چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ | ۱۲:۳۱
پنتاگون برای افزایش تولید پاتریوت‌ با مانعی غیرمنتظره روبروست

پنتاگون برای افزایش تولید پاتریوت‌ با مانعی غیرمنتظره روبروست

تلاش آمریکا برای افزایش تولید موشک‌های رهگیر پاتریوت با یک گلوگاه غیرمنتظره در زنجیره تامین مواجه شده است؛ کمبود نوع خاصی از الیاف کربنی که در ساخت موتور موشک استفاده می شود و تامین آن به یک شرکت فرانسوی وابسته است.

به گزارش ایسنا، روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داد: کمبود نوعی الیاف کربونیزه‌شده موسوم به ریون که تنها از یک تامین‌کننده اروپایی قابل تهیه است، برنامه پنتاگون برای افزایش تولید موشک‌های پاتریوت را با چالش جدی مواجه کرده و شکنندگی زنجیره تامین تسلیحات آمریکا را آشکار ساخته است.

این ماده که از الیاف ویژه ریون (ابریشم مصنوعی) ساخته می شود، در برابر دماهای بسیار بالا مقاومت دارد و برای محافظت از نازل موتور موشک های پیشرفته پاتریوت ضروری است. تنها محصول مورد تایید برای استفاده در پیشرفته ترین مدل این موشک ها از طریق شرکت فرانسوی آریان گروپ تامین می شود و همین وابستگی، افزایش سریع تولید را دشوار کرده است.

اوایل سال جاری میلادی، یکی از مقام های ارشد وزارت جنگ آمریکا با شرکت پارک ایروسپیس، تامین کننده آمریکایی این ماده، درباره افزایش عرضه الیاف مورد نیاز گفت وگو کرد. با این حال، مشخص شد این شرکت به دلیل محدودیت تولید تامین کننده فرانسوی خود، امکان افزایش قابل توجه عرضه را ندارد.

برایان شور، مدیرعامل پارک ایروسپیس، درباره تلاش پنتاگون برای اعمال فشار بر این شرکت فرانسوی گفت: «آنها یک شرکت فرانسوی هستند. نمی‌توان آنها را با زور وادار به کاری کرد. فقط همکاری‌شان را با شما قطع می‌کنند.»

زنجیره تامین آسیب‌پذیر صنایع دفاعی آمریکا

این مشکل نمونه ای از چالش‌های گسترده صنعت تسلیحاتی آمریکا برای افزایش سریع تولید مهمات و تجهیزات نظامی است. در بسیاری از برنامه‌های دفاعی، کمبود یک قطعه یا ماده اولیه که حتی چندین سطح پایین تر از تولیدکننده اصلی تامین می شود، می تواند کل روند ساخت یک سامانه تسلیحاتی را مختل کند.

بخش قابل توجهی از این مواد از طریق شبکه پیچیده‌ای از شرکت‌های خارجی تامین می‌شود و در بسیاری از موارد، جایگزین آماده‌ای در داخل آمریکا برای آنها وجود ندارد. بازسازی ظرفیت صنعتی برای پاسخگویی به تقاضای فزاینده نیز به سرمایه گذاری گسترده و هماهنگی صدها پیمانکار و تامین کننده نیاز دارد.

جایگزینی مواد اولیه نیز مستلزم انجام آزمایش‌های طولانی و پرهزینه برای اطمینان از رعایت استانداردهای دقیق نظامی است. یکی از مدیران صنعت دفاعی آمریکا هشدار داده است که شرکت‌ها برای آمادگی در برابر افزایش ناگهانی تولید، باید دست کم پنج سال پیش برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری را آغاز می کردند.

ریشه بخشی از این مشکلات به تحولات پس از پایان جنگ سرد بازمی‌گردد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، دولت آمریکا با هدف بهره برداری از آنچه «سود صلح» نامیده می شد، هزینه های نظامی را کاهش داد. در نشست سال ۱۹۹۳ که در محافل امنیت ملی آمریکا به «شام آخر» معروف شد، مقام های دولت بیل کلینتون برنامه کاهش هزینه های دفاعی را به مدیران ارشد صنایع نظامی اعلام کردند.

۲۵ سال بعد، شمار پیمانکاران اصلی صنایع هوافضا و دفاعی آمریکا از ۵۱ شرکت به پنج شرکت کاهش یافت و شبکه تامین کنندگان تخصصی نیز کوچک تر شد. همزمان، انتقال بخش هایی از تولید به خارج از آمریکا، از فرآوری مواد معدنی و ترکیبات شیمیایی تا ساخت قطعات و تراشه ها، وابستگی این کشور را تشدید کرد.

بر اساس گزارشی از پنتاگون، شمار کسب وکارهای کوچک فعال در پایگاه صنعتی دفاعی آمریکا طی یک دهه منتهی به سال ۲۰۲۲ حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است.

کمبود الیاف فرانسوی، مانع افزایش تولید موشک‌های پاتریوت آمریکایی

وابستگی مشترک سامانه های پاتریوت و تاد

داده‌های منتشرشده در ماه مارس از سوی شرکت نرم افزاری دفاعی ایر نشان می دهد که برنامه های موشکی مهم آمریکا به مجموعه محدودی از تامین کنندگان مشترک وابسته هستند. بیش از ۷۰ درصد تامین کنندگان رده دوم نسل جدید موشک های پاتریوت، موسوم به PAC-۳، همزمان در تامین قطعات سامانه رهگیر تاد نیز نقش دارند.

این همپوشانی در میان تامین کنندگان رده سوم بیشتر است و به این معناست که بروز مشکل در فعالیت حتی یک تامین کننده، بر اثر بلایای طبیعی، اعتصاب کارگران یا ورشکستگی، می تواند تولید چندین سامانه تسلیحاتی را همزمان تحت تاثیر قرار دهد.

موشک PAC-۳ از نوع رهگیرهای برخورد مستقیم است که با برخورد به هدف، از جمله موشک های بالستیک، آن را منهدم می کند. بر اساس برآوردهای مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی آمریکا، تا پایان ماه ژوئیه، ذخایر موشک های رهگیر این کشور در مقایسه با پیش از آغاز حمله نظامی به ایران در ماه فوریه، حدود ۶۵ درصد کاهش یافته بود.

هر فروند از پیشرفته‌ترین مدل این موشک، یعنی PAC-۳ MSE، حدود چهار میلیون دلار قیمت دارد و تولید آن نزدیک به دو سال زمان می‌برد. ساخت این موشک به صدها قطعه و ماده اولیه تخصصی نیاز دارد.

شرکت لاکهید مارتین تولیدکننده اصلی این موشک است، اما برای ساخت آن به تامین کنندگان متعددی وابسته است. شرکت بوئینگ جست وجوگرهای نصب شده در دماغه موشک را تولید می کند و شرکت L۳Harris نیز موتور موشکی سوخت جامد دومرحله ای آن را تامین می کند.

زنجیره تولید الیاف مورد نیاز موشک پاتریوت

الیاف ریون مورد استفاده در مدل PAC-۳ MSE، ابتدا در کارخانه ای در جمهوری چک تولید می شود که متعلق به یک شرکت هلدینگ شیمیایی مستقر در تایلند است. این الیاف سپس برای تبدیل شدن به پارچه به فرانسه انتقال می یابد.

شرکت آریان گروپ، از مجموعه های بزرگ هوافضای اروپا، این پارچه را در کارخانه ای نزدیک شهر بوردو کربنیزه می کند. محصول نهایی که «ری کارب» نام دارد، به شرکت پارک ایروسپیس، تنها توزیع کننده آن در آمریکای شمالی، فروخته می شود.

پارک نیز در کارخانه خود در ایالت کانزاس، این ماده را با نوعی رزین اختصاصی پوشش می دهد و پس از فرآوری، آن را برای شرکت L۳Harris ارسال می کند. این شرکت الیاف را در ساخت نازل موتورهای موشکی به کار می گیرد و این قطعات در نهایت به کارخانه لاکهید مارتین منتقل می شوند.

جایگزینی چنین موادی برخلاف قطعات معمولی صنعتی به سادگی امکان پذیر نیست. کوچک ترین نقص در ساختار موتور سوخت جامد موشک می تواند مسیر حرکت آن را منحرف کند و به همین دلیل، هر ماده جایگزین باید مراحل سخت گیرانه آزمایش و تایید فنی را پشت سر بگذارد.

شور در این باره گفت: «آزمایش های زیادی لازم است. ممکن است دو سال در این مسیر پیش بروید و همه چیز خوب به نظر برسد، اما در آخرین آزمایش، محصول شکست بخورد و مجبور شوید دوباره از ابتدا شروع کنید.»

کمبود الیاف فرانسوی، مانع افزایش تولید موشک‌های پاتریوت آمریکایی

تلاش آمریکا برای افزایش ظرفیت تولید داخلی

پس از کاهش ذخایر الیاف در اواسط دهه ۲۰۰۰ و نبود گزینه‌های عمده تولید در آمریکای شمالی، پنتاگون ناچار شد برای تامین این ماده به خارج از کشور روی بیاورد. شرکت فرانسوی سینما پروپالسیون سولید با توسعه فرآیندی اختصاصی، محصولی به نام C۲ تولید کرد که در آزمایش ها عملکردی برابر یا بهتر از ریون تولیدشده در آمریکا داشت. این شرکت بعدها بخشی از آریان گروپ شد.

در سال ۲۰۲۲ و پس از آغاز جنگ اوکراین، افزایش حملات موشکی روسیه و درخواست کی یف برای دریافت سامانه های پاتریوت، بار دیگر نگرانی ها درباره ناکافی بودن ذخایر تسلیحاتی آمریکا را افزایش داد.

پنتاگون برای افزایش تولید، قراردادی با لاکهید مارتین امضا کرد تا ظرفیت تولید موشک های PAC-۳ MSE را تا پایان سال ۲۰۳۰ به حدود دو هزار فروند در سال برساند؛ رقمی بیش از سه برابر ظرفیت قبلی. این وزارتخانه همچنین قراردادی هفت ساله با شرکت L۳Harris منعقد کرد و برای شناسایی گلوگاه های زنجیره تامین، به طور مستقیم با تامین کنندگان رده سوم و چهارم وارد مذاکره شد.

پارک ایروسپیس نیز برای افزایش عرضه، پنج میلیون دلار پیش پرداخت به آریان گروپ اختصاص داده است تا خط تولید جدیدی در فرانسه احداث شود. انتظار می رود این خط تولید در سال ۲۰۲۸ فعالیت خود را آغاز کند، اما ظرفیت آن برای پاسخگویی به تمام تقاضای آمریکا کافی نخواهد بود.

آریان گروپ همچنین با احداث کارخانه ای در آمریکا به توافق اولیه رسیده است. به گفته شور، پارک ایروسپیس متعهد شده است ۲۵ میلیون دلار پیش پرداخت برای این پروژه اختصاص دهد و در صورت اجرای برنامه ها، کارخانه جدید حدود سال ۲۰۳۰ افتتاح خواهد شد.

شور با اشاره به زمان بر بودن این روند گفت: «مشکل بزرگ این است که هیچ کس نمی خواهد سه سال و نیم منتظر بماند.»

کمبود الیاف فرانسوی، مانع افزایش تولید موشک‌های پاتریوت آمریکایی

گزینه های جایگزین هنوز تایید نشده‌اند

در کنار آریان گروپ، شرکت آلمانی انکا نیز یکی از منابع تامین ریون مورد استفاده در صنعت دفاعی آمریکاست، اما محصولات آن هنوز برای استفاده در موشک PAC-۳ MSE تایید نشده است.

این شرکت که عمدتا الیاف مورد استفاده در صنعت پوشاک را تولید می کند، پیش تر قصد داشت فعالیت خود را متوقف کند. با این حال، پیمانکاران دفاعی آمریکا و پنتاگون متعهد شدند حجم کافی از محصولات آن را خریداری کنند تا ادامه فعالیت کارخانه توجیه اقتصادی داشته باشد. پنتاگون نیز وعده داد طی یک دوره دو ساله بیش از ۴۷۰ هزار پوند از این الیاف را خریداری کند.

با وجود این اقدام، به گفته مدیرعامل شرکت آمریکایی واردکننده محصولات انکا، تعطیلی کارخانه آلمان تنها برای مدتی به تعویق افتاده است و ممکن است تولید آن در مقطعی از سال ۲۰۲۸ پایان یابد.

همزمان، مقام های دفاعی آمریکا در تلاش هستند تولید ریون با استاندارد هوافضا را در داخل این کشور احیا کنند. شرکت پارک ایروسپیس نیز با همکاری L۳Harris در حال آزمایش محصولات انکا و دیگر منابع احتمالی تامین این ماده است تا از آنها به عنوان راه حل های موقت برای جبران کمبود استفاده کند.

با این حال، هیچ یک از گزینه های جایگزین تاکنون تمام مراحل آزمایش و تایید را با موفقیت پشت سر نگذاشته‌اند.

شور در پایان با اشاره به دشواری تامین مواد اولیه مورد نیاز برای افزایش تولید موشک های پاتریوت گفت: «حتی با وجود این منابع جایگزین موقت، کار دشواری پیش رو خواهیم داشت.»

انتهای پیام

# جهان

آخرین اخبار جهان