چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ | ۱۲:۰۷
ضرورت آمادگی دانشگاه‌ها برای تغییرات آینده آموزش عالی/ تلاش برای آغاز آموزش حضوری از شنبه

معاون آموزش دانشگاه صنعتی شریف تاکید کرد

ضرورت آمادگی دانشگاه‌ها برای تغییرات آینده آموزش عالی/ تلاش برای آغاز آموزش حضوری از شنبه

معاون آموزش دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به ضرورت آمادگی دانشگاه‌ها برای تغییرات آینده آموزش عالی گفت: باید توجه داشته باشیم که ممکن است ۱۰ یا ۲۰ سال دیگر، دانشگاه‌ها به تعداد فعلی متقاضیان آموزش حضوری دسترسی نداشته باشند. امروز حدود هزار و ۲۰۰ نفر برای تحصیل در مقطع کارشناسی به دانشگاه صنعتی شریف معرفی می‌شوند، اما مشخص نیست ۲۰ سال دیگر نیز همین تعداد متقاضی آماده ورود به دانشگاه باشند.

به گزارش ایسنا، نوید ارجمند امروز در دومین کنفرانس ملی «دانشگاه آینده در گذر تحول دیجیتال» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با تأکید بر ضرورت حرکت دانشگاه‌ها به سمت آموزش‌های دیجیتال و دوره‌های مهارت‌محور گفت: اگر آموزش بخواهد گسترش پیدا کند، مخاطبان بیشتری را پوشش دهد و مقیاس‌پذیر شود، راهی جز دیجیتالی شدن ندارد. ظرفیت فضاهای فیزیکی دانشگاه‌ها برای ارائه آموزش حضوری محدود است و دانشگاه‌ها برای افزایش تأثیرگذاری در سطح ملی و بین‌المللی، ناگزیرند آموزش‌های آنلاین و آفلاین را توسعه دهند.

وی با اشاره به راه‌اندازی سامانه جدید آموزش دیجیتال دانشگاه صنعتی شریف اظهار کرد: حدود سه ماه است که سامانه‌ای با عنوان دانا، مخفف دوره‌های آموزشی نوین و آزاد، در دانشگاه صنعتی شریف طراحی شده است. متأسفانه به دلیل آسیب‌هایی که ۱۷ فروردین امسال به زیرساخت‌های دانشگاه، به‌ویژه مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا)، وارد شد، امکان راه‌اندازی این سامانه فراهم نشد؛ اما هفته گذشته با تأمین زیرساخت‌ها، سرورها و تجهیزات ذخیره‌سازی، سرانجام سامانه را راه‌اندازی کردیم.

سامانه «دانا»؛ بستری برای دسترسی فارسی‌زبانان جهان به آموزش‌های شریف

معاون آموزش دانشگاه صنعتی شریف درباره کارکرد سامانه «دانا» توضیح داد: سامانه دانا بستری است که تمامی آموزش‌های دیجیتال دانشگاه صنعتی شریف در آن ارائه می‌شود. دروسی که استادان دانشگاه تدریس می‌کنند، فیلم‌برداری و تدوین شده و در این سامانه قرار می‌گیرد تا تمامی فارسی‌زبانان جهان که با این زبان آشنایی دارند، بتوانند به محتوای آموزشی دسترسی پیدا کنند.

ارجمند افزود: برخی از این دروس به‌صورت رایگان ارائه می‌شوند و برای استفاده از برخی دیگر، پرداخت شهریه در نظر گرفته شده است. این همان مقیاس‌پذیری آموزش است که به آن اشاره کردم. من این رویکرد را شریف ۲ می‌نامم؛ چراکه در کنار دانشگاه سنتی و آموزش حضوری که همچنان اهمیت زیادی دارد، برای افزایش گستره اثرگذاری دانشگاه، به تحول دیجیتال و توسعه آموزش‌های دیجیتال نیاز داریم.

حرکت آموزش عالی جهان به سمت دوره‌های گواهی‌محور

وی با اشاره به تغییر رویکرد نظام‌های آموزشی در جهان به سمت دوره‌های گواهی‌محور بیان کرد: دنیا به سمت آموزش‌های مبتنی بر گواهینامه یا سرتیفیکیت حرکت می‌کند. افراد تمایل دارند در یک دوره مثلاً شش‌ماهه شرکت کنند، تخصصی را بیاموزند و وارد بازار کار شوند. این رویکرد در حال جایگزین شدن با الگویی است که در آن افراد باید چهار سال تحصیل کنند، حدود ۱۴۰ واحد درسی بگذرانند که ممکن است بسیاری از آن‌ها در آینده شغلی‌شان کاربرد مستقیمی نداشته باشد و پس از فارغ‌التحصیلی تازه به دنبال یادگیری مهارت‌های مورد نیاز بازار کار باشند.

معاون آموزش دانشگاه صنعتی شریف تأکید کرد: نمی‌خواهم بگویم الگوی فعلی آموزش دانشگاهی به‌طور کامل منسوخ می‌شود، اما به‌تدریج کم‌رنگ‌تر خواهد شد و ما باید حتماً به سمت توسعه دوره‌های گواهی‌محور حرکت کنیم.

وی با اشاره به نقش سامانه «دانا» در ارائه این دوره‌ها گفت: تمامی دوره‌های مهارتی، تخصصی و آزاد دانشگاه صنعتی شریف از طریق این سامانه ارائه خواهند شد. دوره‌ها در سامانه تعریف می‌شوند، دانش‌پذیران در همان بستر ثبت‌نام و هزینه دوره را پرداخت می‌کنند و در نهایت گواهی آموزش آزاد دانشگاه صنعتی شریف نیز از طریق همین سامانه صادر می‌شود.

ارجمند با اشاره به ضرورت آمادگی دانشگاه‌ها برای تغییرات آینده آموزش عالی خاطرنشان کرد: باید توجه داشته باشیم که ممکن است ۱۰ یا ۲۰ سال دیگر، دانشگاه‌ها به تعداد فعلی متقاضیان آموزش حضوری دسترسی نداشته باشند. امروز حدود هزار و ۲۰۰ نفر برای تحصیل در مقطع کارشناسی به دانشگاه صنعتی شریف معرفی می‌شوند، اما مشخص نیست ۲۰ سال دیگر نیز همین تعداد متقاضی آماده ورود به دانشگاه باشند. بنابراین باید از هم‌اکنون برای توسعه و رونق دوره‌های گواهی‌محور آمادگی داشته باشیم.

برگزاری بیش از ۱۰۰۰ دوره تخصصی و آموزش هوش مصنوعی به ۷۰ هزار دانش‌آموز

وی با اشاره به فعالیت‌های دانشگاه صنعتی شریف در زمینه آموزش‌های مهارتی گفت: این دانشگاه در این حوزه بسیار فعال است و سالانه بیش از هزار دوره آموزشی برگزار می‌کند. در کنار دروس رسمی دانشگاه، دوره‌های تخصصی و مهارتی متناسب با نیازهای صنعت برای مدیران صنعتی، دانشجویان و دانش‌آموزان نیز برگزار می‌شود.

معاون آموزش دانشگاه صنعتی شریف ادامه داد: طی دو تا دو سال و نیم گذشته، به حدود ۷۰ هزار دانش‌آموز آموزش هوش مصنوعی ارائه کرده‌ایم. همچنین در قالب تفاهم‌نامه‌های موجود، آموزش هوش مصنوعی به معلمان و دبیران آموزش و پرورش نیز در دستور کار قرار گرفته است.

هوش مصنوعی وارد زندگی روزمره شده است

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فراگیر شدن استفاده از هوش مصنوعی در زندگی روزمره گفت: هوش مصنوعی مدتی است که به خانه‌های مردم راه پیدا کرده و همه در حال استفاده از آن هستند. دیگر مسئله این نیست که تصمیم بگیریم از هوش مصنوعی استفاده کنیم یا نه؛ این اتفاق در حال رخ دادن است و دانشجویان نیز از این فناوری استفاده می‌کنند.

ارجمند با اشاره به برنامه‌های دانشگاه صنعتی شریف برای ارتقای سواد هوش مصنوعی در میان استادان، کارکنان و دانشجویان اظهار کرد: در دانشگاه صنعتی شریف کارگاه‌های مختلفی برای کارکنان برگزار کرده‌ایم. دانشجویان نیز خودشان تا حد زیادی با این ابزارها آشنا هستند، اما تلاش می‌کنیم آن‌ها را به سمت استفاده صحیح و اصولی از هوش مصنوعی هدایت کنیم.

وی از تعریف گرنت آموزشی برای نخستین بار در دانشگاه صنعتی شریف خبر داد و گفت: هفته گذشته برای نخستین بار در دانشگاه، معاونت آموزشی گرنتی را برای استادانی تعریف کرد که با استفاده از هوش مصنوعی، شیوه تدریس و محتوای دروس خود را ارتقا دهند. پیش از این نیز برنامه‌های توانمندسازی استادان برگزار شده بود و به همین دلیل، زمینه برای اجرای این طرح فراهم شده است.

معاون آموزش دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به طراحی ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در این دانشگاه افزود: پلتفرم‌هایی را در دانشگاه طراحی کرده‌ایم که یکی از آن‌ها فرم دستیار آموزشی است. این ابزار در داخل دانشگاه توسعه یافته و در زمینه‌هایی مانند ارزیابی دانشجویان، طراحی آزمون و برگزاری امتحانات به استادان کمک می‌کند. تلاش کرده‌ایم در این زمینه نیز فعال باشیم و از ظرفیت‌های هوش مصنوعی بهره ببریم.

آموزش حضوری نباید فدای توسعه آموزش دیجیتال شود

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت حفظ آموزش حضوری در کنار توسعه آموزش دیجیتال تصریح کرد: با وجود تمام نکاتی که درباره اهمیت دیجیتالی شدن آموزش مطرح شد، من عمیقاً به اهمیت آموزش حضوری اعتقاد دارم. شاید بتوان از آن با عنوان آموزش سنتی یاد کرد، اما این نوع آموزش همچنان ضرورت دارد و باید آن را حفظ کنیم.

ارجمند با اشاره به نقش آموزش حضوری در شکل‌گیری تعاملات اجتماعی و مهارت‌های گروهی دانشجویان بیان کرد: شبکه‌سازی، تیم‌سازی و کار گروهی در بستر آموزش حضوری اتفاق می‌افتد. دانشگاه ام‌آی‌تی نیز حدود دو ماه پیش گزارشی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر آموزش منتشر کرد که تلاش کردم آن را با دقت مطالعه کنم. در این گزارش بر مفهومی تأکید شده بود که با وجود ورود هوش مصنوعی و گسترش آموزش دیجیتال، همچنان ضرورت دارد؛ مفهومی که از آن با عنوان آموزش در محیط دانشگاه یاد می‌شود. به اعتقاد من، یادگیری باید در محیط دانشگاه و از طریق تعاملات حضوری و یادگیری ضمنی نیز اتفاق بیفتد.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از کسب‌وکارهای شکل‌گرفته در دانشگاه صنعتی شریف خاطرنشان کرد: بسیاری از شرکت‌های موفقی که از دل دانشگاه صنعتی شریف بیرون آمده‌اند، از جمله تپسی، اسنپ، فوت‌آنر، آچاره و دیوار، حاصل فعالیت و همکاری دانشجویان خود دانشگاه هستند. شکل‌گیری چنین مجموعه‌هایی نتیجه تعاملات دانشجویی، تیم‌سازی، کار گروهی و شبکه‌سازی در محیط دانشگاه است؛ ظرفیت‌هایی که صرفاً با آموزش دیجیتال ایجاد نمی‌شوند.

معاون آموزش دانشگاه صنعتی شریف تأکید کرد: آموزش حضوری هرگز نباید فدای آموزش دیجیتال شود؛ هر دو شیوه در کنار یکدیگر ضرورت دارند. اگر بخواهیم آموزش‌های خود را گسترش دهیم و مقیاس‌پذیر کنیم، راهی جز استفاده از آموزش دیجیتال نداریم، اما اگر هدفمان فراهم کردن زمینه یادگیری در محیط دانشگاه و شکل‌گیری تعاملات حضوری باشد، راهکار اصلی همچنان آموزش منظم و حضوری است.

تلاش برای آغاز آموزش حضوری از روز شنبه

ارجمند در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اعلام نتایج سازمان سنجش و ضرورت تسریع در آغاز سال تحصیلی گفت: امروز صبح، پس از اعلام نتایج سازمان سنجش، معاون دانشجویی و مدیران آموزش را تحت فشار قرار دادم و از ساعت هفت صبح، تک‌تک آن‌ها را به دفترم دعوت کردم تا وظایف و اقدامات لازم برای آغاز آموزش حضوری از روز شنبه مشخص شود. این کار دشواری است، زیرا نتایج سازمان سنجش با تأخیر اعلام شده است، اما تلاش می‌کنیم آموزش حضوری را از شنبه آغاز کنیم.

وی با اشاره به برگزاری کنفرانسی با موضوع دیجیتالی شدن دانشگاه‌ها اظهار کرد: از برگزاری چنین کنفرانسی حمایت می‌کنم و در حد توان خود نیز برای کمک به آن تلاش خواهیم کرد، اما همواره تأکید من این است که توسعه آموزش دیجیتال نباید آموزش حضوری را تحت تأثیر قرار دهد.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی