در دنیای امروز، انتخاب رشته دانشگاهی و به دنبال آن انتخاب شغل مناسب مرتبط با رشته تحصیلی یکی از چالشهای فارغالتحصیلان محسوب میشود. در حال حاضر، انتخاب رشته دانشگاهی مناسب برای بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان چالشبرانگیز شده است و متاسفانه به دلیل داشتن اطلاعات اندک از رشته دانشگاهی مناسب با نیازهای جامعه و تواناییهای خود بعد از سالها تحصیل با مشکلات فردی و اجتماعی روبرو میشوند. داشتن مدرک دانشگاهی نه فقط ابزاری برای شغل آینده بلکه بهعنوان مسیری مطمئن برای رشد و ترقی حرفهای است؛ به دلیل اهمیت این موضوع، ایسنا در سلسله مطالبی به موضوع معرفی رشته دانشگاهی و موفقیت شغلی هر رشته میپردازد تا دانشآموزان و دانشجویان با انتخابی آگاهانه، مسیر شغلی آینده خود را انتخاب، موفقیت و ارتقاء جامعه را تضمین کنند در اولین گفتوگو به معرفی رشته هوش مصنوعی که یکی از رشتههای نوین در دنیای فناوری امروز است، پرداختیم.
روحالله باقری در گفتوگو با ایسنا در خصوص معرفی رشته هوش مصنوعی اظهار کرد: این رشته در واقع تلاشی است برای اینکه ماشینها بتوانند مانند انسان بیاموزند، فکر کنند و تصمیم بگیرند. موضوعاتی مانند یادگیری ماشین، یادگیری عمیق (Deep Learning)، شبکههای عصبی، بینایی ماشین (پردازش تصویر و ویدئو)، پردازش زبان طبیعی (مثل ترجمه خودکار یا چتباتها)، رباتیک هوشمند و تحلیل دادههای بزرگ (Big Data) در این رشته بررسی و توسعه مییابند و در یک جمله، هوش مصنوعی علمی است که میخواهد به کامپیوترها و ماشینها «هوش انسانی» ببخشد.
دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد در رشته سیستمهای اطلاعاتی در مورد شرایط ورود به این رشته گفت: ورود به رشته هوش مصنوعی معمولا از طریق کنکور ریاضی و فنی امکانپذیر است. دانشجویان پس از ورود به دانشگاه، در رشتههایی مانند مهندسی کامپیوتر یا علوم کامپیوتر تحصیل میکنند و سپس در مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری) میتوانند گرایش هوش مصنوعی، علوم داده یا یادگیری ماشین را انتخاب کنند.
وی افزود: دانشجویان برای موفقیت در این رشته، علاوه بر علاقه، باید بر ریاضیات بهویژه جبر خطی، آمار و احتمال، منطق و الگوریتمها تسلط داشته باشند. همچنین توانایی در برنامهنویسی و کار با زبانهایی مثل پایتون، جاوا یا ++C بسیار مهم است، زیرا بخش عمدهای از کارهای هوش مصنوعی نیازمند طراحی و پیادهسازی الگوریتمهاست.
باقری در مورد ویژگیهای شخصیتی و هوشی لازم برای موفقیت در این رشته بیان کرد: دانشجویانی که میخواهند در این رشته بدرخشند بهتر است ویژگیهای زیر را داشته باشند:
کنجکاوی علمی: دانشجویان این رشته باید همیشه به دنبال کشف ناشناختهها و پرسیدن سوالهای جدید باشند.
تفکر تحلیلی و منطقی: آنان باید توانایی شکستن یک مسئله پیچیده به بخشهای کوچکتر و یافتن راهحل برای هر قسمت را داشته باشند.
صبر و پشتکار: پروژههای هوش مصنوعی معمولا طولانی و پرچالش هستند و نیازمند تلاش مداوم افراد متخصص است.
خلاقیت: بسیاری از مسائل هوش مصنوعی راهحل از پیشتعیینشده ندارند، بنابراین خلاقیت نقش حیاتی در این رشته دارد.
توانایی یادگیری مداوم: این حوزه به سرعت در حال تغییر است؛ الگوریتمها و فناوریها روزانه بهروز میشوند، بنابراین باید همیشه در حال یادگیری باشند.
علاقه به کار گروهی: چون بیشتر پروژههای هوش مصنوعی به صورت تیمی در دانشگاهها و شرکتها انجام میشوند.
مدرس دانشگاه فردوسی با اشاره به آینده شغلی این رشته گفت: بازار کار رشته هوش مصنوعی هم در ایران و هم در سطح جهانی بسیار روشن و امیدبخش است. بسیاری از کارشناسان معتقد هستند که هوش مصنوعی در دهه آینده همان نقشی را ایفا خواهد کرد که برق و اینترنت در قرن گذشته ایفا کردند، یعنی با انقلابی در شیوه زندگی و کار روبرو خواهیم بود.
وی برای آگاهی دانشآموزان و دانشجویان برخی از فرصتهای شغلی این رشته را به شرح زیر معرفی کرد.
دانشمند داده (Data Scientist) که دادههای حجیم را تحلیل و الگوهای پنهان آنها را کشف میکند.
متخصص یادگیری ماشین و یادگیری عمیق که الگوریتمهای پیشرفته برای پیشبینی، شناسایی و تصمیمگیری طراحی میکند.
کارشناس بینایی ماشین (Computer Vision) که طراح سیستمهای شناسایی تصویر و ویدئو (مثل تشخیص چهره یا خودروهای خودران) است.
کارشناس پردازش زبان طبیعی (NLP) که نرمافزارهای ترجمه خودکار، موتورهای جستوجو یا دستیارهای هوشمند مثل سیری (Siri) و چتجیپیتی (ChatGPT) طراحی میکند.
همچنین فارغالتحصیلان این رشته میتوانند طراح رباتهای هوشمند در صنایع، خدمات یا حتی رباتهای خانگی باشند.
و یکی دیگر از این فرصتهای شغلی، مشاور فناوری و تحلیلگر سیستمهای هوشمند برای شرکتها و سازمانها است.
باقری که بیش از دو دهه در حوزههای مختلف هوش مصنوعی، تحلیل دادهها، مدیریت دانش و سیستمهای هوشمند تدریس و پژوهش کرده است در خصوص درآمد شغلی این رشته گفت: رشته هوش مصنوعی از نظر درآمدی، یکی از پُردرآمدترین مشاغل فناوری در جهان به شمار میرود. حتی در ایران هم متخصصان این حوزه نسبت به بسیاری از رشتهها از موقعیت شغلی و درآمد بهتری برخوردارند.
وی که با صنایع مختلفی از جمله خودروسازی، صنایع غذایی، فولاد، نفت و گاز و حتی سازمانهای دولتی و فناوری همکاری کرده است، در مورد محیط شغلی رشته هوش مصنوعی بیان کرد که به انتخاب افراد میتواند متفاوت باشد و شامل شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها تا صنایع بزرگ، بانکها، مراکز تحقیقاتی، سازمانهای دولتی و بینالمللی است.
انتهای پیام
نظرات