کتاب «گردشگری کشاورزی؛ از تئوری تا تجربه» تألیف دکتر حبیب محمودی چناری، عضو هیئت علمی پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی و پانتهآ روغنگیرها، دانشجوی دکتری گردشگری دانشگاه تهران، اثری پژوهشی و کاربردی در حوزه گردشگری کشاورزی است که با هدف معرفی ظرفیتهای متنوع مزارع و فعالیتهای کشاورزی برای جذب گردشگر و ایجاد فرصتهای اقتصادی جدید در مناطق روستایی تدوین شده است.
گردشگری کشاورزی یکی از اشکال نوین گردشگری است که با پیوند میان فعالیتهای کشاورزی، جاذبههای طبیعی، فرهنگ بومی و تجربه زندگی روستایی، فرصت تازهای برای توسعه اقتصادی و اجتماعی سکونتگاههای روستایی فراهم میکند. در این الگوی گردشگری، مزرعه و فعالیتهای مرتبط با تولید محصولات کشاورزی صرفاً بهعنوان عرصه تولید شناخته نمیشوند، بلکه میتوانند به بستری برای آموزش، تفریح، تجربهاندوزی و تعامل گردشگران با جامعه محلی تبدیل شوند.
مؤلفان در این اثر با تأکید بر پنج عنصر اصلی گردشگری کشاورزی شامل کشاورزان، جامعه روستایی، گردشگران، جاذبههای کشاورزی و تسهیلگران، تلاش کردهاند ابعاد مختلف این نوع گردشگری و نقش آن در تنوعبخشی به منابع درآمدی روستاییان، حمایت از فعالیتهای کشاورزی و حفاظت از محیط زیست را تبیین کنند.
دکتر حبیب محمودی چناری -مولف کتاب- در گفتوگو با خبرنگار ایسنا در خصوص کتاب «گردشگری کشاورزی؛ از تئوری تا تجربه» اظهار کرد: کتاب در ۱۱ فصل تنظیم شده و طیف گستردهای از مفاهیم نظری و مصادیق عملی گردشگری کشاورزی را پوشش میدهد. فصل نخست به مبانی و مفاهیم گردشگری کشاورزی اختصاص دارد و موضوعاتی همچون تعریف، عناصر، پیشینه تاریخی، انواع، نظریهها، رویکردها، کشورهای پیشرو، وضعیت مالی این صنعت در جهان، چالشهای توسعه و چشمانداز آینده آن را بررسی میکند.
وی با بیان اینکه فصل دوم به شیوههای فروش مستقیم محصولات تازه و فرآوریشده در محیطهای کشاورزی، از جمله بازارهای کشاورزان، غرفههای کنار جادهای و عرضه محصولات غذایی و صنایع دستی میپردازد، افزود: در فصل سوم، الگوهای مختلف اقامت در گردشگری کشاورزی، از بومگردی و کلبههای روستایی تا کمپینگ، گلامپینگ و اقامت در مزرعه معرفی شده است.
عضو هیئت علمی پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی گفت: فصل چهارم هم به فعالیتهای تفریحی هزینهمحور مانند دوچرخهسواری، پرندهنگری، ماهیگیری، سوارکاری، پیادهروی و طبیعتگردی اختصاص دارد. در فصل پنجم نیز به نمایشها و نمایشگاههای مرتبط با فعالیتهای کشاورزی، از دامداری و زنبورداری تا برداشت محصول، فرآوری مواد غذایی، صنایع دستی و نمایش ابزارهای سنتی پرداخته شده است.
محمودی ادامه داد: در فصل ششم، تجربیات عملی و مشارکتی گردشگران در محیطهای کشاورزی مانند مراقبت از حیوانات، کاشت و برداشت محصول، آموزش مهارتهای کشاورزی، آشپزی، صنایع دستی و فعالیتهای آموزشی معرفی شده است. فصل هفتم به تورهای گردشگری کشاورزی، مسیرهای بازدید از مزارع، تورهای آموزشی و آشنایی با فرآیند تولید محصولات میپردازد.
وی با بیان اینکه فصل هشتم موضوع جشنوارهها و رویدادهای کشاورزی، فرهنگی و غذایی را بررسی میکند، تصریح کرد: در فصل نهم سرگرمیهای خاص و خلاقانه در مزارع، از مسابقات و بازیهای فصلی تا قصهگویی معرفی شده است. فصل دهم به آمادهسازی و اجاره فضاهای کشاورزی برای برگزاری رویدادها، گردهماییهای خانوادگی و برنامههای سازمانی اختصاص دارد و فصل یازدهم نیز سایر فعالیتهای رایج از جمله خدمات پذیرایی، کامیونهای غذا، بازارچههای محلی، فروش مستقیم محصولات و برخی فعالیتهای نوآورانه در این حوزه را تشریح میکند.
این مولف درباره اهمیت و کاربرد کتاب بیان کرد: یکی از ویژگیهای مهم این اثر، عبور از معرفی صرف مفاهیم نظری و ورود به مصادیق متنوع و قابل اجرا در گردشگری کشاورزی است. کتاب با معرفی بیش از ۱۰۰ جاذبه و فعالیت در این حوزه و بهرهگیری از نمونهها و تجربههای جهانی، نشان میدهد که چگونه میتوان ظرفیتهای موجود در مزارع، باغها، دامداریها و محیطهای روستایی را به فرصتهایی برای جذب گردشگر و ایجاد ارزش اقتصادی تبدیل کرد.
محمودی تاکید کرد: اهمیت این رویکرد از آن جهت است که گردشگری کشاورزی میتواند ضمن ایجاد منابع درآمدی مکمل برای کشاورزان، به کاهش وابستگی اقتصاد روستا به فعالیتهای سنتی، تقویت کسبوکارهای محلی، حفظ میراث فرهنگی و افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت کشاورزی پایدار کمک کند. همچنین، توسعه برنامهریزیشده این فعالیتها میتواند زمینه ارتباط بیشتر شهروندان با طبیعت و آشنایی آنان با فرآیند تولید غذا را فراهم سازد.
وی درباره مخاطبان کتاب گفت: این کتاب میتواند منبعی سودمند برای دانشجویان، پژوهشگران و استادان حوزههای گردشگری، کشاورزی، محیط زیست و توسعه روستایی باشد. همچنین کشاورزان، صاحبان مزارع، کارآفرینان روستایی، فعالان گردشگری، مدیران محلی و سیاستگذاران توسعه روستایی میتوانند از مطالب آن برای شناسایی ظرفیتها، طراحی محصولات گردشگری و برنامهریزی برای ایجاد کسبوکارهای جدید بهره ببرند.
عضو هیئت علمی پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی ادامه داد: در مجموع، «گردشگری کشاورزی؛ از تئوری تا تجربه» تلاشی برای معرفی ظرفیتهایی کمتر شناختهشده در پیوند میان کشاورزی و گردشگری است؛ ظرفیتی که در صورت برنامهریزی و بهرهبرداری مسئولانه میتواند به تقویت اقتصاد محلی، حفاظت از منابع طبیعی و تحقق توسعه پایدار در مناطق روستایی کشور کمک کند.
به گزارش ایسنا، کتاب «گردشگری کشاورزی؛ از تئوری تا تجربه» در سال ۱۴۰۴ توسط انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی گیلان در ۳۵۱ صفحه منتشر شده و حاصل حدود ۱۰ سال تحقیق و پژوهش در زمینه گردشگری کشاورزی است. این کتاب علاوه بر کتاب برگزیده سال دانشجویی، در بخش کتاب هجدهمین جشنواره بینالمللی حرکت (سال ۱۴۰۴) نیز موفق به کسب رتبه برتر شد و تقدیرنامه معاونت فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و معاونت فرهنگی دانشگاه تهران را دریافت کرد. همچنین در پی انتشار و تدوین این اثر، انجمن علمی گردشگری دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران نیز شایسته تقدیر شناخته شد.

انتهای پیام