به گزارش ایسنا، شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به شرایط جنگی و تحریم‌های اعمال‌شده علیه کشور، گفت: جنگ امروز علیه جمهوری اسلامی ایران تنها یک جنگ نظامی نیست، بلکه ابعاد اقتصادی و علمی نیز دارد و در این شرایط باید با تقویت توانمندی‌های علمی و پژوهشی کشور، مسیرهای مقابله با تحریم علمی را دنبال کنیم.
وی با بیان اینکه پس از ترور شهید اسماعیل هنیه در ایران و وقوع جنگ ۱۲ روزه، ابعاد نظامی جنگ برای مردم ملموس‌تر شد، افزود: این جنگ در کنار بُعد نظامی، دارای پروفایل اقتصادی و علمی نیز هست. ایران بیش از چهار دهه با تحریم مواجه بوده و تحریم‌های مالی عملا مبادلات علمی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ادامه داد: وقتی بانک‌های ایرانی تحریم می‌شوند، امکان خرید کیت و تجهیزات از خارج از کشور دشوار می‌شود، یک محقق نمی‌تواند هزینه ثبت‌نام در یک کنگره علمی را پرداخت کند و حتی برای انتشار مقاله نیز امکان پرداخت هزینه‌های مربوط به چاپ وجود ندارد؛ بنابراین تحریم‌های مالی، به تحریم علمی نیز منجر می‌شوند.
آخوندزاده با اشاره به تشدید برخی محدودیت‌های علمی در یک سال تا یک سال و نیم گذشته، اظهار کرد: برخی ناشران حتی اجازه نمی‌دهند محقق ایرانی مقاله خود را ارسال کند و سایت آنها با شناسایی آی‌پی ایران، به دلیل تحریم، امکان ارسال مقاله را مسدود می‌کند. اینها نشانه‌های یک جنگ علمی مشخص است.
وی همچنین حمله به مراکز دانشگاهی و علمی و ترور تعدادی از دانشمندان و محققان کشور را از دیگر نشانه‌های این جنگ دانست و گفت: دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر و یک مرکز رشد در ایلام مورد حمله قرار گرفتند و تعدادی از فیزیکدانان دانشگاه شهید بهشتی نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه ترور شدند.
ضرورت ایجاد مسیرهای مقابله با تحریم علمی
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با تاکید بر ضرورت تقویت مسیرهای ارتباط علمی کشور تصریح کرد: همان‌طور که برای دور زدن تحریم‌های اقتصادی راهکارهایی ایجاد می‌کنیم، باید برای مقابله با تحریم علمی نیز راهکارهایی داشته باشیم تا محققان کشور بتوانند فعالیت‌های علمی خود را ادامه دهند.
وی خاطرنشان کرد: در دنیا روسای دانشگاه‌ها، روسای دانشکده‌ها، سردبیران مجلات و محققانی هستند که نگاه مستقلی به علم دارند و ممکن است علی‌رغم برخی محدودیت‌های دولتی، همکاری علمی خود را ادامه دهند. بنابراین نباید خودمان برای همکاری علمی محدودیت ایجاد کنیم.
آخوندزاده افزود: اگر محققی در خارج از کشور با پژوهشگر ایرانی همکاری می‌کند، نباید با ایجاد محدودیت‌های داخلی، همین ارتباط‌ها را نیز قطع کنیم؛ چرا که این اقدام به نوعی خودتحریمی و تشدید تحریم علمی خواهد بود.
وی با اشاره به مخالفت رئیس‌جمهور و هیئت دولت با طرح موسوم به «نفوذ بیگانگان» در این حوزه گفت: در شرایط کنونی، چنین رویکردهایی می‌تواند به تشدید تحریم علمی کشور منجر شود و باید مراقب باشیم محدودیت‌های داخلی در کنار تحریم‌های خارجی، مسیر فعالیت علمی محققان را دشوارتر نکند.
بخش قابل توجهی از مواد اولیه دارو وارداتی است
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افزایش قیمت برخی داروها و نقش پژوهش و فناوری در تأمین نیازهای دارویی کشور، اظهار کرد: بیش از ۹۰ درصد داروهای مورد نیاز کشور در داخل تولید می‌شود، اما باید توجه داشت که تولید داخلی لزوما به معنای تأمین تمام مواد اولیه در داخل کشور نیست.
وی افزود: حتی شرکت‌های قدیمی و معتبر دارویی در اروپا و آمریکا نیز بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را از کشورهایی مانند هند و چین تامین می‌کنند؛ چرا که این کشورها مواد اولیه دارویی را با قیمت پایین‌تری تولید می‌کنند. بنابراین تولید دارو در داخل کشور می‌تواند انجام شود، در حالی که بخشی از مواد اولیه آن از خارج وارد می‌شود.
آخوندزاده با تشریح عوامل مؤثر بر قیمت دارو گفت: حدود ۵۰ درصد قیمت دارو تحت تأثیر مواد اولیه دارویی است و ۵۰ درصد دیگر به عواملی مانند تجهیزات، مواد و اقلام بسته‌بندی، دستمزد نیروی انسانی و هزینه حمل‌ونقل مربوط می‌شود.
وی ادامه داد: وقتی نرخ ارز مورد استفاده برای واردات مواد اولیه از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به نرخ‌های بالاتر تغییر می‌کند، طبیعتاً قیمت مواد اولیه افزایش می‌یابد. از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های بسته‌بندی، حقوق کارکنان و حمل‌ونقل نیز بر قیمت نهایی دارو اثر می‌گذارد.
تغییر مسیرهای حمل‌ونقل، هزینه تامین مواد اولیه دارویی را افزایش داده است
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به دشواری‌های ایجادشده در مسیر تأمین مواد اولیه دارویی گفت: در شرایط فعلی و به دلیل محدودیت‌های ایجادشده در حمل‌ونقل دریایی، بخشی از مواد اولیه دارویی که پیش از این از طریق خلیج فارس و با کشتی وارد کشور می‌شد، باید از مسیرهای زمینی یا ریلی از کشورهای دیگر منتقل شود که در برخی موارد هزینه حمل‌ونقل را چند برابر می‌کند.
وی افزود: حتی دو محموله مواد اولیه دارویی که پس از دو تا سه ماه از هند و چین وارد کشور شده بود، با هواپیما به فرودگاه مشهد رسید و مورد حمله قرار گرفت. این شرایط نشان می‌دهد که تامین دارو در شرایط جنگی تا چه اندازه دشوار است.
آخوندزاده تاکید کرد: اگر توانمندی‌های علمی و فناورانه کشور در حوزه دارو وجود نداشت، در چنین شرایطی به جای کمبود برخی اقلام دارویی، با وضعیت بسیار دشوارتری مواجه می‌شدیم. امروز در برخی اقلام دارویی کمبودهایی وجود دارد، اما بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و بیماران سرپایی با وجود دشواری‌ها همچنان داروهای مورد نیاز خود را دریافت می‌کنند.
توانمندی صنعت دارویی کشور حاصل سرمایه‌گذاری علمی و پژوهشی است
وی با اشاره به نقش دانشمندان، پژوهشگران و شرکت‌های دارویی کشور در تامین نیازهای دارویی، گفت: اگر توانایی علمی ایجادشده در کشور و ظرفیت دانشگاه‌ها و دانشکده‌های داروسازی وجود نداشت، شرایط امروز بسیار متفاوت بود. این توانمندی بزرگی است و باید از آن حفاظت و حمایت کرد.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت افزود: سطح توانایی علمی صنعت دارویی کشور با بسیاری از صنایع دیگر قابل مقایسه نیست و این موضوع نشان می‌دهد دانش و فناوری در این حوزه طی سال‌های گذشته در داخل کشور ایجاد و توسعه یافته است.
کاهش منابع مالی پژوهش، با افزایش هزینه‌های تحقیقاتی همزمان شده است
آخوندزاده در ادامه با اشاره به نگرانی‌ها درباره منابع مالی پژوهش و فناوری گفت: پژوهش و فناوری حوزه‌ای است که وزارت بهداشت همواره باید خود را در آن به‌روز نگه دارد و از ظرفیت جوانان و نخبگان استفاده کند؛ بنابراین کاهش منابع پژوهشی می‌تواند آثار منفی به دنبال داشته باشد.
وی اظهار کرد: سال گذشته با دستور وزیر بهداشت و مساعدت معاونت توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت، وضعیت پژوهش در وزارت بهداشت مناسب بود، اما امسال باید پذیرفت که منابع مالی دولت به شدت کاهش یافته و این موضوع حتماً بر پژوهش اثر می‌گذارد.
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: در شرایط تحریم و اختلال در حمل‌ونقل، هزینه تجهیزات و مواد پژوهشی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. برای مثال، ممکن است کیتی که پیش از این با دو دلار تهیه می‌شد، اکنون به دلیل تشدید تحریم‌ها و مشکلات حمل‌ونقل ۲۵ دلار هزینه داشته باشد؛ یعنی هزینه آن حدود ۱۲ برابر شده، در حالی که منابع مالی پژوهش ممکن است نهایتا دو برابر شده باشد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد با تدابیری که از سوی وزارت بهداشت و سازمان برنامه و بودجه در نظر گرفته می‌شود، حمایت از پژوهش و فناوری و توانمندی‌های علمی کشور در شرایط کنونی تداوم یابد.
انتهای پیام
