به گزارش ایسنا، روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: با تصمیم هیات دولت، روند حذف ۴ صفر از پول ملی کلید خورد. تاوان نیمقرن تورم موجب شد تا با یک واقعیت روبهرو شویم: اسکناسهای رایج با وجود بزرگیشان و حتی تبدیل غیررسمی ریال به تومان، در برابر تورم انباشته، کارآیی خودشان را از دست دادهاند.
حذف ۴ صفر، شوکران این تورم است. اما سوال مهم این است که آیا محو صفرها دائمی است یا موقتی؟ پاسخ این سوال کاملا به عرصه سیاستگذاری وابسته است. اگر رفرم پولی ذیل مجموعه اصلاحات اقتصادی و در حلقه آخر اصلاحات باشد، میتواند پایدار بماند. اما اگر حذف صفر بدون اقدامات پیشینی و اصلاح روندهای سیاستگذاری باشد، صفرها به سرعت میتوانند بازگردند؛ همانطور که تجربه نیم قرن اخیر اقتصاد ایران نشان داده که تورم میتواند در هر دهه، یک صفر به واحد پولی ملی اضافه کند. نکته مهم دیگر، ملاحظه نام است. تصمیم هیات دولت این بوده که نام پول ملی از «ریال» به «تومان» تغییر کند؛ درصورتیکه منتقدان از دو منظر، به این موضوع ایراد وارد میکنند. نخست اینکه از نظر فرهنگی، تومان را نه یک نام ملی و بلکه محصول تهاجم میدانند. ملاحظه دوم از منظر اقتصادی است که تومان به شکل غیررسمی، یک عیار حفظ ارزش شده است. از این رو جامعه ممکن است دچار سوءتفاهم کمنمایی در درآمد شود؛ اگرچه این کمنمایی در هزینهها نیز اتفاق میافتد، اما تجربه نشان داده که احساس کمبود درآمد بر کاهش هزینه چیره است.
با تصویب هیات دولت، پروژه حذف «ریال» و جایگزینی «تومان» در پول رسمی کلید خورد. روز گذشته کلیات حذف ۴ صفر از پول ملی تصویب شد. این میتواند به عنوان گام دوم رفرم پولی تلقی شود. این لایحه پس از ارائه از سوی بانکمرکزی و تصویب دولت، دو خوان دیگر نیز در پیش دارد: مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان. اگر لایحه مذکور دو مرحله باقیمانده را نیز طی کند، ۱۰ هزار ریال فعلی (هزار تومانی) تبدیل به یک تومان خواهد شد تا هم ۴ صفر از پول ملی حذف شود و هم تومان بر تخت ریال بنشیند.
تصویب در هیات دولت
دیماه سال گذشته بود که رئیسکل بانکمرکزی از پیشنهاد حذف ۴ صفر از پول ملی به دولت خبر داد. پس از آن بود که این پیشنهاد در قالب یک لایحه به کمیسیون اقتصادی دولت رفت. ۲۷ فروردین امسال نیز دفتر هیات دولت، از بررسی لایحه حذف ۴ صفر در کمیسیون اقتصادی خبر داد. تا اینکه در جلسه روز گذشته هیات دولت به ریاست حسن روحانی رئیسجمهوری، لایحه پیشنهادی بانکمرکزی مبنیبر تغییر واحد پول ملی از ریال به تومان و حذف چهار صفر به تصویب رسید. «پایگاه اطلاعرسانی دفتر هیات دولت» اعلام کرد که این تصمیم با هدف حفظ کارآیی پول ملی، تسهیل و بازیابی نقش ابزارهای پرداخت نقد در تبادلات پولی داخلی و هماهنگی با آنچه در فرهنگ و عرف جامعه درباره واحد پول ملی رواج یافته است، اتخاذ شد.
از ابتدای بحث حذف صفر، دو نگاه وجود داشت. برخی کارشناسان معتقد بودند که پروژه حذف صفر یک پروژه صرفا حسابداری است که هزینههای زیادی به همراه دارد و انجامش بهصرفه نیست. اما گروه دوم عقیده داشتند که تورمی که در پول ما انعکاس پیدا کرده، محاسبات در مبادلات نقدی را برای مردم سخت کرده است. از طرفی تورم موجود باعث شده تا ریال اعتبارش را از دست بدهد. گروه دوم بر این باورند که اگر قرار بر اجرای سیاستهای اصلاحی باشد، باید اعتبار ریال نیز بازگردانده شود. طرفداران حذف ۴ صفر معتقدند که این اقدام آثار خوبی از جمله کاهش حجم اسکناس، کاهش هزینه چاپ و امحای اسکناس، سادگی مبادلات و ترازنامههای مالی و تقویت پول ملی به شکل اسمی را بهدنبال خواهد داشت.
اکنون با توجه به تورم اقتصاد ایران، ارزش پول ملی دچار فرسایش شده و اشکال ریز پول ملی در قالب سکه، کارآیی خود را از دست داده است. همین خاصیت موجب شده تا حجم اسکناس و مسکوک مورد نیاز برای تسویه معاملات بزرگ افزایش یابد. نیاز جامعه به حجم بی