فرزاد قائمی در گفتوگو با ایسنا به مناسبت بزرگداشت عطار نیشابوری، در رابطه با ویژگیهایی که عطار را از دیگر شاعران کهن متمایز کرده، اظهار کرد: نخستین ویژگی عطار که او را از شاعران سده دور جدا میکند، بیتعلقی او به دربار و نظامهای سیاسی معاصر اوست. تقریبا اکثر شاعران کلاسیک فارسی، یا کلیت اشعار و یا بخش عمدهای از اشعارشان در نسبت با دربار سروده شده؛ یا قصاید مدحی دارند که در مدح ممدوحان سروده شده، یا حداقل کتابها و منظومههایی را به نام ممدوحان صاحب قدرت منتشر کردهاند. یا اینکه مشابه مکاتباتی که مولانا با صاحبان قدرت عصر سلجوقیان داشته، با اهل قدرت مناسباتی داشتهاند، اما عطار در شغل پزشکی و داروشناسی فعالیت داشته و با وجود اینکه در دوران اوج عظمت نیشابور عصر سلجوقی میزیسته به هیچکدام از دربارها پا نگذاشته، هیچ کتابی را به نام ممدوحی منتشر نکرده و هیچ شعری را به نام صاحب مقامی تخلص نکرده و چنانکه خود نیز بارها در آثارش اشاره کرده با شاعران دیگر از این حیث متفاوت است.
وی افزود: وجه دیگری که در شعر عطار بسیار برجسته است ایجاد در قصهگویی است. در مجموع مثنویهای عطار هزاران حکایت و داستان وجود دارد که در حداکثر ایجاد سروده شده و از این حیث شاید فقط بتوان عطار را با سعدی مقایسه کرد. نکته دیگری که عطار را از دیگر شاعران متمایز میکند، توانایی تاثیرگذاری بر مخاطب عام است. از این حیث وقتی عطار را با مولانا مقایسه میکنیم، حتی حکایات مشابه آنها در زبان عطار بسیار سادهتر بیان شده که این سادگی در عین تاویلپذیری و ظرفیت بالای معنایی، شعر عطار را از دیگر شاعران ادبیات تمثیلی و تعلیمی ممتاز میکند.
این استاد زبان و ادبیات فارسی در رابطه با وجوه کمتر شناختهشده آثار عطار بیان کرد: آثار عطار را میتوان به چهار بخش تقسیم کرد که مهمترین بخش آثارش مثنویهای اوست. از میان این مثنویها بیشتر منطقالطیر و تا حدی اسرارنامه شناخته شده و دو مثنوی دیگر او یعنی الهینامه و مصیبتنامه کمتر مورد توجه قرار گرفته، درحالیکه ظرفیت بسیار زیادی برای تاثیرگذاری بر مخاطب دارد. بخش دوم آثار عطار غزلیات، قصاید و رباعیات اوست که در دیوان او قرار گرفته و این آثار نیز از مثنویهای او کمتر شناخته شده است.
قائمی ادامه داد: بخش سوم آثار عطار مجموعه رباعیاتی موسوم به مختارنامه که به عطار منسوب است وجود دارد اما سبکی از رباعیاتی را در میان اشعار میبینیم که به آثار شاعر همشهری او، یعنی خیام شباهت دارد. اگرچه مضامینی در رباعیات عطار وجود دارد که در رباعیات خیام یا منسوب به او بیسابقه یا کمسابقه است.
وی خاطرنشان کرد: بخش چهارم آثار عطار نیز مربوط به تذکره منثور تذکرةالاولیاء است که اگرچه شناخته شده است اما یک ویژگی کمتر شناخته شده این اثر، گرایشی است که عطار به اهلبیت(ع) دارد. عطار نیشابوری هم در تذکرةالاولیاء از حضرت علی(ع) و دیگر اهلبیت(ع) در مقام سالکان کامل یاد میکند و هم اشعار بسیاری در فضیلت حضرت علی و حسنین(ع) سروده که این اشعار در دیوان، منطقالطیر، الهینامه، اسرارنامه و مصیبتنامه به صورت فراوان آمده است.