سعید قادری فصیح، روز دوشنبه یازدهم آبان در نشست خبری بیست و چهارمین سالگرد تشکیل شوراهای حل اختلاف، با اشاره به نقش این نهاد در ترویج فرهنگ صلح و سازش در جامعه، اظهار کرد: شوراهای حل اختلاف تشکلی مردمی و مردم‌نهاد با پشتوانه قضایی هستند که با توجه به یکی از وظایف مهم قوه قضاییه که ترویج فرهنگ صلح و سازش است، از سال ۱۳۸۳ شکل گرفتند و از آن زمان تاکنون در کنار دستگاه قضایی خدمات قابل توجهی ارائه داده‌اند.
وی با بیان اینکه در حال حاضر ۱۰۸ شعبه شورای حل اختلاف در سطح استان کرمانشاه فعالیت دارند، افزود: از این تعداد ۴۵ شعبه در مرکز استان و مابقی در دیگر شهرستان‌ها مستقر هستند.
قادری فصیح از فعالیت ۹ شعبه تخصصی حل اختلاف درون‌سازمانی نیز خبر داد و گفت: این شعب با هدف حل و فصل اختلافات درون‌سازمانی راه‌اندازی شده‌اند و تاکنون در مجموعه‌هایی مانند اتاق اصناف، اوقاف و امور خیریه و بنیاد شهید و امور ایثارگران فعالیت خود را آغاز کرده‌اند.
وی افزود: همچنین در چهار زندان استان شامل زندان مرکزی کرمانشاه، پاوه، اسلام‌آبادغرب و سنقر شعب شورای حل اختلاف با هدف ایجاد صلح و سازش و کمک به آزادی زندانیان راه‌اندازی شده است.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با اشاره به وضعیت نیروی انسانی این مجموعه گفت: در مجموع ۵۷۱ نیرو در سطح استان داریم که تنها ۸۸ نفر آنها اخیراً از طریق آزمون استخدام شده‌اند و وضعیت شغلی سایر نیروها همچنان نیازمند ساماندهی است. موضوع ساماندهی، جذب و به‌کارگیری نیروهای شورای حل اختلاف نیز در سطح کشور در حال پیگیری است.
ارتقاء جایگاه کرمانشاه در ارزیابی عملکرد معاونت‌های حل اختلاف کشور
قادری فصیح در ادامه با اشاره به دو رویکرد اصلی فعالیت شورای حل اختلاف استان، اظهار کرد: فعالیت‌های ما در حوزه اجرای روش‌های جایگزین قضایی و صلح و سازش، بر مبنای دو رویکرد سند تحول و تعالی قضایی و برنامه الگوی تعالی یا مدل تعالی مرکز حل اختلاف دستگاه قضایی دنبال می‌شود.
وی افزود: برنامه الگوی تعالی، معیار ارزیابی سالانه عملکرد معاونت‌های حل اختلاف در کشور است و براساس ارزیابی‌های انجام‌شده، استان کرمانشاه در سال ۱۴۰۲ رتبه ۲۳ کشور را کسب کرد که با اقدامات صورت‌گرفته این جایگاه در سال گذشته به رتبه ۱۶ ارتقاء یافت.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه ابراز امیدواری کرد با توجه به اقدامات انجام شده، این استان در آخرین ارزیابی‌ها در زمره استان‌های برتر کشور قرار گیرد.
وی در ادامه با بیان اینکه شورای حل اختلاف استان در چهار حوزه داوری، میانجیگری، شوراهای حل اختلاف و صلح‌یاری فعالیت می‌کند، به تشریح عملکرد هر یک از این بخش‌ها پرداخت.
صدور پروانه داوری برای ۵۰ داور حرفه‌ای در کرمانشاه
قادری فصیح داوری را یکی از روش‌های جایگزین قضایی و از ظرفیت‌های مهم برای کاهش مراجعات مردم به دادگستری، جلوگیری از اطاله دادرسی و تسریع در روند رسیدگی به اختلافات دانست و گفت: هر چند داوری از گذشته در نظام قضایی کشور وجود داشته و در قانون نیز امکان ارجاع برخی پرونده‌ها از سوی قضات به داور پیش‌بینی شده، اما به دلیل اینکه در سال‌های گذشته متولی مشخصی نداشته، چندان مورد استقبال قرار نگرفته بود.
وی افزود: در سال‌های اخیر با تعیین معاونت حل اختلاف به عنوان متولی این حوزه، توجه به داوری افزایش یافته و طی دو سال و هفت ماه گذشته حدود ۵۰ داور حرفه‌ای در استان جذب شده‌اند که برای آنها پروانه داوری صادر شده است.
وی این افراد را داوران حرفه‌ای توصیف کرد و گفت: این داوران پس از ارجاع اختلافات میان مردم، به موضوع رسیدگی و رأی صادر می‌کنند.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با اشاره به برنامه‌های توسعه داوری در کشور، اظهار کرد: یکی از برنامه‌ها استفاده از ظرفیت داوری در اتحادیه‌ها و اصناف است که در کرمانشاه نیز تلاش داریم این طرح را تا حدود یک ماه آینده عملیاتی کنیم.
وی از انعقاد تفاهم‌نامه با سازمان‌ها، نهادها و شرکت‌های مختلف برای استفاده از ظرفیت داوری خبر داد و افزود: طی دو سال گذشته با مجموعه‌هایی از جمله سازمان نظام مهندسی ساختمان، نظام مهندسی کشاورزی، نظام مهندسی معدن و بیمارستان‌های خصوصی تفاهم‌نامه‌هایی منعقد کرده‌ایم. همچنین دو همایش با موضوع توسعه داوری و میانجیگری در استان برگزار شده است.
قادری فصیح با بیان اینکه طی هفت ماه اخیر ۱۱۳ پرونده به داوران حرفه‌ای استان ارجاع شده، گفت: بخشی از این پرونده‌ها به صلح و سازش منتهی شده‌اند.
وی درباره مزایای داوری نیز اظهار کرد: پرونده‌های ارجاعی به داوری به وکیل نیاز ندارند، هزینه‌های رسیدگی به آنها کمتر است و تشریفات خاصی ندارند. همچنین طرفین دعوا می‌توانند در هر ساعتی به داور دسترسی داشته باشند.
معاون حل اختلاف دادگستری کرمانشاه افزود: داوران حرفه‌ای در گام نخست تلاش می‌کنند اختلاف را از طریق صلح و سازش حل و فصل کنند و در صورت حاصل نشدن توافق، به پرونده رسیدگی کرده و رأی صادر می‌کنند که این رأی از پشتوانه قضایی برخوردار است.
ارجاع ۴۸۸ پرونده به میانجیگران کرمانشاه
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه میانجیگری را یکی دیگر از روش‌های جایگزین قضایی عنوان کرد و گفت: بر اساس قانون، قضات می‌توانند پرونده‌های مربوط به جرائم درجه شش، هفت و هشت را که در صلاحیت محاکم صلح قرار دارند، به میانجیگران ارجاع دهند.
وی با اشاره به جذب ۸۰ میانجیگر در استان، افزود: برای این افراد از سوی مرکز حل اختلاف پروانه فعالیت صادر شده است.
قادری فصیح با بیان اینکه از زمان مطرح شدن موضوع میانجیگری در سال ۱۳۹۲ تا پایان سال ۱۴۰۴ استفاده‌ای از این ظرفیت در استان صورت نگرفته بود، اظهار کرد: از اواخر سال گذشته این ظرفیت را در کرمانشاه فعال کردیم و تنها طی هفت ماهه امسال ۴۸۸ پرونده به میانجیگران ارجاع شده که بخشی از آنها به صلح و سازش منتهی شده است.
سازش در ۵۵ درصد پرونده‌های شورای حل اختلاف کرمانشاه
وی در ادامه با اشاره به جایگاه ۲۴ ساله شوراهای حل اختلاف در نظام قضایی کشور، اظهار کرد: این نهاد با هدف ترویج فرهنگ صلح و سازش، رسیدگی سریع‌تر به پرونده‌ها و کاهش مراجعات مردم به دستگاه قضایی شکل گرفت.
قادری فصیح با اشاره به تغییر مأموریت شوراهای حل اختلاف براساس قانون جدید، افزود: تا سال ۱۴۰۲ رسیدگی به دعاوی در شوراهای حل اختلاف به دو شکل حکمی و سازشی انجام می‌شد، اما از سال ۱۴۰۳ رسیدگی حکمی از وظایف این شوراها حذف شد و مأموریت آنها صرفاً به حوزه صلح و سازش اختصاص یافت؛ به‌گونه‌ای که اگر پرونده‌ای در این شوراها به سازش منتهی نشود، برای رسیدگی به دادگاه صلح ارجاع خواهد شد.
وی از افزایش آمار صلح و سازش در پرونده‌های ارجاعی به شورای حل اختلاف کرمانشاه خبر داد و گفت: طی سه سال گذشته، هر سال حدود ۱۰ درصد به آمار سازش در پرونده‌های ارجاعی افزوده شده، به طوری که میزان سازش از ۳۳ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۵۵ درصد در سال ۱۴۰۵ رسیده است.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با بیان اینکه هدف‌گذاری مرکز برای این استان در سال جاری دستیابی به ۴۵ درصد سازش در پرونده‌ها بوده، افزود: طی هفت ماهه امسال بیش از ۵۵ درصد پرونده‌های ارجاعی به شورای حل اختلاف به صلح و سازش منتهی شده که بالاتر از هدف‌گذاری تعیین‌شده است.
وی ادامه داد: طی پنج سال گذشته بیش از ۵۰۶ هزار پرونده وارد شعب شورای حل اختلاف استان شده و در همین مدت به ۵۱۳ هزار پرونده رسیدگی شده است.
قادری فصیح با اشاره به عملکرد هفت ماهه امسال نیز گفت: در این مدت ۷۹ هزار پرونده به شعب شورای حل اختلاف استان ارجاع شده و به ۸۵ هزار پرونده رسیدگی شده که ۵۵ درصد آنها به سازش منتهی شده‌اند.
فعالیت ۱۲۰۰ صلح‌یار در کرمانشاه
وی صلح‌یاری را چهارمین روش جایگزین قضایی دانست و گفت: صلح‌یاری از گذشته در میان مردم شهرها و روستاها رواج داشته و در گذشته ریش‌سفیدان، کدخدایان و بزرگان محلی نقش صلح‌یار را در حل اختلافات بر عهده داشتند.
قادری فصیح با بیان اینکه موضوع صلح‌یاری در سال‌های اخیر در قوانین کشور نیز مورد توجه قرار گرفته و برای آن ستاد صبر تشکیل شده، افزود: تاکنون ۱۲۰۰ نفر در سطح استان به عنوان صلح‌یار جذب شده‌اند و برای آنها ابلاغ فعالیت صادر شده است.
وی از فراخوان جدید برای جذب صلح‌یار خبر داد و اظهار کرد: در کرمانشاه صلح‌یاران را در قالب هیأت‌های سه تا پنج نفره ساماندهی کرده‌ایم تا در محیط‌هایی مانند مدارس، کلانتری‌ها، اصناف، مساجد، اتحادیه‌ها، باشگاه‌های ورزشی و هیأت‌های مذهبی فعالیت کنند.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با اشاره به نقش صلح‌یاران در افزایش آمار سازش استان، گفت: طی پنج سال گذشته بیش از ۳۳ هزار پرونده به صلح‌یاران ارجاع شده که ۱۶ هزار پرونده از این تعداد به صلح و سازش منتهی شده است.
وی افزود: در هفت ماهه امسال نیز بیش از ۳۳۰۰ پرونده به صلح‌یاران ارجاع شده که بیش از ۱۷۰۰ پرونده به سازش ختم شده است.
سازش در ۱۲۲ پرونده قتل طی پنج سال
قادری فصیح در بخش دیگری از سخنانش به اقدامات انجام‌شده برای ایجاد صلح و سازش در پرونده‌های قتل اشاره کرد و گفت: طی پنج سال گذشته ۱۲۲ پرونده قتل در سطح استان با تلاش مجموعه‌های مرتبط به صلح و سازش منتهی شده که این آمار در هفت ماهه امسال یازده پرونده بوده است.
وی همچنین درباره عملکرد دادگاه‌های صلح اظهار کرد: طی هفت ماهه امسال ۴۸ هزار و ۶۰۰ پرونده به دادگاه‌های صلح استان ارجاع شده و در همین مدت بیش از ۵۲ هزار پرونده منتهی به صدور رأی شده است.
راه‌اندازی کلینیک صلح و سازش در ۵۲ مدرسه کرمانشاه
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه در ادامه به برخی اقدامات شاخص این معاونت برای ترویج فرهنگ صلح و سازش اشاره کرد و گفت: در سال‌های گذشته ایده‌هایی در استان مطرح و اجرا شده که دو مورد از آنها شامل راه‌اندازی استودیو صبر با همکاری صداوسیما و مشارکت ۵۰ کارشناس و همچنین ساماندهی شعب شورای حل اختلاف مورد توجه مجموعه قضایی کشور قرار گرفته و به عنوان الگو مطرح شده است.
وی راه‌اندازی کلینیک‌های صلح‌یاری در مدارس را از دیگر اقدامات شاخص استان برشمرد و افزود: تعداد این کلینیک‌ها در سال ۱۴۰۳ پنج مدرسه بود که اکنون به ۵۲ مدرسه در شهر کرمانشاه افزایش یافته است.
قادری فصیح توضیح داد: در این طرح کارشناسان حقوق و روان‌شناسان به مدارس اعزام می‌شوند و موضوعاتی همچون کنترل خشم و احساسات، فرهنگ گفت‌وگو و مهارت‌های صلح و سازش را به دانش‌آموزان آموزش می‌دهند.
وی از برنامه‌ریزی برای برگزاری مسابقه میان مدارس با محوریت تمرین صلح و سازش خبر داد و گفت: در این برنامه تیم‌های برتر مدارس شناسایی و انتخاب خواهند شد.
پیشنهاد طرح ملی «روستای صلح» به کشور
وی همچنین از پیشنهاد طرح ملی «روستای صلح» خبر داد و گفت: این طرح را به مجموعه قضایی کشور پیشنهاد داده‌ایم و در صورت موافقت قرار است در سطح ملی اجرایی شود.
قادری فصیح افزود: در قالب این طرح، دهیاران روستاها به عنوان سفیران صلح و سازش فعالیت خواهند کرد.
انتهای پیام
