به گزارش ایسنا، پایان دی ماه سال گذشته آغازی برای لغو تحریمها بود. محدودیتهایی که به ویژه در یک دهه گذشته فشار سنگینی بر حوزه بانکی وارد کرده و سند برجام میتوانست شروعی برای خروج از فضای بستهای باشد که بانکها سالها در آن محبوس شده بودند.
این در حالی است که در طول سال جاری تغییرات در مراودات بانکی از سرگرفته شده و مذاکرات بینالمللی رنگ تازهای به خود گرفت. هر چند که در این مدت همه آنچه که انتظار میرفت محقق نشده و زمان برای دستیابی به فرصت های برجام در حوزه بانکی باقی است. هراس بانکهای بزرگ خارجی و ریسکی که در ایجاد ارتباط با بانکهای ایرانی احساس میکنند از موانع توسعه گسترده روابط بانکی ایران بود. آنها میان خود و ایران موانعی همچون ترس از جریمههای سنگین از سوی آمریکا را میبینند، طرفی که بارها مقامات ایرانی از آن به عنوان عهد شکن و مانع تراش برجام یاد کردهاند.
نباید در سویی دیگر از یاد برد که دوری بانکهای ایرانی در سالهای گذشته از فضای بینالملل و جزیرهای شدن فعالیت آنها نیز موجب شده با استاندارهای روز دنیا منطبق نباشند به ویژه صورتهای مالی آنها با آنچه که در حوزه بینالملل وجود دارد فاصله داشته و خود از دیگر عوامل تردید خارجیها در توسعه روابط میشود.
با این حال آنطور که مقامات بانک مرکزی تاکید دارند، با همه این شرایط حال برجام خوب است و در مسیری مناسبی حرکت میکند و باید گذر زمان و تغییرات موانع موجود را بردارد.
اما در همین مدت حدود یکساله هم دستاوردهای برجام برای حوزه بانکی کم نیست و شرایط نسبت به قبل متفاوت پیش رفته است. در ادامه هر چند مختصر به مواردی از این تغییرات اشاره خواهد شد.
گزیدهای از دستاوردهای برجام در حوزه بانکی در سالی که گذشت
| ردیف | موضوع | وضعیت پیش از تحریم | شرایط در دوران تحریم | وضعیت بعد از تحریم در یکسال اخیر |
| ۱ | روابط کارگزاری بانکی | حدود ۶۰۰ رابطه کارگزاری بین بانکهای ایرانی و بانکهای غیرآمریکایی برقرار بود. | روابط کارگزاریباتمامیبانک های معتبر بین المللی قطع شده و تعداد آن به حدود ۵۰ مورد کاهش یافت. بانکهایی که در دوران تحریمها با شبکه بانکی ایران همکاری داشتند، عمدتا بانکهای کوچک بودند که همکاری با آنها ریسکهای خاص خود را داشت، این در حالی است که در نتیجه فشارهای آمریکا همین رابطه نیز با فراز و نشیب مواجه بود. | بر اساس آخرین اطلاعات تعداد روابط کارگزاری به طور قابل توجهی افزایش یافته و به ۶۸۶ مورد رسیده که با حدود ۲۳۶ بانک دنیا این روابط برقرار شده است. این تعداد روابط کارگزاری به تدریج در حال افزایش است. |
| ۲ | پیامرسانیمالی بین المللی |
بانکهای ایرانی از خدمات پیام رسانی مالی نظیر سوئیفت و رویترز برخوردار بودند. |
سوئیفت اکثر بانکهای ایرانی قطع شد و از مکانیزم های سنتی مانند تلکس و فکس رمزدار برای پیام رسانی مالی استفاده میشد. | سوئیفت بانک های خارج شده از فهرست تحریمها مجددا برقرار شد. در حال حاضر پیام ها ایمن و با حداقل هزینه مبادله میشوند. |
| ۳ | نگهداریذخایر ارزی | بانک مرکزی، ذخایر ارزی را در کشورهای متعدد و با توجه به ملاحظات مربوط به مدیریت ریسک ذخایر نگهداری میکرد و برای ایران محدودیتی از این حیث وجود نداشت. |
با اعمال تحریم های آمریکا، عواید حاصل از فروش نفت ایران به سایر کشورها قابلیت انتقال به کشورهای ثالث را نداشت. در این شرایط بانکمرکزی ناچار به نگهداری این منابع درکشورهایمعدودی که خریدار نفت ایران بودند میشد. |
امکان انتقال عواید حاصل از فروش نفت به کشورهای ثالث فراهم شد. اکنون می توان ذخایر ارزی را در کشورهای مختلف با توجه به ریسک های م |