بلندترین شب سال تنها بهانه ای برای کنارهم قرار گرفتن اقوام و بیان خاطرات شیرین زندگی است که یلدا در شهرهای مختلف کشور طبق آداب و رسوم خاصی برگزار می شود و موقعیت جغرافیایی و محصولات تولیدی در هر شهر و روستا باعث شده تا آدابی به این رسم کهن ایرانی افزوده شود و مردم شبی به یادماندنی تر را طی کنند. منطقه آزاد ماکو نیز دارای آداب و رسوم قدیمی خاص خود است که اکثرا فراموش شده و تعداد کمی از این رسومات در اذهان مردم باقی مانده است.
از چند روز مانده به این شب رویایی و تا شب یلدا زمزمه های دعوت میهمانان و تدارکات شام و بعد شام در بین مردم میپیچد از جمله خوردنی های شب یلدا می توان به هندوانه، نارنجی، سیب، پرتقال، پشمک، حلوای گردویی و انواع آجیل (سوجوغ و قاورقا) اشاره کرد که مردم بر این باور هستند که هر میوهای که در شب چله بخورند خواص و فوائد آن تا سال آینده در بدن آنها خواهد ماند و آنها از بعضی از بیماریها حفظ خواهند شد.
اینکه هندوانه پای ثابت شب چله باشد، رسمی دیرین است که از باستان ثابت و بدون تغییر مانده و علی رغم همه تغییراتی که در آداب و رسوم این شب به وجود آمده، هم چنان نماد شب یلدا است و حتی در میان چله لیق های خانواده داماد برای خانواده عروس هم جای ثابتی دارد.
به گزارش ایسنا، در قدیمالایام، مردم آذربایجان مخصوصا منطقه آزاد ماکو در اواخر فصل برداشت، هندوانه را برای شب یلدا، سوا کرده و آن را به روش مخصوصی برای شب یلدا نگه می داشتند. مردم منطقه آزاد ماکو معتقد هستند هندوانه گرمی مغز و سوزندگی جگر را دفع کرده و بیماریهای مختلف رودهای را از آنها دور میکند و گرمای تابستان سال بعد در آنها اثر نخواهد کرد
از جمله سنتهای کهن این شب، در منطقه آزاد ماکو که اکثرا درآذربایجان غربی نیز پیگیری می شود، بردن تحفه برای نوعروسان است، چله بردن به اینگونه است که خانواده داماد هدایا، انواع میوهها، انواع خشکبار، شیرینی و گردنبند یا دستبندی را فراهم میکند و آنها را بر روی سینیهای بزرگ مسی تزئین میکند. قبل از غروب آفتاب خانواده داماد این تحفه را به همراه نواختن دف به خانه عروس میبردند و شب را میهمان خانواده عروس میباشند.
اصطلاحاً به این سینی مسی پر از تحفه "خوانچه" میگویند و طبقهای هدیه معمولاً از جنس مس هستند و روی آن با سفرههای قرمز گلدوزی شده پوشانده شدهاند و پر از ظرفهای میوه، قوارههای پارچه، خشکبار، کله قند، شیرینی و دستبند یا گردن بند برای عروس میباشند و همگی با نوارهای رنگی و گل تزیین شدهاند.
در قدیم مردان این خوانچهها را بر سر گذارده و با شادی و پایکوبان راهی خانه عروس میشدند وخانواده دختر به پاس قدردانی، قطعه پارچهای یا لباسی برای خانواده داماد، در سینی خالی شده هدایا میگذارند. خانوادههای در شب یلدا به رسم احترام در این شب طولانی به ملاقات بزرگ خانواده رفته و صلح رحم را به جا می آورند.
در قدیم بزرگ خانواده با فراهم کردن خوراکیهای مخصوص شب یلدا، آنها را داخل یک سینی مسی گرد میچید و روی کرسی قرار میداد و خانواده ها دور آن می نشستند.
از جمله رسومات دیگر که می توان به آن اشاره کرد (ناغیل دمک) یا قصه گویی بزرگ فامیل برای اعضای خانواده و سخن گفتن از رسوم قدیمی است.
این ها تنها گوشه ای از رسومات مردم منطقه آزاد ماکو در شب یلدا است. هر چه از مراسم شب یلدا بگوییم باز کم گفته ایم، در این شب تمام خانواده ها دور هم جمع شده و شب بلند سال را به خوشی و شادی سپری می کنند.
به گزارش ایسنا، انقلاب زمستانی آغاز زمستان است و بعد از انقلاب زمستانی طول روزها بلندتر میشود. انقلاب زمستانی در سال خورشیدی در ساعت ۲۰:۴۱ به وقت ایران در ۳۰ آذر رخ میدهد. مناطق مختلف کشور طول شب یلدای متفاوتی دارد به گونه ای که در ۴ گوشه ایران طول شب یلدا متفاوت است. شهر ماکو که در شمال غربی ایران قرار دارد با ۱۴ ساعت و ۳۷ دقیقه طولانی ترین شب یلدا رادارد.
انتهای پیام
