به گزارش ایسنا، دکتر مریم حسن زاده، متخصص بهداشت باروری و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با بیان اینکه دوران بارداری یکی از حساسترین مراحل زندگی مادر و جنین است و وضعیت جسمی و روانی مادر نقش اساسی در رشد طبیعی جنین دارد، افزود: در شرایطی که مادر با فشارهای شدید روانی، اضطراب، نگرانی یا بحرانهای محیطی مواجه میشود، تغییرات هورمونی در بدن رخ میدهد که میتواند بر عملکرد جفت و روند رشد جنین اثر بگذارد.
استرس شدید چگونه بر جنین اثر میگذارد؟
وی عنوان کرد: هنگام تجربه استرس شدید، بدن مادر هورمونهایی مانند کورتیزول و آدرنالین ترشح میکند. اگر این وضعیت برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است پیامدهای قابل توجهی برای بارداری داشته باشد.
عضو هیات علمی گروه مامایی دانشگاه، اضافه کرد: افزایش مداوم این هورمونها میتواند باعث کاهش جریان خون مناسب به جفت شود و در نتیجه اکسیژن و مواد مغذی کمتری به جنین برسد. این مسئله در مواردی میتواند رشد طبیعی جنین را با اختلال مواجه کند.
این متخصص ادامه داد: از سوی دیگر استرس شدید میتواند فشار خون مادر را افزایش دهد و احتمال انقباضات زودرس رحم را بالا ببرد؛ موضوعی که خطر زایمان زودرس را افزایش میدهد. برخی مطالعات نیز نشان دادهاند که استرس مزمن در دوران بارداری ممکن است بر رشد سیستم عصبی جنین و سلامت روانی کودک در سالهای بعد از تولد نیز تأثیر بگذارد.
مهمترین خطرات استرس شدید برای بارداری
وی مهمترین پیامدهای استرس شدید در دوران بارداری را مطرح و بیان کرد: افزایش خطر زایمان زودرس، کاهش وزن نوزاد هنگام تولد، اختلال رشد داخل رحمی جنین، افزایش احتمال سقط در اوایل بارداری ، افزایش فشار خون بارداری و مشکلات مرتبط با جفت و احتمال تأثیر بر رشد مغز و سیستم عصبی جنین از جمله این پیامدها هستند.
به گفته این عضو هیات علمی دانشگاه هرچند همه موارد استرس منجر به عارضه نمیشود، اما استرس شدید و مداوم میتواند احتمال این مشکلات را افزایش دهد و به همین دلیل مدیریت آن اهمیت زیادی دارد.
علائم هشدار برای مادران باردار
حسن زاده توصیه کرد: مادران باردار در صورت مشاهده برخی علائم، حتماً به پزشک مراجعه کنند. این علائم میتواند نشانه فشار زیاد بر بدن یا بروز مشکلات بارداری باشد.
وی بیان کرد: از جمله مهمترین علائم هشدار میتوان به درد و انقباضات مکرر شکم، کاهش حرکت جنین، خونریزی یا لکهبینی، سردرد شدید، افزایش فشار خون، تپش قلب شدید، اضطراب مداوم و احساس فشار شدید روانی اشاره کرد.
حسن زاده با بیان اینکه تشخیص به موقع و مراقبت پزشکی میتواند از بروز بسیاری از عوارض جلوگیری کند. راهکارهایی برای کاهش اثر استرس بر بارداری مطرح و خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین اقدامات، مدیریت استرس از طریق روشهای آرامسازی مانند تمرینهای تنفس عمیق، مدیتیشن و تمرینهای آرامسازی عضلات است. این روشها میتوانند به کاهش سطح هورمونهای استرس در بدن کمک کنند.
وی ادامه داد: خواب کافی نیز نقش مهمی در سلامت مادر باردار دارد. کمبود خواب میتواند استرس بدن را تشدید کند و توانایی بدن در مقابله با فشارهای روانی را کاهش دهد. به همین دلیل توصیه میشود مادران باردار خواب منظم و باکیفیت داشته باشند.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: تغذیه مناسب نیز یکی از عوامل مهم در حفظ سلامت جنین در شرایط استرس است. مصرف غذاهای سرشار از آهن، اسید فولیک، کلسیم، پروتئین و اسیدهای چرب امگا۳ میتواند به تقویت بدن مادر و رشد بهتر جنین کمک کند.
این متخصص همچنین گفت: فعالیت بدنی سبک مانند پیادهروی منظم نیز از جمله توصیههای پزشکان است. ورزشهای ملایم دوران بارداری میتوانند گردش خون را بهبود ببخشند و در کاهش اضطراب مؤثر باشند.
نقش حمایت خانواده در کاهش استرس مادر
حسن زاده تاکید کرد که حمایت عاطفی همسر و خانواده نقش بسیار مهمی در سلامت روان مادر باردار دارد. احساس امنیت و حمایت میتواند تا حد زیادی از شدت اضطراب و نگرانیهای مادر بکاهد.
وی همچنین توصیه کرد: مادران باردار در شرایط بحرانی، مواجهه با اخبار و اطلاعات تنشزا را محدود کنند و محیط آرامتری برای خود فراهم کنند.
اهمیت مراقبتهای پزشکی منظم
حسن زاده گفت: مراجعه منظم به متخصص زنان در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد، بهویژه در شرایطی که مادر تحت فشار روانی قرار دارد. بررسی رشد جنین از طریق سونوگرافی و کنترل وضعیت سلامت مادر میتواند از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
عضو هیات علمی دانشگاه افزود: کنترل بیماریهای زمینهای مانند فشار خون، دیابت بارداری و کمخونی نیز از جمله اقداماتی است که در حفظ سلامت مادر و جنین نقش مهمی دارد.
وی با اشاره به اینکه سلامت روان مادر بخش مهمی از مراقبتهای بارداری محسوب میشود، یادآوری کرد: اگرچه استرس بخشی طبیعی از زندگی است، اما استرس شدید و طولانیمدت در دوران بارداری میتواند خطراتی برای سلامت جنین ایجاد کند.
براساس گزارش وبدا، وی بیان کرد: با مدیریت صحیح استرس، دریافت حمایت عاطفی، رعایت اصول تغذیه سالم، خواب کافی و پیگیری منظم مراقبتهای پزشکی میتوان تا حد زیادی از این خطرات پیشگیری کرد و شرایطی ایمنتر برای رشد جنین و تولد نوزاد سالم فراهم ساخت.
انتهای پیام
