علیرضا کیخا در گفت وگو با ایسنا افزود: بازیهای آنلاین در صورتی که متناسب با سن کودک انتخاب شوند و استفاده از آنها در چارچوب زمانی مشخصی قرار داشته باشد، میتوانند به تقویت تمرکز، افزایش سرعت عمل، پرورش خلاقیت و بهبود توانایی حل مسئله کمک کنند؛ اما زمانی که بازیکردن به فعالیت غالب زندگی کودک تبدیل شود، سایر ابعاد رشد او تحتتأثیر قرار میگیرد.
این کارشناس جامعهشناسی تصریح کرد: در چنین شرایطی ممکن است کودک بهتدریج علاقه کمتری به ورزش، مطالعه، فعالیتهای اجتماعی و ارتباط با اعضای خانواده نشان دهد و بخش قابلتوجهی از نیازهای ارتباطی و سرگرمی خود را در دنیای مجازی دنبال کند.
کیخا با اشاره به تأثیر احتمالی محتوای خشونتآمیز برخی بازیها بر رفتار کودکان عنوان کرد: کودکان بهویژه در سنین پایین قدرت الگوبرداری بالایی دارند و ممکن است برخی رفتارهایی را که در محیط بازی مشاهده میکنند، در روابط روزمره خود نیز بازتاب دهند. مواجهه مداوم با صحنههای خشونتآمیز در برخی موارد میتواند بر نحوه واکنش آنها به اختلافات و ناکامیها تأثیر بگذارد.
وی ادامه داد: البته نباید همه رفتارهای پرخاشگرانه کودکان را به بازیهای آنلاین نسبت داد؛ زیرا عوامل متعددی از جمله شیوه تربیت خانوادگی، شرایط محیطی، روابط میان اعضای خانواده و ویژگیهای فردی در شکلگیری رفتار کودکان نقش دارند. بااینحال، نظارت بر محتوای بازیها و انتخاب سرگرمیهای متناسب با سن فرزندان ضرورتی انکارناپذیر است.
این کارشناس جامعهشناسی کاهش ارتباطات اجتماعی را از پیامدهای احتمالی استفاده بیرویه از بازیهای آنلاین دانست و گفت: کودکی که زمان زیادی را در فضای مجازی سپری میکند، فرصت کمتری برای ارتباط مستقیم با همسالان و حضور در فعالیتهای گروهی دارد؛ مسئلهای که میتواند بهمرور بر مهارت گفتوگو، همدلی و برقراری روابط اجتماعی او اثر بگذارد.
کیخا با تأکید بر ضرورت توجه خانوادهها به نشانههای وابستگی به بازیهای آنلاین اظهار کرد: زمانی که کودک در کنارگذاشتن بازی با مشکل مواجه میشود، هنگام محدودشدن زمان استفاده واکنشهای عصبی شدیدی نشان میدهد یا فعالیتهای تحصیلی و مسئولیتهای خانوادگی خود را به دلیل بازیکردن نادیده میگیرد، باید این تغییر رفتار را جدی گرفت.
وی افزود: اختلال در خواب، افت تحصیلی، کاهش تحرک بدنی و فاصلهگرفتن از دوستان نیز از جمله نشانههایی هستند که میتوانند توجه والدین را به نامتعادلشدن الگوی استفاده کودک از بازیهای دیجیتال جلب کنند.
این کارشناس جامعهشناسی با اشاره به نقش والدین در مدیریت استفاده کودکان از بازیهای آنلاین اظهار کرد: ممنوعیت کامل این بازیها معمولاً راهکار مؤثری نیست و در برخی موارد میتواند زمینه پنهانکاری یا مقاومت بیشتر کودک را فراهم کند؛ بنابراین بهتر است والدین بهجای برخوردهای تنبیهی، از طریق گفتوگو و مشارکت فرزندان، قوانین مشخصی برای استفاده از تلفن همراه و بازیهای اینترنتی تعیین کنند.
کیخا ادامه داد: اختصاص زمان معین برای بازی، نظارت بر محتوای مورد استفاده، انتخاب بازیهای متناسب با گروه سنی و تشویق کودکان به فعالیتهایی مانند ورزش، کتابخوانی، نقاشی و بازیهای گروهی، از جمله اقداماتی است که میتواند به برقراری تعادل در زندگی آنها کمک کند.
وی همچنین بر مسئولیت مدارس و نهادهای فرهنگی در افزایش آگاهی خانوادهها تأکید کرد و گفت: آموزش سواد رسانهای باید از سنین پایین آغاز شود تا کودکان ضمن شناخت محتوای مناسب و نامناسب، با مخاطرات احتمالی فضای مجازی نیز آشنا شوند. مدارس میتوانند با اجرای برنامههای آموزشی، نقش مؤثری در ارتقای آگاهی دانشآموزان و والدین داشته باشند.
این کارشناس جامعهشناسی در پایان خاطرنشان کرد: جداسازی کودکان از دنیای دیجیتال با واقعیتهای زندگی امروز همخوانی ندارد؛ آنچه اهمیت دارد، آموزش استفاده صحیح از این فضا و ایجاد تعادل میان سرگرمیهای مجازی و فعالیتهای روزمره است تا فناوری به ابزاری برای رشد کودکان تبدیل شود.
انتهای پیام