ویدا قاسمی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به پژوهش اخیر خود در رابطه با کیفیت خواب در بارداری با در نظر گرفتن نقش اضطراب و ترس از زایمان و عوامل مامایی، اظهار کرد: خواب فرایندی فیزیولوژیک بوده که برای سلامت جسمی و روانی هر فردی امری حیاتی است.

وی افزود: اختلال خواب یکی از شایع‌ترین نوع بیماری‌های روانی بوده که ارتباط مستقیمی با افکار، احساسات و رفتار انسان دارد ضمن اینکه  از طرفی بارداری فرایندی است که تغییرات آناتومیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی قابل توجهی در زندگی یک زن ایجاد می‌کند.

قاسمی با بیان اینکه این تغییرات بر رفتارهای فیزیکی و عاطفی زنان تاثیر می‌گذارد و می‌تواند منجر به کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی آنان شود، تصریح کرد: بارداری برای بسیاری از زنان یک رویداد عاطفی و لذت بخش به‌شمار می‌رود و به هیجان و انتظار می‌انجامد اما با این حال حتی در زنانی که مشکلات خواب قبلی ندارند می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی در خواب فرد شود.

قاسمی با بیان اینکه تغییرات هورمونی در دوران بارداری یکی از دلایل اختلالات خواب در این دوران است، اظهار کرد: به عنوان مثال در سه ماهه اول بارداری مادران، می‌توان خستگی و خواب آلودگی در طول روز را با افزایش سطح هورمون پروژسترون و خروپف  با اثر مهاری تغییرات هورمونی بر روی عضلات شاهد بود.

وی خاطرنشان کرد: دوره بارداری دوره‌ای آسیب پذیر برای کیفیت پایین خواب بوده و اختلالات خواب ممکن است خطر نتایج نامطلوب بارداری را افزایش دهد.

استاد یار بهداشت باروری دانشکده علوم پزشکی اسدآباد با تأکید بر ضرورت کیفیت خوب خواب در دوران بارداری برای رشد جنین و سلامت مادر، افزود: تقریباً نیمی از زنان باردار ممکن است کیفیت خواب نامطلوب را تجربه کنند که می‌تواند خطر پیامدهای نامطلوب بارداری از جمله دیابت بارداری، پره اکلامیسی، سزارین زایمان زودرس و افسردگی را افزایش دهد.

این پژوهشگر با اشاره به عوامل تعیین کننده کیفیت خواب نامطلوب در زنان باردار، اظهار کرد: بر اساس شواهد و مطالعات انجام شده، وضعیت اجتماعی و  اقتصادی، سن طلاق شاخص توده بدنی، بارداری اول ،سابقه مرگ جنینی، سابقه لیبر طولانی مدت، کمبود روی و فلوئور، سن بارداری ،سابقه داشتن بیماری مزمن جسمی همچون(دیابت، هایپرتنشن)، بارداری ناخواسته، عدم حمایت اجتماعی و سابقه بیماری روانی از جمله عوامل تعیین کننده کیفیت خواب نامطلوب در زنان باردار می‌تواند باشد.

قاسمی یادآور شد: علاوه بر این، مطالعات نشان داده‌اند که عوامل روانشناختی از جمله ترس از زایمان و استرس، اضطراب و رفاه مادر می‌توانند در اختلالات کیفیت خواب در دوران بارداری نقش داشته باشند.

وی با بیان اینکه با پیشرفت بارداری، عوامل خطر برای کیفیت پایین خواب می‌توانند تغییر کنند ، ادامه داد: بر اساس مطالعات ژانگ، در سه ماهه دوم بارداری مادران، تنها سطح بالای تهوع و استفراغ یک عامل خطر شناخته شده برای خواب ضعیف می‌تواند باشد با این حال در سه ماهه آخر علاوه بر سطح بالای تهوع و استفراغ ،داشتن سال‌های تحصیل بیشتر و ورزش کمتر از سه روز در هفته نیز در این مطالعات از عوامل خطر بودند.

قاسمی تصریح کرد: با توجه به اهمیت استرس و ترس از زایمان و کیفیت خواب در بارداری و اثرات احتمالی آنها بر پیامدهای منفی بارداری، عدم انجام مطالعه جامع در این زمینه و نتایج متضاد مطالعات و همچنین تفاوت‌های اجتماعی و فرهنگی بین جوامع مختلف پژوهش حاضر ما با هدف تعیین پیشگویی کننده‌های کیفیت خواب ضعیف در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان بندعباس در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۲ انجام شد.

وی با بیان اینکه این پژوهش مطالعه مقطعی چند مرکزی با نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای بین ۴۲۴ زن باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی بندرعباس  در بازه زمانی ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ انجام گرفت، ادامه داد: در این پژوهش ما ابزارهای جمع آوری داده شامل پرسشنامه جمعیت شناسی و زایمانی، چک لیست عوارض بارداری، شاخص کیفیت خواب پیتسپرک(PSQI)، پرسشنامه اضطراب مربوط به بارداری(PRAQ)، و پرسشنامه انتظارات - تجریه زایمان ویجما(W-DEQ) بودند.

وی افزود: داده‌ها با استفاده از رگرسیون خطی تک متغیره و چند متغیره در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۵ و رگرسیون کوانتایل  در نرم افزار R نسخه ۴۰۳.۰ با بسته quantreg تحلیل شدند.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه نتایج این پژوهش نشان داد ۷۱ درصد شرکت‌کنندگان دارای کیفیت پایین خواب بودند، گفت: در سه ماهه نخست بارداری شیوع این کیفیت پایین خواب ۶۹ درصد، سه‌ماهه دوم ۶۵ درصد و سه‌ماهه سوم ۷۹ درصد بود و سه‌ماهه سوم بیشترین شیوع این کیفیت ضعیف خواب را داشتیم.

این پژوهشگر با اشاره به عوامل تاثیرگذار کیفیت خواب در این پژوهش و مطالعه انجام شده، اظهار کرد: اضطراب مربوط به بارداری، ترس از زایمان، وضعیت شغلی، بارداری ناخواسته، بستری شدن در دوران بارداری و محدودیت رشد داخل رحمی با کیفیت خواب زنان باردار ارتباط داشتند و کیفیت پایین خواب در میان زنان باردار این مطالعه شایع بود .

وی گفت: زنان خانه‌دار و کسانی که سطوح بالاتری از اضطراب مربوط به بارداری و ترس از زایمان بارداری ناخواسته، سابقه بستری شدن و IUGR و جنین محیط خارج از رحم در دوران بارداری گزارش کردند بیشتر احتمال داشت کیفیت خواب پایین‌تری را تجربه کنند.

وی با اشاره به اینکه بر اساس نتیجه این پژوهش، با توجه به اثرات نامطلوب اختلالات خواب بر سلامت مادر و جنین، غربالگری و مدیریت اختلالات خواب در دوران بارداری ضروری است، یادآور شد: نتایج این تحقیقات برای پزشکان، مراقبان سلامت، ماماها و حتی برنامه‌ریزان و سیاست‌گذارانی  که دستور العمل‌های مراقبت پیش از تولد را طراحی می‌کنند می‌تواند مفید و کارساز باشد.
انتهای پیام