظم در سطح کشور، از خانه‌های بهداشت و مراکز بهداشتی تا بیمارستان‌ها و مراکز پزشکی، به‌درستی انجام شود، می‌توان مشکلات مرتبط با سلامت باروری را زودتر شناسایی و مدیریت کرد.
وی افزود: انجام این معاینات در زمان مناسب کمک می‌کند علت مشکلات باروری زودتر تشخیص داده شود و بتوان راهکارهای درمانی ساده‌تر و مناسب‌تری را برای زوج‌ها پیش‌بینی کرد.
فعالیت‌های رویان برای افزایش آگاهی عمومی درباره بهداشت باروری
وثوق با اشاره به برنامه‌های پژوهشگاه رویان در حوزه بهداشت باروری و پیشگیری از ناباروری گفت: در مجموعه رویان برنامه‌های مختلفی برای افزایش آگاهی عمومی اجرا کرده‌ایم. در محلات و تجمعات مختلف حضور پیدا کرده‌ایم، در کنفرانس‌های علمی شرکت داشته‌ایم و با حضور در مناطق شهرداری تلاش کرده‌ایم اطلاعات لازم درباره بهداشت باروری را در اختیار زنان و مردان قرار دهیم.
وی ادامه داد: بخشی از رسالت ما به اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی عمومی درباره بهداشت باروری و پیشگیری از ناباروری مربوط می‌شود و بخش دیگر نیز به درمان این مشکل اختصاص دارد.
درمان ناباروری در رویان با موفقیت قابل رقابت با مراکز برتر جهان
معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با اشاره به سابقه بیش از ۳۵ ساله این مجموعه در حوزه درمان ناباروری اظهار کرد: پژوهشگاه رویان از بیش از ۳۵ سال گذشته فعالیت‌های خود را در زمینه درمان ناباروری آغاز کرده و در این مدت توانسته است در سطح کشور خدمات تخصصی ارائه دهد. همچنین پذیرش و درمان زوج‌های نابارور غیرایرانی نیز در دستور کار این مجموعه قرار داشته است.
وثوق افزود: امروز با لطف خداوند، تعداد زیادی از زوج‌های نابارور را پذیرش می‌کنیم و خدمات درمانی پیشرفته‌ای به آن‌ها ارائه می‌دهیم. میزان موفقیت درمان در پژوهشگاه رویان در سطح قابل قبولی قرار دارد و با بهترین مراکز دنیا قابل رقابت است.
بلوغ آزمایشگاهی تخمک‌های نابالغ؛ یکی از دستاوردهای رویان در درمان ناباروری
وی در تشریح دستاوردهای علمی و بالینی پژوهشگاه رویان در حوزه درمان ناباروری گفت: آنچه رویان را از بسیاری از مراکز دیگر متمایز می‌کند، ورود به عرصه دانش‌های جدید و کاربردی‌سازی دانش روز در زمینه درمان ناباروری است.
معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان ادامه داد: یکی از دستاوردهای مهم ما این بوده است که برای نخستین بار در کشور توانستیم تخمک‌های نابالغ را در محیط آزمایشگاه به بلوغ برسانیم. پیش از این، تخمک‌هایی که به بلوغ نرسیده بودند، معمولاً دور ریخته می‌شدند و امکان استفاده از آن‌ها وجود نداشت، اما اکنون در آزمایشگاه، این تخمک‌ها را به بلوغ می‌رسانیم و سپس مداخلات درمانی لازم را روی آن‌ها انجام می‌دهیم.
وی این دستاورد را اقدامی قابل توجه در حوزه درمان ناباروری دانست و افزود: این روش به افزایش موفقیت درمان ناباروری کمک کرده است.
وثوق با اشاره به کاربرد دانش سلول‌های بنیادی در درمان ناباروری خاطرنشان کرد: استفاده از دانش سلول‌های بنیادی و فرآورده‌های سلولی برای افزایش میزان موفقیت درمان ناباروری نیز از دیگر زمینه‌های فعالیت پژوهشگاه رویان است. در حال حاضر از این روش‌ها و ظرفیت‌های علمی، شامل فرآورده‌های سلولی و سلول‌های بنیادی، در مجموعه رویان استفاده می‌شود.
بخشی از روش‌های نوین درمان ناباروری به مرحله ارائه خدمات تخصصی رسیده است
معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان، با اشاره به وضعیت پروژه‌های تحقیقاتی این مجموعه در حوزه درمان ناباروری گفت: بخشی از فعالیت‌های پژوهشگاه رویان همچنان در قالب پروژه‌های تحقیقاتی و پژوهشی دنبال می‌شود، اما برخی روش‌ها نیز از مرحله تحقیق عبور کرده و به مرحله درمان رسیده‌اند و اکنون به‌عنوان خدمات تخصصی به زوج‌های نابارور ارائه می‌شوند.
تأخیر بیمه‌های پایه در پرداخت مطالبات مراکز درمان ناباروری
وی در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای افزایش پوشش بیمه‌ای درمان ناباروری اظهار کرد: بیش از ۲۰ سال است که در این حوزه فعالیت می‌کنیم و خوشبختانه امروز شرایطی فراهم شده است که نیروهای مسلح هزینه‌های درمان ناباروری زوج‌های تحت پوشش خود را به‌طور کامل پرداخت می‌کند.
وثوق افزود: بیمه‌های پایه مانند تأمین اجتماعی و بیمه سلامت نیز بر اساس پروتکل‌ها و دستورالعمل‌های مشخص، بخشی از هزینه‌های درمان ناباروری را پوشش می‌دهند و این بیمه‌ها بخشی از تعهدات مالی مربوط به درمان ناباروری را پذیرفته‌اند.
معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با اشاره به چالش‌های موجود در اجرای تعهدات بیمه‌ای خاطرنشان کرد: مشکل اصلی این است که هر سه بیمه‌ای که به آن‌ها اشاره شد، در پرداخت مطالبات مراکز درمان ناباروری با تأخیرهای طولانی مواجه هستند. این مسئله نگرانی‌هایی ایجاد کرده است؛ چراکه ممکن است تداوم این وضعیت باعث شود مراکز درمانی در ارائه خدمات با مشکل مواجه شوند و حتی این احتمال وجود دارد که زوج‌های نابارور از همین میزان پوشش و حمایت بیمه‌های پایه نیز محروم شوند.
ارائه خدمات روان‌پزشکی و مددکاری به زوج‌های نابارور
وی با تأکید بر اینکه ناباروری صرفاً یک مسئله پزشکی نیست و ابعاد روانی و اجتماعی نیز دارد، درباره خدمات حمایتی پژوهشگاه رویان به زوج‌های نابارور گفت: در کنار خدمات تخصصی درمان ناباروری، تلاش کرده‌ایم حمایت‌های روانی و اجتماعی مورد نیاز این زوج‌ها را نیز فراهم کنیم.
وثوق ادامه داد: روان‌پزشکان در مجموعه رویان در خدمت زوج‌های نابارور هستند و در کنار آن، خدمات مددکاری و برنامه‌های آموزشی و کلاس‌های مختلف نیز برای این افراد برگزار می‌شود تا بتوانیم اضطراب، نگرانی‌ها و فشارهای روانی ناشی از فرایند درمان را کاهش دهیم.
کمبود اعتبارات، چالش توسعه تحقیقات و رقابت علمی با مراکز جهانی
معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان در تشریح چشم‌انداز این مجموعه در زمینه توسعه روش‌های نوین درمان ناباروری، سلول‌درمانی و تحقیقات علوم سلولی اظهار کرد: چشم‌انداز ما این است که بتوانیم همگام با سایر مراکز درمان ناباروری و مراکز تحقیقاتی علوم سلولی، سهم و وظیفه خود را در انجام تحقیقات علمی و کاربردی‌سازی نتایج آن‌ها در حوزه درمان ناباروری و سلول‌درمانی ایفا کنیم.
وی با اشاره به محدودیت منابع مالی در مسیر اجرای طرح‌های پژوهشی افزود: مشکل موجود این است که اعتبارات لازم برای اجرای پروژه‌های تحقیقاتی را در اختیار نداریم و با دشواری زیادی پروژه‌ها را مدیریت می‌کنیم. منابعی که در اختیار ما قرار دارد بسیار محدود است و همین مسئله باعث می‌شود نتوانیم هم‌پای کشورهای دیگر پیشرفت کنیم و در عرصه علمی با آن‌ها رقابت داشته باشیم.
وثوق ابراز امیدواری کرد با برطرف شدن مشکلات کشور در حوزه‌های مختلف، موانع پیش‌روی بخش پزشکی و درمان نیز کاهش یابد.
وی گفت: امیدواریم تحریم‌ها برطرف شود و دسترسی ما به مواد اولیه و تجهیزات روز دنیا تسهیل شود. همچنین انتظار داریم حاکمیت حمایت‌های لازم را از این حوزه داشته باشد تا بتوانیم وظیفه خود را در زمینه انجام تحقیقات و کاربردی‌سازی نتایج آن‌ها به‌درستی انجام دهیم.
انتهای پیام
