اکبر باقری سهشنبه ۴ آذر در نشست خبری با اصحاب رسانه استان زنجان به وضعیت مخازن سدهای استان اشاره کرد و عنوان کرد: سد تهم تأمینکننده اصلی آب شرب زنجان با حجم مخزن ۸۶ تا ۸۷ میلیون مترمکعب است که اکنون تنها ۶.۱ میلیون مترمکعب آب دارد؛ یعنی حدود ۷ درصد پرشدگی. سال گذشته این رقم ۱۴ میلیون مترمکعب بود.
وی تصریح کرد: سد گلابر تأمینکننده آب کشاورزی و صنعت ایجرود با حجم مخزن ۱۱۶ میلیون مترمکعب، اکنون ۳۸ میلیون مترمکعب موجود دارد. سال گذشته ۴۵ میلیون مترمکعب آب در مخزن وجود داشت. پرشدگی فعلی حدود ۳۴ درصد است.
او به وضعیت سد کینهورس نیز اشاره کرد و افزود: در سد کینهورس تأمینکننده بخشی از آب شهر خرمدره از ظرفیت ۱۶ میلیون مترمکعبی تنها ۲ تا ۳ میلیون مترمکعب آب باقی مانده که معادل ۱۴ درصد پرشدگی است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان به آخرین وضعیت سد تالوار که در حال بهرهبرداری است اشاره کرد و یادآور شد: حجم مخزن ۵۰۰ میلیون مترمکعب است اما اکنون فقط ۶۵ میلیون مترمکعب آب دارد؛ سال گذشته این عدد ۹۳ میلیون مترمکعب بود. پرشدگی امسال ۱۳ درصد ثبت شده است.
باقری تأکید کرد: امیدواریم در ماههای اسفند، فروردین و اردیبهشت که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد بارشهای استان در این دوره اتفاق میافتد؛ شاهد جبران بخشی از این کاهش شدید باشیم.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان زنجان در ادامه همچنین گزارشی از طرحهای سدسازی در حال اجرا ارائه داد و گفت: سد بلوبین دارای پیشرفت فیزیکی، ۹۰ درصد درصدی بوده و آبگیری انجام شده، تکمیل سرریز در حال انجام بوده و شهریور سال آینده به اتمام خواهد رسید. تأمین آب شرب زرینآباد، شهر حلب و ۹۲ روستای ایجرود از اهداف احداث این سد است.
باقری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت سد مراش در ماهنشان، اظهار کرد: در این سد با پیشرفت فیزیکی ۷۵ درصد عملیات خاکی در حال اجرا بوده و آب شهرهای ماهنشان و دندی و ۱۲۲ روستا تأمین خواهد شد، ولی چالش اصلی لزوم تخلیه روستای مراش پیش از آبگیری است.
وی همچنین پیشرفت فیزیکی سد مشمپای زنجان را ۴۰ درصد عنوان کرد و یادآور شد: با راهاندازی این سد تأمین آب شرب زنجان، سلطانیه و ۲۹ روستا انجام خواهد شد.
باقری با اشاره به نیاز جدی استان به بارشهای پیشرو، گفت: تکمیل این طرحها و بهبود شرایط بارندگی میتواند بخشی از نگرانیهای آبی استان را کاهش دهد، اما مدیریت مصرف و همکاری مردم همچنان ضروری است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان در ادامه با اشاره به اینکه فشار تأمین آب بهدلیل کاهش بارشها به سمت منابع زیرزمینی رفته است، ادامه داد: با آغاز سال آبی جدید و کاهش معنادار بارشها، شاهد افزایش وابستگی استان به منابع آب زیرزمینی هستیم که در شرایط فعلی، مدیریت مصرف در همه بخشها بهویژه کشاورزی، به یک ضرورت و اولویت اصلی تبدیل شده است.
باقری با بیان اینکه پیشبینیها نشاندهنده نبود بارشهای مؤثر در استان طی ماههای آینده است، گفت: بهدلیل کمبود منابع سطحی و لزوم حفظ چرخه بهرهبرداری تصفیهخانه، روزانه حدود ۱۰۰ لیتر بر ثانیه رهاسازی برای تأمین آب شرب انجام میشود. اما با توجه به کاهش ذخایر سدها، فشار اصلی اکنون بر منابع آب زیرزمینی وارد شده است.
او با اشاره به فعالسازی کامل ظرفیت چاههای اضطراری افزود: همه چاههایی که در اختیار شرکت آبفا است، همچنین چاههایی که دستگاههای دیگر در اختیار داشتند، برای تأمین آب شرب شهروندان در مدار بهرهبرداری قرار گرفتهاند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان زنجان با تأکید بر اینکه بخش کشاورزی حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد آب استان را مصرف میکند، گفت: حتی اگر رقم مصرف را مطابق نظر برخی کارشناسان ۷۰ تا ۸۰ درصد در نظر بگیریم، باز هم نیازمند برنامهریزی جدی برای تغییر الگو و حرکت به سمت روشهای نوین آبیاری هستیم. ما کشوری هستیم که منابع آب محدود داریم و چارهای جز فاصله گرفتن از روشهای سنتی و استفاده از روشهای مدرن نیست.
او افزود: در سالهای اخیر تعداد زیادی از کشاورزان برای کفشکنی چاهها مراجعه میکنند و این نشاندهنده افت محسوس سفرههای زیرزمینی است. این امر نگرانیهای جدی برای پایداری معیشت کشاورزان ایجاد کرده و ضرورت ورود جدی جهاد کشاورزی و مشارکت کشاورزان برای اصلاح الگوی مصرف را افزایش داده است.
وی تصریح کرد: در حوزه صنعت، با اینکه سهم مصرف آب تنها حدود ۴ تا ۵ درصد است، اما اقدامات بسیار خوبی در زمینه بازچرخانی و استفاده از آبهای نامتعارف آغاز شده است. براساس اسناد بالادستی از جمله قانون برنامه هفتم و تاکید ماده ۸۸، صنایع موظف به حرکت به سمت بازچرخانی هستند و خوشبختانه این فرهنگ در حال نهادینه شدن است.
مدیرعامل آب منطقهای استان زنجان با تاکید بر اینکه شرایط موجود نیازمند تصمیمگیریهای سخت اما ضروری است، گفت: برای پایداری منابع آب استان، مشارکت همه بخشها ضروری است. کشاورزی بهعنوان بزرگترین مصرفکننده باید به سمت الگوهای نوین هدایت شود و این امر بدون همراهی کشاورزان و برنامهریزی دقیق دستگاههای مرتبط ممکن نیست.
او ادامه داد: اقدامات صورتگرفته در بخش صنعت نشان میدهد که حرکت به سمت مصرف بهینه و بازچرخانی کاملاً امکانپذیر است و این الگو باید در بخش کشاورزی نیز اجرایی شود.
باقری با اشاره به افت محسوس منابع آب زیرزمینی و افزایش فشار بر دشتها، به تشریح برنامههای مدیریت مصرف، کنترل برداشت و تأمین آب از محل منابع جایگزین پرداخت.
وی با اشاره به شرایط بحرانی برخی دشتها، بهویژه دشت اول، گفت:برداشتهای سنگین کشاورزی و استقرار صنایع پرمصرف، بهویژه صنایع فولادی، فشار قابلتوجهی بر منابع زیرزمینی وارد کرده و شرایط دشتها چندان مطلوب نیست.
او با بیان اینکه طی دو تا سه سال اخیر، شرکت آبفا اجرای طرح جمعآوری و تصفیه فاضلاب در محدوده صنعتی را آغاز کرده است، توضیح داد: این پروژه با مشارکت یک شرکت بخش خصوصی در حال اجرا است و حدود ۳۰ تا ۳۸ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. با بهرهبرداری کامل این طرح، سالانه ۶.۵ میلیون مترمکعب آب تصفیه شده وارد چرخه مصرف صنعتی، بهویژه صنایع پرمصرفی مانند فولاد خواهد شد.
باقری افزود: به محض بهرهبرداری از این تصفیهخانه، چاههای آب شرکتهای صنعتی پلمب میشود و مصرف آنها از محل آب تصفیهشده تأمین خواهد شد.
مدیرعامل آب منطقهای استان زنجان با اشاره به تشدید برخورد با تخلفات، تصریح کرد: تاکنون ۳۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شده و این روند تا پایان سال ادامه دارد.
او توضیح داد: برای کنترل بیشتر، تعداد تیمهای گشت و پایش افزایش خواهد یافت. امسال ۲۲ مجوز جدید برای اکیپهای نظارتی دریافت کردهایم تا عملیات بازرسی و شناسایی تخلفات با دقت بیشتری انجام شود.
وی ادامه داد: نصب کنترلگرهای برداشت در چاههای مجاز، جلوگیری از انتقال آب به اراضی فاقد حقابه و برچیدن کامل تأسیسات غیرقانونی از جمله اقدامات قطعی ما در سال جاری است. هرگونه تخلف شناسایی شود، با صدور اخطاریه و اقدامات قضایی برخورد میشود.
باقری با تأکید بر اینکه در استان زنجان موضوع جیرهبندی آب مطرح نیست، بیان کرد: تأمین آب شرب، اولویت اول و خط قرمز ماست. با برنامهریزی مشترک بین آب منطقهای و آبفا، برداشت آب از سدها و منابع زیرزمینی بهصورت ب