به گزارش ایسنا، با هدف کاهش هزینههای درمان، کاهش خطرات احتمالی حین عمل جراحی و فراهمآوردن بهترن امکانات برای جراحان، پرستاران و دیگر پرسنل در اتاقهای عمل، همواره تلاش شده است که از فناوریهای روز دنیا در اتاقهای عمل استفاده شود و بیمارستانها در نقاط مختلف دنیا تلاش کردهاند در مسیر تغییر سیستمهای اتاقهای عمل گام بردارند؛ تغییراتی که میتواند شامل ابنیه، نحوه چیدمان و تجهیزاتی درمانی باشد تا بیماران، با آسیبها و خطرات کمتری مواجه شوند.
در کنار پیشرفتهای چشمگیر در روشهای اعمال جراحی از جمله عملهای جراحی کمتهاجمی، پژوهشگران در شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی تلاش کردهاند تا ابزار و تجهیزاتی تولید کنند که برای طراحی اتاقهای عمل یکپارچه کاربرد داشته باشد. در این روش طراحی، تجهیزات و ملحقات اتاق عمل از جمله سیستمهای جراحی، تخت و چراغها و سایر تجهیزات با بهرهگیری از هوش مصنوعی و سیستمهای الکترونیکی با یکدیگر ارتباط دارند و از طریق یک سیستم مرکزی، توسط جراح کنترل میشوند.
نه تنها در اتاقهای عمل یکپارچه مدتزمان زیــادی برای تـنـظـیمـات دستگـاههـا و تـجـهـیـزات صرف نمیشود، بلکه زمان انجام این تنظیمات و احتمال بروز خطا در راهاندازی نیز کاهش پیدا میکند. در عین حال، فرآیند ضدعفونی و تمیز کردن اتاق عمل و تجهیزات آن در اتاقهای عمل یکپارچه، سریعتر، آسانتر و کاملتر انجام میشود.
برخی از شرکتهای دانشبنیان ایرانی در مسیر تولید تجهیزات و یکپارچهسازی اتاقهای عمل هوشمند گام برداشتهاند. رضا کشاورز، رییس هیئت مدیره شرکتهای «یکتا تجهیز ماد» و «کارنوصنعت کیمیا» است که در زمینه ساخت اتاقهای عمل ماژولار فعالیت میکند. این شرکت با بهرهگیری از فناوری روز دنیا توانسته است در مسیر ساخت اتاقهای عمل هوشمند گام بردارد.
دیوارهای آنتیباکتریال ماژولار اتاق عمل، دوش هوایی استریل، کابینتهای استریل و سیستم یکپارچه اتاق عمل از محصولاتی است که در این مجموعه تولید میشود. سیستم یکپارچه اتاق عمل شامل محصولات متنوعی مانند آلارم ولوباکس گاز طبی، کنترل پنل اتاق عمل، سیستم بهپد، سیستم روشنایی و مجموعههای دیگر میشود.
شما در زمینه تولید تجهیزاتی فعالیت میکنید که در عرصه بالینی و درمان کاربرد دارد. سیاستگذاران عرصه سلامت و درمان کشور همواره به سطح کیفی ارائه خدمات درمانی در کشور اشاره کردهاند. چه نیازی در عرصه درمان و سلامت کشور احصاء کردید که در مسیر تولید ابنیه اتاق عمل گام برداشتید؟ این نیازها بر مینای تحصیلات شما به دست آمده است؟ آیا با توجه به تجربیات و مشاهدات عینی خود در بیمارستانها، این نیازسنجی حاصل شده است؟
شرکتهای اروپایی، فعالیت در زمینه اتاقهای عمل هوشمند و اتاقهای عمل تکنولوژیمحور را از ۱۵ سال قبل آغاز کردهاند. هنگامی که از اتاقهای عمل های-تک (high tech Operating room) سخن به میان میآید، معنا و منظور فقط سیستم دیجیتال نیست، بلکه شامل حوزه عمران، معماری، طراحی، بهداشت روانی، بخش مکانیکال و الکتریکال هم میشود. اولین پروژه اتاق عمل هوشمند توسط یک شرکت آلمانی در شهر مشهد اجرا شد.
در مسیر بومیسازی این محصولات نه تنها توانستیم محصولات مرتبط با اتاقهای عمل ماژولار را بومیسازی کنیم، بلکه برخی از محصولات را برای نخستین بار در دنیا تولید کردیم.
کنترل عفونت در اتاقهای عمل از اهمیت ویژهای برخوردار است. سیستمهای هوشمند علاوه بر اینکه میتوانند تمام وقایع و اتفاقات اتاق عمل را ثبت و کنترل کنند، حرکات و عملکرد پرسنل اتاق عمل را نیز کنترل میکنند.
نکته مهمی در این بین وجود دارد؛ اتصال اتاق عمل به سیستمهای هوشمند تاکنون وجود نداشته و شاید بتوان گفت که بسیاری از بیمارستانها همچنان از سیستم کاغذی استفاده میکنند. هنگامی که موضوع هوشمندسازی اتاق عمل و بیمارستانهای هوشمند مطرح میشوند، دیدگاهها در ارتباط با این مؤلفهها باید به نحوی باشد که بازه زمانی ۵ تا ۱۰ ساله را در افق دید قرار بگیرند.
زمانی که آغاز به کار کردیم، از سوی بخش خصوصی با استقبال خوبی مواجه شدیم. در حالی که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای علومپزشکی به عنوان یک امر الزامآور به تجهیزات هوشمند و اتاقهای عمل ماژولار نگاه نمیکنند.
بر این باور هستم که با رشد سریع فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزشپزشکی و دانشگاههای تابعه این وزارتخانه طی چند سال آینده در مسیر هوشمندسازی اتاق عمل گام برمیدارند. دیوارهای آنتیباکتریال تا چندسال گذشته به عنوان یک امر الزامآور نبود، اما این روزها به این نتیجه رسیدهاند که در بیمارستانها باید بکار گرفته شوند.
به نظر میرسد که هوش مصنوعی با توجه به پیشرفت فناوری میتواند از جایگاه مهمی در حوزه سلامت و خدمات بالینی در سالهای آتی برخوردار باشد. چه جایگاهی برای خود متصور هستید؟
برای اینکه بتوانیم مسئولان حوزه سلامت را با محصولات خود آشنا کنیم، درصدد برگزاری دورههای آموزشی هستیم. در حال برقراری تعامل با اساتید فعال در این زمینه، مشاوران و پیمانکاران بیمارستانساز هستیم تا با برگزاری سمینارهای آموزشی بتوانیم محصولات خود را به آنها معرفی کنیم.
معتقدم، مسئولان حوزه بهداشت با چنین ابزارهایی آشنا هستند، اما بکارگیری آن را یک الزام نمیدانند. استفاده از تجهیزات هوشمند اتاق عمل در کشورهای پیشرفته مرسوم است و شرکتهای بزرگی در دنیا وجود دارد که در زمینه اتاقهای عمل هوشمند فعالیت میکنند.
شما به موضوع آموزش اشاره کردید. به طور قطع، آموزش یک مؤلفه مهم است و از جایگاه والایی برخوردار است. سیاستگذاران عرصه آموزشی وزارت بهداشت همواره بر توسعه آموزشی و گنجانده شدن تجهیزات نوین و هوشمند در کوریکولومهای آموزشی تاکید دارند. آنها معتقدند که برنامههای درسی میبایست به روزرسانی شود. آیا آشنایی و کاربرد تجهیزات هوشمند اتاق عمل میتواند در برنامههای درسی گنجانده شود؟
تنها پزشکان، مخاطب محصول تولیدی ما نیستند. مهندسان رشتههای برق، عمران، معماری و مهندسیپزشکی را نیز جزو مخاطبان خود میدانیم.
شرکت یکتاتجهیز ماد در پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس مستقر است و پارک حمایتهای خوبی از ما میکند. به طور مثال، پارک علموفناوری دانشگاه تربیتمدرس در برگزاری همایش آموزشی، ما را همراهی میکند. تغییر در سیلابسهای درسی و اضافهشدن واحدهای آموزشی باید از یک سطح بالاتر انجام شود.
تصور من بر این است که اضافه شدن چنین واحدهایی در برنامههای پارک علموفناوری دانشگاه تربیتمدرس قرار دارد. بازهم تاکید میکنم، اضافهشدن سیلابسهای آموزشی فوق، در حیطه کار ما قرار ندارد و نمیتوانم درباره این موضوع اظهار نظر کنم.
نحوه همکاری پارک علم و فناوری دانشگاه تربیتمدرس با شرکتهای مستقر در این مکان چگونه است؟ آیا حمایتها محدود به ارائه مکان برای استقرار و برگزاری همایشهای آموزشی میشود؟
حمایتهای پارک علموفناوری دانشگاه تربیتمدرس شاید به دلیل مشکلات و مسائل مالی، منطبق بر برنامههای راهبردی تعریفشده نباشد، اما این پارک در حد توان خود از شرکتهای دانشبنیان حمایت میکند.
در جلساتی که از سوی پارک علموفناوری دانشگاه تربیتمدرس برگزار میشود، متوجه مشکلات مالی شدهایم و این موضوع قابل درک است. با کمک پارک علموفناوری دانشگاه تربیتمدرس توانستهایم با نمایندگانی از کشورهایی مانند عراق و مالزی جلساتی داشته ب