«تالاب‌» پدیده‌ای در اکوسیستم است که نه فقط از منظر دیداری طبیعتی زیبا خلق می‌کند؛ بلکه به عنوان سدی در برابر سیلاب‌ها عمل می‌کند. می‌تواند مامن انواع گیاهان، جانواران، پرندگان و ماهیان باشد و مهمتر از آن خوان نعمتی است برای جوامع محلی که از آن نان بر سر سفره ببرند و از طریق مشاغل مرتبط با تالاب از جمله ماهیگیری و فعالیت‌های مرتبط با گردشگری، ایجاد شغل کرده و درآمدزایی داشته باشند.

هرچند تالاب‌ها با توجه به محیطی که در آن واقع شده‌اند می‌توانند دائمی یا فصلی باشند اما تک‌تک ما در برابر این نعمت الهی مسئول هستیم و باید برای حفظ این پدیده‌ طبیعی و ثروت ملی اقدامات لازم را انجام دهیم.

فرشید رمضانی- مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی استان گیلان در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه دوم فوریه هر سال مصادف با ۱۳ بهمن‌ماه به عنوان روز جهانی تالاب‌ها نامگذاری شده، اظهار کرد: تالاب‌، شناسه اصلی برای استان‌های شمالی به ویژه گیلان است و وظیفه حفاظت و نگهداری از این نعمت الهی و ثروت عمومی بر عهده تک تک شهروندان است و قطعاً آگاهی، اولین و مهمترین فاکتوری است که می‌تواند در مسیر حفاظت و نگهداری از تالاب‌ها کمک کند.

وی با بیان اینکه سازمان زمین‌شناسی طی چندین نوبت مطالعاتی را در مورد تالاب‌های استان به ویژه تالاب بین‌المللی انزلی انجام داده، افزود: مطالعات زمین‌شناسی بیشتر در مورد مباحث مربوط به رسوب‌شناسی، ژئوشیمی رسوبی، آلاینده‌های رسوبی و همچنین ژئومورفولوژی است.

مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی استان گیلان با اشاره به اینکه این مطالعات سال ۱۳۹۱ انجام شده، افزود: مجددا در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ مطالعات مرتبط با تالاب انزلی انجام شده و نتایج آن در سایت سازمان زمین شناسی منتشر و در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.

رمضانی تاکید کرد: مهمترین بحثی که در مورد تالاب‌ها پیش آمده و تقریبا همه نسبت به آن آگاه هستیم شامل مواردی از جمله تغییرات اقلیمی ایجاد شده که باعث تغییر الگوی بارش‌ها، افزایش میزان تبخیر و همچنین به علت اتصال تالاب انزلی به دریای خزر، کاهش تراز آب این دریاچه طی سال‌های اخیر باعث شده‌ تخلیه آب از تالاب انزلی به سرعت رخ دهد.

مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی استان گیلان با اشاره به تغییر الگوی بارش در سال‌های اخیر، گفت: تغییر الگوی بارش و وقوع بارش‌های تند با ایجاد سیلاب در ۱۲ رودخانه‌ منتهی به تالاب انزلی، رسوبات قابل توجهی را وارد این تالاب می کند که پیامد این امر، پر شدن کاسه تالاب و کاهش ظرفیت نگهداری آب است. این بارش‌ها علاوه بر اینکه رسوبات زیادی از بالادست همراه خود وارد تالاب می‌کنند به یکباره نیز تخلیه شده و به سمت دریا می‌رود و عملا امکان حفظ آب در تالاب وجود ندارد، لذا مدیریت آب در این زمینه هم می‌تواند کمک‌کننده باشد تا بتوانیم تالاب را حفظ کنیم.

رمضانی با بیان اینکه به دلیل افزایش تعداد روزهای آفتابی و گرم، قطعا تبخیر هم افزایش پیدا می‌کند و این هم یکی از دلایل کاهش سطح تراز آب تالاب است، تصریح کرد: در کنار آن عدم تصفیه فاضلاب‌های ورودی به تالاب انزلی که عوارض خاص خود را بر اکولوژی این سیستم طبیعی دارد که جزء مواردی است که توسط سازمان زمین‌شناسی مورد مطالعه قرار گرفته است.

وی از پیش‌بینی برای مطالعه جامعتر از عمق رسوب تالاب انزلی خبر داد و گفت: با بررسی عمق ۱۰ تا ۱۵ متری تالاب بتوانیم مطالعات جامعتری در مورد تالاب بین‌المللی انزلی داشته باشیم.

مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی گیلان گفت: در مباحث مربوط به حفاظت و احیای تالاب اگر سازمان‌های مرتبط از جمله محیط زیست، منابع طبیعی و آب منطقه‌ای به وظایف پیش‌بینی شده در سند هفت ساله احیای تالاب انزلی به طور کامل جامه عمل بپوشاند؛ می‌توانیم این تالاب ارزشمند را حفظ کنیم.
 
وی با بیان اینکه هر تالاب یک چرخه عمر دارد، تاکید کرد: علاوه بر اینکه این چرخه عمر بستگی به مواردی طبیعی دارد که برخی موارد از جمله عوامل تکتونیکی، پیش‌روی و پس‌روی دریا و .. خارج از دست انسان است ولی بخش‌هایی نیز مانند مدیریت آب و آبخیزداری می‌تواند با کنترل ورود رسوب موجب افزایش عمر این اکوسیستم‌های طبیعی شود.
 
رمضانی با اشاره به اینکه علاوه بر حاکمیت و دستگاه‌هایی که در کلان وظیفه نگهداری، حفظ و مدیریت تالاب‌ها را دارند استفاده از ظرفیت ذی‌نفعان هم می‌توانند در راستای نگهداری، حفظ و احیای تالاب‌ها، کمک‌کار باشد، تصریح کرد: جوامع محلی در حفاظت، نگهداری و جلوگیری از آلوده شدن تالاب با هدف بهره‌برداری موثرتر باید مشارکت داشته باشند و بدون مشارکت جوامع محلی و ذی‌نفعان امکان حفظ تالاب‌ها وجود نخواهد داشت.

وی افزود: هر مطالعه‌ای که توسط سازمان‌های ذی‌ربط در خصوص تالاب‌ها انجام می‌شود یک پیوست مربوط به مشارکت و اقدامی که ذی‌نفعان می‌توانند انجام دهند دارد که این مسئله باید به اطلاع عموم برسد تا این قشر نیز حضور حداکثری در عرصه حفاظت از تالاب‌ها داشته باشند که در این حوزه از همکاری و مشارکت سازمان‌های محلی و مردم نهاد نیز می‌توان استفاده کرد.

انتهای پیام