در چنین شرایطی، مدیریت مصرف گاز نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است و فرهنگسازی در این زمینه، مؤثرترین راهکار بلندمدت برای کاهش فشار بر شبکه تأمین گاز و مدیریت ناترازی انرژی به شمار میرود. اما این فرهنگسازی از کجا باید آغاز شود؟ تجربه نشان داده که بهترین نقطه برای شروع، کودکان و دانشآموزان هستند؛ نسلی که اگر از کودکی با مفاهیم صرفهجویی و مصرف بهینه آشنا شوند، آموختههایشان را به خانوادهها و جامعه منتقل و آن را به یک رفتار پایدار تبدیل میکنند.
در این میان، نقش نهادهای آموزشی و فرهنگی بسیار مهم است؛ نهادهایی که با زبان مناسب و ابزارهای خلاقانه میتوانند این مفاهیم را به کودکان آموزش داده و نهادینه کنند. در استان همدان، آموزشوپرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با اجرای طرح «همیار گاز»، این مسئولیت را بر عهده گرفتهاند؛ طرحی که در پشت آن، شرکت گاز استان به عنوان تأمینکننده اصلی منابع، دانش تخصصی و محتوای آموزشی، نقش اساسی و کلیدی در شکلگیری و پیشبرد آن دارد.
اجرای برنامههای فرهنگی گسترده در همدان
رئیس اداره اطلاعرسانی و روابط عمومی آموزشوپرورش استان همدان، با اشاره به وجود تفاهمنامه میان این اداره کل و شرکت گاز استان، اظهار کرد: با آغاز فصل سرد و افزایش مصرف گاز، آموزشوپرورش با تکیه بر این تفاهمنامه و طرح «همیار گاز»، برنامههای فرهنگی گستردهای را برای آموزش مدیریت بهینه مصرف انرژی به دانشآموزان در دستور کار قرار داده است.
مهدی جلیلی در گفتوگو با ایسنا، افزود: در چارچوب این تفاهمنامه، دانشآموزان به عنوان سفیران فرهنگ مصرف بهینه انرژی در خانوادهها و جامعه ایفای نقش میکنند.
وی با تأکید بر اینکه فصل سرد سال اوج مصرف گاز و حساسترین زمان برای مدیریت انرژی است، افزود: آموزشوپرورش برنامههای فرهنگی متنوعی را برای دانشآموزان در نظر گرفته است که از آن جمله میتوان به برگزاری جلسات آموزشی و کارگاههای آشنایی با روشهای صرفهجویی و ایمنی مصرف گاز، تولید و انتشار محتوای آموزشی و انیمیشنهای جذاب متناسب با گروههای سنی مختلف، برگزاری مسابقات فرهنگی و طرحهای تشویقی و همچنین استفاده از ظرفیت شبکه آموزشی شاد برای انتشار محتوای مرتبط اشاره کرد.
این مقام مسئول تصریح کرد: هدف اصلی این برنامهها، نهادینهسازی فرهنگ مدیریت بهینه مصرف انرژی از دوران کودکی و دانشآموزی است تا دانشآموزان با یادگیری روشهای کاهش مصرف گاز، این آموزهها را به خانوادهها منتقل کنند و در کاهش فشار بر شبکه تأمین گاز و مدیریت ناترازی انرژی سهیم شوند.
همراهی والدین و دانشآموزان، کلید کاهش محسوس مصرف انرژی در استان
جلیلی همکاری مشترک آموزشوپرورش و شرکت گاز را الگویی موفق از مشارکت نهادهای آموزشی و خدماتی در فرهنگسازی مصرف بهینه انرژی دانست و ابراز امیدواری کرد که با همراهی دانشآموزان و خانوادهها، شاهد کاهش محسوس مصرف انرژی در استان باشیم.
با توجه به اینکه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همدان نیز در طرح «همیار گاز» بخش فرهنگسازی، آموزش غیرمستقیم، نهادینه کردن فرهنگ مصرف بهینه و ایمن گاز را در میان کودکان و نوجوانان را به عهده دارد، در ادامه این گزارش به گفتوگو با یک مقام مسئول از این مجموعه پرداختیم.
ارائه آموزش با استفاده از زبان کودکانه/ دانشآموزان نباید فقط دریافتکننده آموزش باشند
کارشناس مسئول فرهنگی اداره کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان همدان، اظهار کرد: رویکرد کانون این است که مفاهیم آموزشی را با زبان دنیای کودکان و از طریق ظرفیتهای فرهنگی، هنری و ادبی ارائه کند و در همین راستا از ابزارهایی مثل قصهگویی، داستاننویسی، نقاشی، نمایش خلاق، بازیهای آموزشی و پویشهای فرهنگی برای آشنایی کودکان با اهمیت صرفهجویی و رعایت نکات ایمنی استفاده میشود.
اعظم کیانی در گفتوگو با ایسنا، با تأکید بر اینکه دانشآموزان نباید صرفاً دریافتکننده آموزش باشند، افزود: نگاه کانون این است که کودکان به سفیرانی برای فرهنگ مصرف صحیح انرژی در خانواده تبدیل شوند؛ چرا که باور داریم آموزش زمانی اثربخش و ماندگار است که کودک آموختههایش را در زندگی روزمره به کار ببرد و به دیگران هم منتقل کند.
وی درباره روشهای خلاقانه آموزش مفاهیم فنی به کودکان تصریح کرد: در قصهگویی با خلق شخصیتهایی مثل «قطره» و «شعله»، داستانی درباره اهمیت مصرف صحیح انرژی روایت میشود و در بخش بازی نیز با طراحی بازیهای گروهی و معمایی، کودکان با رفتارهای درست و نادرست مصرف انرژی آشنا میشوند.
این مقام مسئول ادامه داد: در فعالیتهای هنری از کودکان میخواهیم با نقاشی، ساخت کاردستی یا نوشتن داستان، برداشت خود را از مصرف مسئولانه انرژی بیان کنند و در نمایش خلاق، موقعیتهایی از زندگی روزمره را بازسازی میکنیم تا کودکان پیامد رفتارهای درست و نادرست در مصرف انرژی را درک کنند.
این کارشناس فرهنگی، قصهگویی و نمایش خلاق را از تأثیرگذارترین ابزارها برای انتقال این مفاهیم به کودکان مقطع ابتدایی دانست و خاطرنشان کرد: کودکان از طریق شخصیتپردازی، روایت داستان و قرار گرفتن در موقعیتهای نمایشی بهتر با موضوع ارتباط برقرار میکنند.
هدف کانون صرفاً انتقال پیام نیست
کیانی با تأکید بر اینکه هدف کانون صرفاً انتقال پیام نیست، عنوان کرد: در واقع میخواهیم کودک خودش در فرایند یادگیری نقشی به عهده داشته باشد و آموختههایش را به خانواده، دوستان و همسالان خودش منتقل کند.
وی از بازخورد مثبت خانوادهها خبر داد و گفت: بچهها با حساسیت بیشتری درباره مدیریت مصرف گاز صحبت میکنند و حتی در برخی موارد والدین را به رعایت نکات ایمنی، صرفهجویی و استفاده صحیح از وسایل گازسوز متذکر میشوند؛ این موضوع نشان میدهد کودکان فقط مخاطب آموزش نیستند، بلکه میتوانند به انتقالدهندگان فرهنگ صحیح مصرف در خانواده تبدیل شوند.
وی انتزاعی بودن مفاهیم مدیریت مصرف انرژی و دشواری درک پیامدهای مصرف ناصحیح برای کودکان را مهمترین چالش این حوزه برشمرد و تصریح کرد: کودکان مقطع ابتدایی به آموزشهای طولانی و مستقیم کمتر توجه میکنند و بیشتر از طریق تجربه، بازی و فعالیتهای مشترک مفاهیم را یاد میگیرند.
این مقام مسئول ادامه داد: بنابراین تلاش ما این است که مفاهیم را به موقعیتهای ملموس زندگی روزمره پیوند بزنیم تا چالش تبدیل «دانستن» به «رفتار» برطرف شود.
کیانی همکاری کانون پرورش فکری، آموزشوپرورش و شرکت گاز را در اثربخشی و ماندگاری آموزشها بسیار مهم ارزیابی کرد و اظهار کرد: نقطه قوت این همکاری، مکمل بودن ظرفیتهای سه نهاد است؛ آموزشوپرورش دسترسی گسترده به دانشآموزان را فراهم میکند، شرکت گاز دانش تخصصی و محتوای آموزشی را در اختیار میگذارد و کانون با استفاده ظرفیتهای فرهنگی و هنری، مفاهیم را به زبان جذاب و متناسب با دنیای کودکان منتقل میکند.
وی تأکید کرد: البته نهادینه شدن این فرهنگ نیازمند استمرار آموزش و همراهی خانوادههاست و هدف نهایی، تربیت نسلی آگاه، مسئولیتپذیر و حساس نسبت به حفظ منابع انرژی است.
به گزارش ایسنا، فرهنگسازی مصرف انرژی زمانی موفق است که از دوران کودکی آغاز شود؛ چرا که عادتهای رفتاری در سالهای اولیه شکل میگیرد و آموختههای کودکی ماندگارترین نوع یادگیری است. کودک اگر از سنین پایین با مفاهیم صرفهجویی آشنا شود، این مفاهیم به بخشی از سبک زندگی او تبدیل میشود. کودکان امروز، سفیران انرژی فردا هستند؛ سرمایهای که اگر درست آموزش ببینند، سالها مدیریت مصرف انرژی را برای کشور و استان سردسیری مانند همدان تضمین میکنند.
انتهای پیام