به گزارش ایسنا، شمسالدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در جریان همایش هفته جهانی کارآفرینی، درباره ضرورت تغییر رویکردها اظهار کرد: بر اساس گزارشهای پژوهشی، ایران از نظر برخورداری از منابع نفت و گاز در جایگاه بالایی در جهان قرار دارد، اما امروز کارآفرینان و فعالان اقتصادی بهجای بهرهمندی از این مزیتها، با نگرانیها و محدودیتهای ناشی از کمبود انرژی مواجه هستند. مزیتی که چند سال پیش برای کشور وجود داشت، امروز به محدودیت تبدیل شده است. در شرایطی که با ناترازی انرژی مواجه هستیم، برخی واحدهای تولیدی ناچارند در مقاطعی فعالیت خود را متوقف کنند و با تغییر شرایط آبوهوایی و افزایش شدت گرما، کارخانهها نیز با محدودیتهای بیشتری روبهرو میشوند. پس از آن نیز با افزایش چندبرابری قیمت سوخت مواجه میشوند که در برخی موارد به چندین برابر و حتی ۱۰ برابر میرسد.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: از سوی دیگر، آلودگی هوا و مشکلات زیستمحیطی نیز به این مسائل اضافه شده است. باید توجه کنیم که چگونه کشوری که صادرکننده سوخت بود، به کشوری واردکننده سوخت تبدیل شده است. از سال گذشته، واحدهای بزرگی مانند فولاد و آلومینیوم با محدودیت و قطعی انرژی مواجه شدهاند و در نتیجه امکان صادرات آنها نیز کاهش پیدا کرده است. وقتی درآمد این واحدها کاهش مییابد، سود آنها نیز کمتر میشود و به دنبال آن، درآمدهای مالیاتی دولت کاهش پیدا میکند.
وی افزود: از طرف دیگر، درآمد ارزی کشور نیز تحت تأثیر قرار میگیرد و عرضه ارز و دلار کاهش مییابد. در مقابل، حجم ریال افزایش پیدا میکند و در چنین شرایطی انتظار داریم با تصویب قانون در کمیسیون اقتصادی، ارزش پول ملی را حفظ کنیم؛ در حالی که باید همه این عوامل را در کنار یکدیگر ببینیم.
این نماینده مجلس با بیان اینکه کشور با ناترازیهای مرکب مواجه است، اظهار کرد: از یک طرف گرفتار ناترازیهای مختلف هستیم و از طرف دیگر، برخی سیاستهای نادرست نیز به این شرایط دامن میزنند. یکی از ویژگیهای ناترازیها، سرایتپذیری آنها است. بنابراین باید بنشینیم و با یکدیگر گفتوگو کنیم. هیچکس نمیتواند بگوید دیگری مقصر است؛ نه میتوان همه مشکلات را به گردن دولت انداخت و نه مجلس را مقصر دانست. واقعیت این است که باید درباره این مسائل با یکدیگر گفتوگو کنیم.
حسینی با اشاره به مباحث مطرحشده در این نشست درباره ضرورت تدوین راهبرد اقتصادی کشور، گفت: به نظر من، خلاصه بسیاری از مشکلاتی که مطرح شد این است که بدون شکلگیری اجماع، نمیتوانیم هیچ کاری را بهدرستی پیش ببریم. بسیاری از موضوعاتی که ۱۰ سال پیش وزیر اقتصاد مطرح میکرد، امروز نیز در دستور کار قرار دارد، اما مسئولان برای اجرای آنها با محدودیت مواجه هستند و جامعه نیز در برخی موارد اجازه اجرای این سیاستها را نمیدهد. این مسئله بسیار حائز اهمیت است.
وی با اشاره به اهداف تعیین شده در سند چشمانداز ۱۴۰۴ افزود: ما قرار بود در افق ایران ۱۴۰۴ از نظر اقتصادی قدرت اول منطقه باشیم، اما امروز که به این هدف نگاه میکنیم، میبینیم یک دهه را از دست دادهایم. اگر شرایط را به درستی تحلیل نکنیم و صرفاً درگیر مباحث روزمره شویم، ممکن است در شرایطی که نه جنگ و نه صلح بهطور کامل برقرار است، در تله رشد منفی گرفتار شویم و به مقصدی برسیم که دیگران برای کشور ما در نظر گرفتهاند. نکته مهمی که باید به آن توجه کنیم این است که حتی اگر ۱۰ وزیر اقتصاد را کنار یکدیگر قرار دهیم، ممکن است درباره همه موضوعات به اشتراک نظر نرسند، اما دستکم باید بر سر موضوعاتی که درباره آنها توافق داریم، به جمعبندی برسیم و همان موارد را مبنای اقدام قرار دهیم.
حسینی با اشاره به تمرکز افکار عمومی بر تورم و نوسانات ارزی گفت: امروز همه از تورم گلایه دارند و واقعاً شرایط تورمی برای مردم دشوار شده است. همچنین همه از نوسانات بازار ارز ناراضی هستند و پیشبینیپذیری این بازار کاهش پیدا کرده است؛ اما کمتر میشنویم که درباره میزان رشد اقتصادی کشور در سال گذشته و سال جاری یا وضعیت سرمایهگذاری صحبت شود. در حالی که وضعیت این شاخصها نیز بسیار نگرانکننده است. در چنین شرایطی، اینکه در یک نشست درباره کارآفرینی صحبت شود، اتفاق مثبتی است. اگر قرار است از گرفتار شدن در تله رشد صفر و تبدیل آن به تله رشد منفی جلوگیری کنیم، باید تا حدی خود را از مسائل روزمره و کوتاهمدت رها کنیم و به مسائل اساسی اقتصاد بپردازیم.
این نماینده مجلس با انتقاد از برخی رویکردها در حوزه تأمین کالاهای اساسی اظهار کرد: برای مثال، وقتی با وزارت جهاد کشاورزی جلسه میگذاریم، نباید صرفاً به این موضوع بسنده کنیم که کالاهای اساسی تأمین شدهاند و انبارها از کالاهای وارداتی پر هستند. باید به وضعیت تولیدکنندگان داخلی نیز توجه کنیم. در همین شرایط، مرغداریها با نگرانی درباره قطع گاز مواجه هستند و برخی واحدهای صنعتی نیز نمیدانند چه زمانی با محدودیت انرژی روبهرو خواهند شد. برای نمونه، از یکی از واحدهای فولادی در جنوب کشور اعلام کردهاند که به دلیل قطعی انرژی، حدود ۵۰ روز در یک دوره مشخص نتوانستهاند فعالیت کنند. این مسائل را نمیتوان نادیده گرفت.
وی با اشاره به اینکه مشکلات اقتصادی صرفاً به تحولات جنگ ۱۲ روزه محدود نمیشود، گفت: باید توجه کنیم که این اتفاقات در چه بستری رخ داده و چه پیامدهایی برای اقتصاد کشور داشته است. گاهی لازم است در یک نقطه حساس، مسیر حرکت را اصلاح کنیم و اجازه ندهیم مشکلات به یکدیگر منتقل شوند. به اعتقاد من، باید صدای فعالان اقتصادی و کارآفرینان بلندتر شنیده شود. در این نشست نیز تلاش میکنم چند موضوع مرتبط با سیاستگذاری را مطرح کنم؛ هم برای اینکه پیگیریهای خودم را با جدیت بیشتری دنبال کنم و هم بتوانیم در تعامل با دوستان دولت، این مسائل را پیش ببریم.
حسینی با اشاره به نخستین دغدغه خود در حوزه سیاستگذاری مالی گفت: یکی از موضوعاتی که از سال گذشته نسبت به آن هشدار دادیم، این بود که بودجه بهتدریج از ابزار سیاستگذاری اقتصادی به سند هزینههای دولت تبدیل شده. متأسفانه نقش بودجه بهعنوان ابزار سیاستگذاری بهشدت کاهش پیدا کرده و اگر سازمان برنامه و بودجه چنین برداشتی کند، هرچند این نگاه نیز قابل نقد است، اما زمانی که وزارت اقتصاد با همین رویکرد به بودجه نگاه کند، شرایط نگرانکنندهتر میشود.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در شرایطی که مصرف بخش خصوصی منفی شده و سرمایهگذاری نیز با رشد منفی مواجه است، نمیتوان برای تأمین حقوق و دستمزد کارکنان دولت، به سراغ افزایش فشارهای مالیاتی و حذف معافیتهای سرمایهگذاری رفت. ممکن است دولت در یک سال ناچار به اتخاذ چنین تصمیمی شود، اما نمیتوان این رویکرد را به سیاستی دائمی تبدیل کرد.
حسینی با اشاره به توصیههای امیرالمؤمنین(ع) در نامه به مالک اشتر اظهار کرد: اگر به توصیههای امیرالمؤمنین(ع) در نهجالبلاغه، بهویژه نامه ایشان به مالک اشتر، توجه کنیم، میبینیم که تأکید شده نباید بهگونهای مالیات دریافت شود که ریشههای تولید و آبادانی خشک شود. ما درباره ضرورت استفاده از ظرفیتهای قانونی برای حمایت از تولید و سرمایهگذاری نیز صحبت کردهایم. از جمله اینکه منابعی که قرار بود در قالب تبصره ۳ به صورت قطرهچکانی در اختیار بخش تولید قرار گیرد، در چارچوب بند «الف» ماده ۱۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت به گردش درآید و به شکل مؤثرتری برای حمایت از فعالیتهای اقتصادی استفاده شود.
این نماینده مجلس با تأکید بر ضرورت پاسخگویی دستگاههای اجرایی در قبال سیاستهای اقتصادی گفت: یکی از موضوعاتی که باید در چنین نشستهایی مطرح شود، این است که وزیران و مسئولان مربوطه درباره عملکرد خود مورد پرسش قرار بگیرند. ما نیز در مجلس سؤال و پیگیری میکنیم و این موضوع باید به یک مطالبه عمومی تبدیل شود. واقعیت این است که باید در سیاست مالی کشور تغییراتی اتفاق بیفتد. در جلساتی که با برخی دوستان داشتیم، موضوع اصلاحیه برنامه هفتم پیشرفت در حوزه بازسازی و نوسازی مطرح شد، اما این بخش به نتیجه نرسید و احتمالاً نیز به نتیجه نخواهد رسید. با این حال، دستکم باید در بودجه سالانه فصل و چارچوب مشخصی برای اقدامات مشترک و امیدآفرین در حوزه تولید، سرمایهگذاری و اشتغال در نظر گرفت.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در ادامه با اشاره به سیاستهای پولی و بانکی کشور اظهار کرد: ما در حوزه قانونگذاری بانکی، قانونی را تصویب کردهایم و قرار است رئیس کل بانک مرکزی نیز برای ارائه گزارش در مجلس حضور پیدا کند. دوستان در بانک مرکزی تأکید دارند که افزایش رشد پایه پولی و کاهش ضریب فزاینده پولی لزوماً اتفاق بدی نیست، زیرا منابعی که از طریق پایه پولی برای تأمین مخارج دولت اختصاص پیدا میکرد، اکنون در مسیر دیگری قرار گرفته و تلاش شده از تسهیلات بخش خصوصی حمایت شود.
حسینی ادامه داد: در همین چارچوب، سیاستهایی مانند کنترل ترازنامه بانکها و افزایش نرخ سپرده قانونی نیز اجرا شده است. البته این سیاستها فشارهایی را به بخشهای مختلف اقتصادی وارد میکند و ما نیز نسبت به برخی از این پیامدها انتقاد و دغدغه داریم. اگر قرار است سیاست مالی دولت به شکلی تنظیم شود که فشار بیشتری به بخش غیردولتی وارد کند، سیاست پولی نیز نباید به سمتی حرکت کند که تأمین مالی بخش خصوصی را دشوارتر کند. ما این موضوعات را به چالش میکشیم و درباره آنها پیگیری میکنیم.
حسینی با اشاره به ضرورت تدوین و اجرای سیاست صنعتی کشور اظهار کرد: اگر منظور از سیاست صنعتی، راهبرد ملی پیشرفت صنعتی و ارتقای زنجیره ارزش باشد، این راهبرد باید بر مبنای آمایش سرزمین، توازن منطقهای، ارتقای زنجیره ارزش و در نهایت افزایش صادرات دنبال شود. سند ملی در این زمینه تصویب شده، اما باید ببینیم در عمل چه اتفاقی افتاد. برای مثال، در اجرای ماده ۱۱ قانون مربوطه و با وجود تأکیداتی که در قوانین مختلف، از جمله قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، درباره نحوه بازگشت ارز صادراتی وجود دارد، همچنان فشارهایی بر صادرکنندگان وارد میشود.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در برخی موارد، با وجود اینکه از سررسیدهای تعیینشده گذشته و صادرکنندگان از روشهای مختلف برای ایفای تعهدات خود استفاده کردهاند، همچنان بر تسویه با نرخ مشخصی اصرار میشود. در حالی که بهجای آنکه فشارها متوجه صادرکنندگان باشد، باید راهکارهایی برای وصول درآمدهای دولت و رفع موانع فعالیت اقتصادی در نظر گرفته شود.
وی با بیان اینکه این موضوعات در جلسات مختلف بررسی شده است، گفت: درباره این مسائل جلسه گذاشتهایم، جمعبندی انجام شده و تصمیمات لازم نیز ابلاغ شده است. نکته این است که راهبرد ملی پیشرفت صنعتی، توسعه زنجیره ارزش و افزایش صادرات باید در جایگاه اصلی خود قرار بگیرد و از الزاماتی که برای تحقق این اهداف تعیین شده است، عدول نکنیم. همانطور که پیشتر اشاره کردم، مسائل انرژی نیز باید در چارچوب همین سیاستگذاریها مورد توجه قرار گیرد. بسیاری از نکاتی که فعالان اقتصادی در این نشست مطرح میکنند، دغدغه مشترک همه ما است.
حسینی با بیان اینکه ظرفیتهای اقتصادی ایران همچنان قابل توجه است، توضیح داد: من به این موضوع باور قلبی دارم که ایران ظرفیتهای بزرگی دارد و به راحتی نمیتوان از کنار این ظرفیتها عبور کرد، اما مسئله این است که در بسیاری از مواقع، در ساختار حاکمیت گرفتار روزمرگی شدهایم، در حالی که بنگاههای اقتصادی، واحدهای صنعتی و کارآفرینان به دنبال توسعه و گسترش فعالیتهای خود هستند. البته در همین شرایط نیز نکات مثبت و امیدبخشی وجود دارد. اینکه کشور همچنان ظرفیتهای اقتصادی و صنعتی دارد و کارآفرینان برای توسعه فعالیتهای خود تلاش میکنند، جای امیدواری است. من نیز این امید را در همین ظرفیتها و تلاش فعالان اقتصادی میبینم.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی خطاب به وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تأکید کرد: از شما تشکر میکنم و در عین حال تأکید دارم که این نوع نشستها باید بیشتر برگزار شود. فرهنگسازی زمانی اتفاق میافتد که مطالبهگری و پرسشگری داشته باشیم. ما اکنون در یک تشکل مدنی حضور داریم که باید مستقل از دستگاههای اجرایی، امکان پرسشگری و گفتوگو را فراهم کند. باید بتوانیم در چنین نشستهایی با یکدیگر گفتوگو کنیم، شما دیدگاه خود را مطرح کنید، من نیز نظراتم را بیان کنم و در نهایت، مسئولانی که بودجه را تنظیم میکنند، علاوه بر توجه به حقوق و دستمزد و پرداختهای بازنشستگی که قطعاً باید مورد توجه باشند، به تولید، اشتغال و سرمایهگذاری نیز توجه کنند.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: نباید نگاه ما به بودجه این باشد که صرفاً حقوق و مستمری پرداخت کنیم و اگر منابعی باقی ماند، بخشی از آن را به طرحهای عمرانی اختصاص دهیم و اگر هم منابعی نماند، تولید، اشتغال و کارآفرینی در اولویتهای بعدی قرار بگیرند. چنین نگاهی باید تغییر کند و این تغییر نگرش نیازمند مطالبهگری و گفتوگوی مستمر است.
انتهای پیام
دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ | ۱۵:۲۹
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس: بدون شکلگیری اجماع، نمیتوانیم هیچ کاری را بهدرستی پیش ببریم
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان این که بدون شکلگیری اجماع، نمیتوانیم هیچ کاری را بهدرستی پیش ببریم، گفت: اگر قرار است سیاست مالی دولت به شکلی تنظیم شود که فشار بیشتری به بخش غیردولتی وارد کند، سیاست پولی نیز نباید به سمتی حرکت کند که تأمین مالی بخش خصوصی را دشوارتر کند.