سیروس مهدوی، نویسنده کتاب «رجال بیهقی»، چهارشنبه ۲۷ آبان در حاشیه همایش تجلیل از ناشران و فعالان فرهنگی حوزه کتاب و کتابخوانی مازندران در سیوچهارمین هفته کتاب که در سالن مجتمع فرهنگی و هنری ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قائمشهر برگزار شد، در تشریح روند شکلگیری این پژوهش و اهمیت آن، به تاریخچه تصحیح کتاب «تاریخ بیهقی» اشاره کرد و گفت: تاریخ بیهقی از آثار ارزشمند و ماندگار تاریخ و ادبیات ایران است که در طول سالیان گذشته پژوهشگران متعددی برای تصحیح و انتشار آن تلاش کردهاند.
وی با اشاره به تلاشهای صورتگرفته در این زمینه اظهار کرد: پس از انتشار و تصحیحهای اولیه، علی پیشاوری در سال ۱۳۰۴ به این اثر پرداخت و پس از او سعید نفیسی نیز حدود ۱۰ سال از عمر خود را صرف تصحیح و نگارش تعلیقات تاریخ بیهقی کرد. پس از آن نیز قاسم غنی و دیگر پژوهشگران در این مسیر گام برداشتند.
مهدوی افزود: مرحوم علیاصغر فیاض با این احساس که کارهای پیشین هنوز به تصحیحی کامل و جامع نرسیده است، بار دیگر بهتنهایی کار تصحیح تاریخ بیهقی را آغاز کرد و حدود ۱۰ سال برای آن وقت گذاشت تا سرانجام در سال ۱۳۴۹ این اثر را به چاپ رساند. تصحیح فیاض همچنان از معتبرترین تصحیحهای تاریخ بیهقی به شمار میرود.
این پژوهشگر با اشاره به فعالیتهای محققان پس از فیاض ادامه داد: پس از او نیز دکتر دانشپژوه، دکتر محمدجعفر یاحقی و مهدی سیدی در حوزه تاریخ بیهقی پژوهشهای ارزشمندی انجام دادند؛ با این حال، بخش رجالی این کتاب همچنان نیازمند بررسی و پژوهشی مستقل بود.
وی درباره انگیزه خود برای ورود به این حوزه توضیح داد: علت اینکه پژوهشگران پیشین بهصورت مستقل به این بخش نپرداختند، دشواری و زمانبر بودن آن بود. انجام چنین کاری دستکم به ۲۰ سال زمان نیاز داشت و کمتر پژوهشگری میتوانست تمام این مدت را صرفاً به بررسی بخش رجالی تاریخ بیهقی اختصاص دهد. من تصمیم گرفتم این مسئولیت را بر عهده بگیرم و سالهای طولانی از عمر خود را صرف آن کنم.
مهدوی با اشاره به وضعیت نسخههای باقیمانده از تاریخ بیهقی گفت: این اثر در اصل ۳۰ جلد بوده که متأسفانه ۲۵ جلد آن از بین رفته و تنها پنج جلد از آن باقی مانده است. از همین رو، بازسازی اطلاعات تاریخی و شناسایی شخصیتهایی که در این اثر از آنها نام برده شده، اهمیت ویژهای دارد.

وی درباره روش پژوهش خود بیان کرد: کاری که انجام دادم، گردآوری و بررسی هزاران نامه و سند و قرار دادن آنها در کنار یکدیگر بود تا بتوانم با تطبیق اطلاعات و شواهد تاریخی، بخشهایی از اطلاعات ازدسترفته را در حوزه رجال بازسازی کنم. این کار نیازمند سالها مطالعه، بررسی و دقت در منابع مختلف بود.
نویسنده کتاب «رجال بیهقی» با اشاره به انتشار حاصل این پژوهش گفت: توانستم بخش رجالی تاریخ بیهقی را از حرف «الف» تا حرف «ی» تدوین کنم و جلد دوم این مجموعه را نیز به همت دستاندرکاران به چاپ برسانم و در اختیار علاقهمندان و پژوهشگران قرار دهم.
مهدوی این تلاش را گامی کوچک در برابر عظمت اثر ابوالفضل بیهقی و کوششهای پژوهشگران پیش از خود دانست و ابراز امیدواری کرد این پژوهش بتواند به شناخت دقیقتر شخصیتهای تاریخی و بازسازی بخشهایی از میراث ارزشمند تاریخ بیهقی کمک کند.
انتهای پیام