به گزارش ایسنا، با هویدا شدن پرچمهای سبز و سیاه بر سر در مغازهها و میدانهای اردبیل که تقریباً پس از عید سعید غدیر خم صورت میگیرد نسیم سوگواری برای آقا ابا عبدالله الحسین(ع) در کوچههای شهر نیز شروع به وزیدن میکند. به مرور پرچمهای مزین به نام «یا امام حسین(ع) و یا ابوالفضل العباس(ع)» بر سر در خانهها نیز آویزان میشود. زنان شهر اردبیل رخت سیاه برتن کرده و خانههای خود را برای پذیرش مهمانان خود آب و جارو میزنند.
کماکان در محلات شهر بهویژه محلات قدیمی یک در میان پارچههای سیاه بر سر در کوچهها دیده میشود که نشاندهنده آغاز ماه محرم و سوگواری است یعنی کارهایی چون رسیدن به امور ظاهری افراد و هر گونه شادی و گوش دادن به موسیقیهای شاد تعطیل میشود.
زنان روستایی با تمیز کردن مساجد به استقبال محرم میروند
بانوان ساکن در روستاها نیز با آئین خاصی به استقبال ماه محرم میروند آنان بهویژه افرادی که نذر دارند از یک هفته مانده به ماه محرم مسجد روستا را تمیز کرده فرش و موکت و ظروف مسجد را شسته و برای سوگواران آماده می کنند.
بی بی خانم سلیمانی از اهالی روستای سولا از توابع شهرستان نمین می گوید: محرم از دیرباز در روستای ما از جایگاه خاصی برخوردار می باشد زنان این روستا سه روز مانده به محرم با سلام و صلوات ابتدا داخل مسجد و بعد شبستان آن را آب و جارو می زنند.
وی می افزاید: در این آئین دختران جوان لباس عزا بر تن کرده پس از تمیز کردن محیط مسجد به اطراف و پرچمها گلاب میزنند آنها با دعا خواندن و زمزمه یا حسین یا حسین سمارهای مسجد را شسته و داخلش آب میریزند.
به گفته وی زنان این روستا از نخستین روز ماه محرم هر شب بعد از برپایی نماز جماعت و همزمان با آغاز مراسم عزاداری مردان، در محل شبستان حضور مییابند و ضمن استفاده از آئین عزاداری بر اساس نذری که کردهاند در میان مهمانان زن چای و شربت احسان میکنند. این کار تا سومین روز شهادت آقا امام حسین(ع) ادامه مییابد.
اما در داخل شهرها بهویژه اردبیل هیئتهای مربوط به بانوان شور خاصی بر خود میگیرد. آنها بر اساس برنامهریزی که از قبل کردهاند هر روز مراسم قرائت قرآن و زیارت پر فیض عاشورا و سایر زیارتنامهها را برپا میکنند و در کنارش با کیک و چای از مهمانان پذیرایی میکنند.
آنان در کنار برپایی مجالس روضهخوانی ویژه بانوان، هر شب تا 10 روز جهت استفاده از مراسم عزاداری و سوگواری در مساجد و تکایا و حسینیهها با رخت سیاه از پیر و جوان و کودک حاضر میشوند. یعنی زنان و مردان همزمان در غم آقای خود امام حسین(ع) و یاران با وفایش اشک ماتم میریزند و از خدای متعال طلب مغفرت میکنند.
آئین تشتگذاری بانوان در منازل
از آنجا که از قدیمالایام مراسم تشتگذاری سنت خاص عزاداران حسینی اردبیل است و از شب 27 ذیحجه آغاز و تا حلول ماه محرم ادامه مییابد برخی از بانوان این خطه نیز بر اساس نذری که کردهاند به یاد تشنگان واقعه کربلا در خانههای خود مراسم تشتگذاری ویژه بانوان برپا میکنند.
«سارا حقی» کارشناس فرهنگی ادارهکل تبلیغات اسلامی اردبیل میگوید: برپایی این آئین در سالهای اخیر در میان هیئتهای مذهبی بانوان رواج یافته است. معمولاً در این مراسم زنان پس از خواندن دسته جمعی زیارت عاشورا و دعای توسل با سلام و صلوات تشت صاحبخانه یا صاحب نذر را با آب زلال پر میکنند و سپس با روضهخوانی و اشکریزان به یاد لب تشنگان کربلا و واقعه عاشورا تشت در گوشهای از خانه میگذارند.
وی میافزاید: این تشت تا پایان ماه صفر یعنی چهلمین روز از شهادت امام حسین(ع) در منزل افراد میماند تا اینکه پس از برگزاری مراسم روضهخوانی و قرائت قرآن و دعا برای برطرف کردن حاجات آب تشت بهعنوان تبرک در میان بانوان حاضر در مجلس پخش میشود. به اعتقاد خیلی از آنها این آب برای برطرف کردن بلا از خانه و شفای بیماران موثر است.
اما پختن آش بهویژه آش رشته محلی و حلوای نذری و درست کردن شربتهای مختلف از جمله کارهایی است که معمولاً بر عهده زنان خطه اردبیل است. آنچه که در میان عزاداران در سطح کوچه و خیابانها پخش میشود حاصل دست رنج بانوان خوش سلیقهای است که با این کارها ارادت ویژه خود را به ساحت مقدس آقا امام حسین(ع) و شهدای دشت کربلا و خانم زهرا(س) و زینب(س) نشان میدهند.
با پایان یافتن 10 روز اول ماه محرم برپایی مجالس روضهخوانی زنان اردبیل تا آخرین ساعت ماه صفر آغاز میشود. با گذری کوتاه در پس کوچههای شهر شاهد رفت و آمد دستههای سیاهپوش و چادر به سر بانوان مذهبی هستیم که در خانههایی که روضهخوانی دارند حضور مییابند. معمولاً این مجالس بر اساس نذر افراد صورت میگیرد و مراسم ختم آنها ضمن دادن آش یا شربت نذری با دعای مخصوص برای برطرف کردن حاجات و آمرزش گناهان و قبولی عزاداریهایشان در پیشگاه الهی و حضرت زهرا(س) به پایان میرسد.
«رعنا غلامی» یکی از بانوان هئیت مذهبی حضرت زهرا(س) میگوید: بانوان اردبیل با الگوگیری از بانوی قهرمان کربلا حضرت زینب(س) دوست دارند واقعه عاشورا را در ذهن و دل نسل امروز و آینده زنده نگه دارند و با برگزاری مجالسی چون روضهخوانی پیام عاشورا را به همه برسانند.
وی میگوید: در گذشته مجالس روضهخوانی تنها در روضه خواندن از نحوه شهادت امام حسین(ع) و یارانش و اشک ریختن بانوان خلاصه میشد، اما امروزه با حضور زنان مبلغه و سخنرانی و پرسش و پاسخ واقعه عاشورا و پیامش به حاضران تبیین میشود.
«سارا حقی» کارشناس فرهنگی تبلیغات اسلامی استان اردبیل نیز در اینباره میگوید: با ورود تبلیغات اسلامی به ساماندهی و نظارت در مراسم عزاداری بانوان، اکنون 130 هیئت مذهبی بانوان دارای مجوز هستند و محتوای عزاداری و سوگواریها پربارتر شده است یعنی زنان در کنار عزاداری با تربیت دینی و سبک زندگی اسلامی و مسائل اجتماعی و عفاف و حجاب آشنا میشوند.
در میان مراسم اشاره شده در ماه محرم آئین شمعگردانی در میان زنان از جایگاه خاصی برخوردار است. این مراسم از صبح روز تاسوعا تا اذان مغرب ادامه مییابد و عزاداران گاه بهصورت گروهی و گاه در قالب دستههای عزاداری و اغلب نیز با پای پیاده به 41 مسجد شهر اردبیل رفته و با نیتی خالص و با هدف برآورده شدن حاجاتشان شمع را روشن و برای شهدای کربلا نیز فاتحه و صلوات میخوانند.
شمعگردانی شکوه عزاداری بانوان اردبیلی
زنان سیاهپوش استان روز تاسوعا شمع در دست با پای پیاده گاه بدون کفش از این تا مسجد دیگر شمع روشن کرده و ارادت خود را به شهیدان کربلا ابراز میدارند. بیشتر بانوان اردبیلی با حضور در سقاخانه ابوالفضل العباس(ع) واقع در میدان عالی قاپو ادای نذر کرده و همراه با ندای خاص عزاداری با اشکریزان تکه پارچههایی را در جهت برآورده شدن حاجات خود بر پرچمهای موجود در سقاخانه گره میزنند.
حضور فعال بانوان همراه با فرزندان شیرخوار خود در مراسم شیرخوارگان حسینی به یاد حضرت علی اصغر(ع) و همراهی عزاداران حسینی در روزهایی که دستجات عزاداری از محلات ششگانه اردبیل در سطح شهر بهویژه بازار حضور میبایند از دیگر فعالیتهای آنها در ماه محرم است. بانوان با اشک ریختن و چادر سیاهشان نشان میدهند که پرچم حسینی همیشه تاریخ برپاست و هر چه جهان اسلام دارد از واقعه کربلا و پیام عاشوراست.
انتهای پیام
