• چهارشنبه / ۸ بهمن ۱۳۹۹ / ۱۷:۲۱
  • دسته‌بندی: رسانه دیگر
  • کد خبر: 99110805957
  • منبع : فضای مجازی

در یکشنبه خونین مشهد چه گذشت؟

در یکشنبه خونین مشهد چه گذشت؟

روز دهم دی ماه ۱۳۵۷، در مراسم صبحگاه ارتش، جنازه‌ دو دژبان از پای ‌درآمده و نعش‌های به دار کشیده‌شده‌ میدان ‌شهدا و اجساد سوخته‌شده‌ سینما شهرفرنگ به نمایش نیروهای مسلح گذاشته شد و پس از سخنان تحریک‌آمیز فرمانداری نظامی، نیروهای تحریک‌شده وارد شهر شدند و مردم را در خیابان‌ها به رگبار بستند و تعداد زیادی را در منزل آیت‌الله شیرازی به شهادت رساندند.

به گزارش ایسنا، پایگاه «مرکز اسناد انقلاب اسلامی» در ادامه نوشت: رادیو ایران زیر نفوذ سانسور حکومت نظامی ازهاری تعداد شهدا را ۲۰۵ نفر و رادیو مسکو آمار شهدا و مجروحان این دو روز را ۳۰۰۰ نفر اعلام کرد. این روز «یکشنبه‌ خونین» نام گرفت. 

در این روز خیابان‌های شهر خلوت شد و مردم به خانه‌های خود پناه برده بودند و تعداد کمی از مردم که مشغول تهیه‌ نیازمندی‌های زندگی در مغازه‌ها یا در حین رفتن به منازل خود بودند، نه تنها به‌وسیله‌ تانک‌ها و خودروهای نظامی، بلکه حتی با اتومبیل‌هایی که تحت رهبری نظامیان و با نمره‌ شخصی در تردد بودند، هدف قرار می‌گرفتند و صدای رگبار مسلسل‌ها در همه جای شهر شنیده می‌شد.

کاشف حسینی که در این روز مجروح شد، می‌گوید: «عصر روز نهم دی، سه نفر از ارتشی‌هایی را که به قتل رسیده بودند، در میدان شهدا به دار آویختند. اما ظاهراً ارتش، جنازه‌ها را شب به داخل پادگان منتقل می‌کند و صبح روز دهم، در معرض دید ارتشیان قرار می‌دهد و به آن‌ها می‌گوید: نگاه کنید؛ مردم شما را این جوری می‌کشند. ارتشیان با دیدن این صحنه‌ها به شدت عصبانی شدند. سربازان و درجه‌داران با دستور فرماندار نظامی، دیگر دنبال بهانه‌ای نمی‌گشتند. نیاز به صفوف فشرده راه‌پیمایان نداشتند؛ با اسکورتی منظم، در شکل کارناوال مرگ حرکت کردند و پادگان را به قصد آدم‌کُشی بی‌سابقه و به راه‌انداختن جوی خون ترک کردند.»

تانک‌ها در جلو قرار داشتند، نفربرها پشت سر و نعش‌کش‌ها به دنبالشان پیش می‌رفتند. به محض اینکه از پادگان خارج شدند، آتش گشودند، هر که را در خیابان و کوچه دیدند، به رگبار بستند و هیچ‌کس از گلوله دژخیمان در امان نماند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای نیز یکشنبه‌ خونین مشهد را اینگونه به یاد می‌آورند: «صبح دهم دی‌ماه که می‌خواستیم به مسجد کرامت برویم، به ما گفتند صبر کنید ببینیم حول و حوش مسجد چه خبر است. برای ارزیابی درست‌تر، یک نفر را فرستادیم. بعد از مدتی برگشت و گفت آنجا غوغایی است. ماشین‌های ارتشی به میزان زیادی سر چهارراه نادری که محل مسجد کرامت است، جمع شده‌اند. چهارراه نادری، حد و مرز حضور پلیس و ارتش بود. از چهارراه نادری به طرف حرم مطهر، معمولاً ارتش یا پلیس هیچ‌وقت حضور پیدا نمی‌کرد. در ایام اوج مبارزه، آنجا خط قرمز بود و دیگر نمی‌توانستند به این طرف بیایند و واقعاً اگر می‌آمدند، برایشان خطر جانی داشت. در این قسمت خیابان، دائماً مردم در رفت و آمد بودند. شعار، گردهمایی و سخنرانی رواج داشت و اصلاً از حوزه مأموریت و دخالت دستگاه خارج بود ... شنیدیم ماشین‌های ارتشی و تانک‌ها را در همین منطقه مستقر کرده‌اند و هیچ‌کس هم نیست و هر کس هم پیدا شود، او را می‌زنند. کسی را نمی‌گرفتند، فقط افراد را می‌زدند. عده‌ای در مسجد کرامت بودند و بالاخره از مسجد کرامت در خیابان شاه‌رضای آن روز - آزادی فعلی - که محل استقرار نیروهای دولتی به‌اصطلاح مقاومت ملی یا پایداری بود، عده‌ای از جوان‌ها، بالای پشت‌بام آنجا و عده‌ای هم پشت‌بام مسجد کرامت بودند. اول صبح در اطراف مسجد در خیابان نادری، یک اجتماع مختصری تشکیل شده بود که عُمّال رژیم آن‌ها را به رگبار می‌بندند و بعد هم با وحشیگری تمام حمله می‌کنند و عده‌ای را در همان‌جا به شهادت می‌رسانند ... در این وضعیت به ما گفتند مصلحت نیست به مسجد کرامت برویم و همین‌طور هم بود. اگر می‌رفتیم، مطمئناً خطر جانی در پیش بود و کارها متوقف می‌ماند. سرانجام آن روز را تا شب در منزل ماندیم. آن روز، روز عجیبی بود. خبرهایی که می‌رسید، نشان‌دهنده‌ کمال وحشیگری و جنایت دستگاه بود. از جمله خبرها این بود که ماشین‌های ارتشی در خیابان‌ها راه افتادند و هرجا صف نفت یا صف نان می‌بینند که آن‌ روزها زیاد دیده می‌شد، به رگبار می‌بندند. عده‌ای از زنان و مردان، بچه و کوچک و بزرگ را در میان صف‌ها به رگبار بسته‌اند که بعضی شهید و مجروح شدند. در چهارراه نادری و خیابان‌های اطراف حملات سختی انجام شد. در جاهای مختلف شهر، همین طور برخورد با مردم انجام گرفت و هرکجا اجتماعی دیده می‌شد، با حرکت مسلحانه و بسیار خشن با مردم رفتار می‌کردند ...».

پس از جریان نهم و دهم دی نیز شهروندان مبارزِ مشهدی به طور پراکنده در درگیری‌ها و تظاهرات خیابانی به شهادت می‌رسیدند. هفتصد نفر از پزشکان خراسان با ارسال تلگرافی به کورت والدهایم، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار رسیدگی به کشتارهای اخیر نظامیان در مشهد شدند.

آیت‌الله شیرازی هم با صدور اعلامیه‌ای روز دوازدهم دی‌ماه را عزای عمومی اعلام کرد و مجلس ترحیمی در مسجد جامع گوهرشاد برگزار شد که آیات سید عبدالله شیرازی، سید حسن طباطبایی قمی، شیخ ابوالحسن شیرازی، شیخ علی تهرانی، حسنعلی مروارید، سید ابراهیم علم‌الهدی، فرهنگیان، دانشجویان، اصناف، کشاورزان و کارمندان دولت در این مجلس حضور داشتند و شهید هاشمی‌نژاد به منبر رفت. به دستور تیمسار سپهبد اکبر یزدگردی، فرماندار نظامی مشهد، مأموران در خیابان‌ها مراقب اوضاع بودند. علاوه بر امام خمینی آیات قم، دزفول، کرمانشاه، اصفهان، سوادکوه مازندران با تلگرام خود به آیت‌الله سیدعبدالله شیرازی، ضمن دلجویی از مردم، تنفر خود را نسبت به سفّاکی رژیم پهلوی اعلان داشتند.

در پی حوادث خونین نهم و دهم دی مشهد، سپهبد امیر عزیزی، استاندار خراسان و نایب‌التولیه‌ آستان قدس رضوی، از پست خود استعفا کرد و عازم تهران شد و آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، آیت‌الله عباس واعظ طبسی، شیخ علی تهرانی، عبدالکریم هاشمی‌نژاد و محمدرضا محامی، به طور مشترک، ضمن صدورِ اعلامیه‌ای روز جمعه، ۱۵ دی ماه به‌عنوان هفتمین روز درگذشت شهدا از ساعت ۲ تا ۴:۳۰ بعدازظهر در مسجد گوهرشاد مجلس گرامی‌داشتی برگزار کردند. در این مجلس آیات قمی، شیرازی، سیدکاظم مرعشی و طلبه‌های علوم دینی حضور یافتند و آیت‌الله خامنه‌ای به منبر رفتند.

علما با مقاومت و شجاعت خود به‌تدریج توانسته بودند وحشت رژیم را از دل مردم بیرون کنند و انقلاب موفق شده بود از انزوا درآید و در مسیر قوت قرار گیرد.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۸ ۲۱:۲۶

من بچه بودم و اون روز در خیابان بهار بودم و نزدیک بود شهید بشم.

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۸ ۲۱:۵۴

ملّت: استقلال و آزادگی و اسلام میخواهند نه جمهوری خالی

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۹ ۱۵:۱۲

به سلامتی آزادی را هم تبدیل کردین به آزادگی؟

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۸ ۲۳:۴۶

لطفا اسامی شهدا وتعداد رو اعلام کنید.

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۹ ۰۲:۵۷

چه روز بدی بود جنازه ها تا یک متر روی هم ریخته بود بعضی ها نصف شده بودند نمیدونید تیربار تانک چکار میکنه

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۹ ۰۹:۵۴

من مشهدی هستم.کار ارتش شاه بد بود و زشت.ولی دروغ نگو یک متر جنازه رویهم ؟ دروغ که از دور میاد یک پاش می لنگه

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۹ ۱۲:۳۵

مرده

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۱۴ ۰۰:۱۹

اره فیلمهاش هست ولی پخش نمیکنن

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۹ ۰۹:۰۰

باسلام به جان پاک ان عزیزان که شهید شدن واکنون درمیان مانیستنند خوشا به سعادتشون

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۹ ۰۹:۵۱

خدا لعنتشان کند.با تیر مستقیم مردم معترض را زدند