صنعت دامپروری گلستان در حالی با افزایش هزینه نهادهها، نوسان قیمت محصولات و مشکلات نقدینگی دستوپنجه نرم میکند که فاصله میان هزینه تولید و نرخ خرید شیر، نفس بسیاری از واحدهای دامداری را به شماره انداخته است. در چنین شرایطی، دامدار نه از فروش شیر سودی میبرد و نه در بازار گوشت سهم متناسبی از ارزش محصول تولیدی خود دارد، وضعیتی که به گفته فعالان این بخش، ادامه فعالیت و بقای واحدهای دامپروری را با تهدید جدی مواجه کرده است.
مهدی ملکنژاد، تولیدکننده گلستانی، با اشاره به مشکلات اقتصادی فعالان صنعت دامپروری اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۷۰۰ رأس دام در واحد دامداری خود دارم و روزانه حدود هشت تن شیر تولید میکنم، اما با چالشهای متعددی مواجه هستیم و اگر شرایط به همین شکل ادامه پیدا کند، تا پایان سال ناچار به تعطیلی واحد دامداری خواهیم شد.
وی با بیان اینکه قیمت پایه شیر در کشور حدود ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده است، افزود: دامداران گلستانی شیر تولیدی خود را حدود ۶۵ هزار تومان به کارخانهها میفروشند، در حالی که برآوردها نشان میدهد هزینه تمامشده تولید هر لیتر شیر برای دامداریهای بزرگ به ۸۰ تا ۸۳ هزار تومان میرسد.
این تولیدکننده ادامه داد: این اختلاف قیمت برای واحدهایی که روزانه چندین تن شیر تولید میکنند، زیان قابل توجهی ایجاد میکند و دامدار عملاً نمیتواند هزینههای تولید را از محل فروش محصول تأمین کند.
ملکنژاد با انتقاد از نامتناسب بودن قیمت شیر و نهادههای دامی گفت: یک لیتر شیر باید بتواند دستکم هزینه خرید ۲.۵ کیلوگرم کنسانتره را تأمین کند، اما امروز با فروش یک لیتر شیر به قیمت حدود ۶۵ هزار تومان و خرید هر کیلوگرم کنسانتره سوپر به قیمت ۸۳ هزار تومان، درآمد حاصل از فروش شیر حتی هزینه یک کیلوگرم خوراک دام را نیز پوشش نمیدهد.
وی افزود: یک رأس دام روزانه حدود ۱۶ کیلوگرم کنسانتره، ۲۵ تا ۲۶ کیلوگرم خوراک سیلو، چهار کیلوگرم تفاله چغندرقند و سه کیلوگرم کاه مصرف میکند و وقتی هزینه این نهادهها، هزینه نگهداری و سایر مخارج را محاسبه کنیم، مشخص میشود که دامدار با چه فشار اقتصادی مواجه است.
این دامدار گلستانی با اشاره به مشکلات تأمین نهادهها بیان کرد: تأمین خوراک دام همواره یکی از چالشهای اصلی این صنعت بوده و کمبود نقدینگی باعث میشود دامدار نتواند بهموقع نهاده مورد نیاز خود را از بنادر تأمین کند. به همین دلیل بسیاری از تولیدکنندگان به سمت خرید خوراک از کارخانههای تولیدکننده نهادههای دامی رفتهاند، اما افزایش قیمت محصولات این کارخانهها همچنان فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد میکند.
ملکنژاد با انتقاد از قیمت سبوس در گلستان گفت: با وجود اینکه گلستان یکی از استانهای تولیدکننده سبوس است، قیمت این محصول در استان از بسیاری از مناطق کشور بالاتر است.
وی افزود: حتی در مقایسه با استان سمنان نیز با اختلاف قیمت مواجه هستیم؛ بهطوریکه سبوس در یک مقطع از طریق تعاونی با قیمت ۴۵ هزار تومان به دست ما رسیده، در حالی که برای خرید همان محصول از کارخانههای داخل استان باید ۴۹ هزار تومان پرداخت کنیم.
این تولیدکننده با تأکید بر ضرورت بررسی سازوکار قیمتگذاری نهادهها اظهار کرد: باید مشخص شود چرا استانی که تولید سبوس بالایی دارد، با چنین قیمتهایی مواجه است و دستگاههای مسئول باید درباره این اختلاف قیمت پاسخگو باشند.
دامدار ۱۸ ماه تولید میکند، اما سود اندکی نصیبش میشود
ملکنژاد با اشاره به دشواریهای نگهداری و پرورش دام گفت: تولید در صنعت دامپروری یک فرآیند طولانی و پرهزینه است. دامدار باید از زمان تلقیح دام، دوران بارداری، زایمان، پرورش گوساله و تأمین خوراک و مراقبتهای بهداشتی را پشت سر بگذارد تا بتواند محصول نهایی را به بازار عرضه کند.
وی ادامه داد: در این مسیر ممکن است دام بیمار شود یا تلف شود و تمام هزینههایی که برای پرورش آن صرف شده، از بین برود. در ۱۵ روز گذشته نیز سه رأس گاو نر حدود ۶۰۰ کیلوگرمی در واحد دامداری ما تلف شدند که خسارت سنگینی به مجموعه وارد کرد.
این تولیدکننده با انتقاد از تناسب نداشتن سود بخشهای مختلف زنجیره تولید گوشت افزود: دامدار برای پرورش یک رأس دام ماهها هزینه و تلاش میکند، اما در نهایت بخش قابل توجهی از ارزش افزوده نصیب حلقههای دیگر زنجیره میشود.
ملکنژاد همچنین با انتقاد از عملکرد برخی کارخانههای لبنی در خرید شیر و پرداخت مطالبات دامداران گفت: یکی از مشکلات جدی تولیدکنندگان، تأخیر در پرداخت بهای شیر و اختلاف در محاسبه کیفیت محصول است.
وی با انتقاد از عملکرد کارخانه پگاه اظهار کرد: در سالهای گذشته بارها درباره نحوه محاسبه کیفیت شیر، میزان چربی و بار میکروبی و تأثیر آن بر قیمت خرید با مشکلاتی مواجه بودهایم و معتقدم برخی از این رویهها به زیان دامداران تمام شده است.
وی با اشاره به مشکلات ساختاری در مدیریت برخی مجموعههای دولتی افزود: تغییرات مکرر مدیریتی و نگاه کوتاهمدت به عملکرد مجموعهها، میتواند به تولیدکنندگان آسیب وارد کند و لازم است نحوه تعامل کارخانههای لبنی با دامداران مورد بازنگری قرار گیرد.
این دامدار گلستانی در ادامه با انتقاد از فاصله قیمت دام زنده تا گوشت عرضهشده در بازار گفت: در حال حاضر قیمت خرید دام زنده از دامدار حدود ۶۵۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم اعلام میشود، اما قیمت گوشت در بازار به حدود دو میلیون تومان میرسد.
ملکنژاد با طرح این پرسش که فاصله قیمتی ایجادشده در زنجیره تولید تا عرضه گوشت به جیب چه کسانی میرود، بیان کرد: دامدار برای تولید یک رأس دام هزینههای سنگینی متحمل میشود، اما مصرفکننده نیز گوشت را با قیمت بسیار بالاتری خریداری میکند و ضروری است این زنجیره بهصورت شفاف بررسی شود.
وی همچنین خواستار شفافیت بیشتر در عرضه گوشت شد و گفت: باید مشخص باشد گوشتی که به دست مصرفکننده میرسد مربوط به چه نوع دام، چه سن و چه کیفیتی است تا امکان نظارت بر قیمت و کیفیت محصول فراهم شود.
این تولیدکننده با اشاره به تجربه فعالیت ۲۵ ساله خود در صنعت دامپروری گفت: فعالیت اقتصادی در این حوزه نیازمند مدیریت علمی و استفاده از کارشناسان متخصص است و دیگر نمیتوان با روشهای سنتی و تصمیمهای هیجانی یک واحد بزرگ دامداری را اداره کرد.
وی افزود: امروز در واحدهای بزرگ دامداری باید مدیر فارم و کارشناسان متخصص حضور داشته باشند و تمام فرآیند تولید، تغذیه و نگهداری دام بهصورت کارشناسی مدیریت شود.
ملکنژاد با انتقاد از نبود تناسب میان هزینههای تولید و درآمد دامداران تأکید کرد: دامدار در حوزه فروش شیر، تأمین نهاده و عرضه دام با مشکلات متعددی مواجه است و اگر اصلاح ساختارهای اداری، نظارت بر بازار و حمایت واقعی از تولیدکنندگان در دستور کار قرار نگیرد، ادامه فعالیت برای بسیاری از واحدهای دامپروری دشوار خواهد شد.
انتهای پیام