جمعه ۲۱ مرداد ۱۴۰۱ | ۰۶:۵۰
آلودگی؛ زخمی بر پیکر دریای کبود

به مناسبت روز ملی دریای خزر؛

آلودگی؛ زخمی بر پیکر دریای کبود

کشورهای حاشیه دریای خزر در سال ۱۳۸۲ یک کنوانسیون منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست دریای خزر موسوم به "کنوانسیون تهران" را امضاء کردند و ۲۱ مردادماه ۱۳۸۵ لازم الاجرا شدن این معاهده‌نامه را به‌عنوان یک واقعه مهم زیست محیطی جشن گرفتند. از این رو ۲۱ مردادماه نقطه عطفی در تاریخ همکاری‌های زیست محیطی در رابطه با دریای خزر محسوب می‌شود که این روز را به نام «دریای خزر» ثبت کرده‌اند؛ دریاچه‌ای که به انواع آلودگی‌ها دچار است.

به گزارش ایسنا، دریای خزر بزرگ‌ترین دریاچه دنیا است و همسایه‌های این دریاچه کشورهای «ایران»، «روسیه»، «جمهوری آذربایجان»، «جمهوری‌ ترکمنستان» و «جمهوری قزاقستان» هستند. دریای خزر ۶۰۰ هزار و ۳۸۴ کیلومترمربع (یک‌چهارم مساحت ایران) وسعت دارد و طول آن برابر با ۱۲۰۵ تا ۱۲۸۰ کیلومتر است. گودترین نقطه خزر در نزدیکی سواحل ایران عمقی برابر با ۹۸۰ متر دارد که حجم آب آن برابر با ۷۹۰ هزار کیلومتر مکعب است. خزر در ایران ۷۴۰ کیلومتر ساحل دارد که در استان‌های گلستان، گیلان و مازندران واقع شده است. بدون شک دریای خزر نقش بسیار مهمی در منطقه و اقلیم خشک ایران دارد و بستر بسیار مهمی برای انتقال انرژی است.

سالانه ۶۰۰ هزار تن آبزی از آب‌های خزر صید می‌شود که این عدد قابل‌ توجه در گردش مالی و اقتصاد منطقه نقش مهمی ایفا می‌کند. ساحل ایران در جنوب دریای خزر دارای شکل نسبتاً ساده‌ای است که تنها در غرب، توسط مرداب انزلی و در شرق توسط خلیج گرگان قطع می‌شود. عرض ساحل از حدود یک کیلومتر در بخش میانی تا حدود ۶۰ کیلومتر در بخش دلتاهای بزرگ (سفیدرود و گرگان‌رود) تغییر می‌کند.

دریای خزر اسامی مختلفی دارد از جمله آن‌ها می‌توان به هیرکانی، آبسکون، کبود، وُئوروکَشَ، فراخ‌کرت، باب‌الابواب و کاسپین اشاره کرد.

کاهش تراز آب دریای خزر و دردسرهایش

طبق گزارش موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو، سطح آب دریای خزر پس از بالاترین تراز آب ۸۰ سال اخیر در سال ۱۹۹۵ میلادی، با سیری غیریکنواخت در حال کاهش است. بیشترین میزان این کاهش در بازه زمانی سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۵ میلادی به وقوع پیوسته و این رخداد با کاهش قابل ملاحظه آبدهی رودخانه‌های مهم شمالی از جمله رودخانه ولگا همزمان بوده است البته طی سال‌های اخیر علاوه بر تغییرات موثر منابع آب رودخانه‌ای، افزایش دمای هوا و اثرگذاری آن بر میزان تبخیر و هدر رفت آب، در روند تغییرات سالانه و نوسانات آب تاثیر داشته است.

احمد دنیامالی - نماینده بندرانزلی در مجلس - کاهش تراز آب دریای خزر را باعث خشک شدن تالاب انزلی و موجب افزایش تکثیر سنبل آبی می‌داند. به گفته او نسبت به سال گذشته شاهد پسرفت آب دریای خزر و کاهش ۲۲ سانتیمتراز آب هستیم که روی تالاب نیز اثرگذار است. افزایش حریم تالاب از ۱۹ هزار هکتار به ۲۲ هزار هکتار مشکلاتی را برای ساکنان منطقه ایجاد کرده است و برخی از روستاها ۱۰۰درص