معصومه تعالالله به مناسبت روز سلامتی در گفتوگو با ایسنا با تشریح تأثیر خواب بر عضلهسازی و ریکاوری گفت: پس از هر جلسه تمرین، بهویژه تمرینات قدرتی، در بافت عضلانی آسیبهای ریزی ایجاد میشود که بدن برای ترمیم آنها به زمان و شرایط مناسب نیاز دارد و خواب، مهمترین بستر این بازسازی است. در صورت کمبود خواب، این فرآیند بهدرستی انجام نمیشود و در نتیجه، ریکاوری به تأخیر میافتد، احساس کوفتگی طولانیتر شده و کیفیت تمرینات بعدی کاهش پیدا میکند. همچنین کمخوابی میتواند تعادل بین ساخت و تخریب پروتئین را مختل کرده و روند عضلهسازی را کند یا حتی متوقف کند.
تأثیر مستقیم کمخوابی بر عملکرد ورزشی
وی افزود: خواب تنها به عضلات محدود نمیشود، بلکه نقش بسیار مهمی در عملکرد سیستم عصبی دارد. کاهش کیفیت یا مدت خواب میتواند باعث افت تمرکز، کاهش هماهنگی عضلانی و افزایش خطا در اجرای حرکات شود. این مسئله بهویژه در ورزشهایی که نیاز به دقت، سرعت عمل و هماهنگی بالا دارند، تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد ورزشکار خواهد داشت.
افزایش خطر آسیبدیدگی در اثر کمبود خواب
تعالالله با اشاره به ارتباط مستقیم کمخوابی و افزایش آسیبدیدگی تصریح کرد: یکی از مهمترین پیامدهای خواب ناکافی، افزایش ریسک بروز آسیب در حین تمرین یا مسابقه است. زمانی که فرد دچار کمخوابی میشود، زمان واکنش او کاهش یافته و احتمال بروز اشتباهات حرکتی افزایش پیدا میکند. از سوی دیگر، خستگی تجمعی ناشی از خواب ناکافی باعث کاهش کنترل عضلات و وارد شدن فشار غیرطبیعی به مفاصل و بافتها میشود که این موضوع میتواند زمینهساز آسیبهایی مانند کشیدگی عضلات، پیچخوردگی مفاصل و آسیبهای ناشی از استفاده بیش از حد باشد.
اثرات پنهان کمخوابی بر تغذیه و انرژی بدن
وی همچنین به اثرات غیرمستقیم کمخوابی اشاره کرد و گفت: خواب ناکافی میتواند تنظیم اشتها را نیز مختل کرده و تمایل به مصرف غذاهای پرکالری را افزایش دهد. این مسئله در کنار کاهش سطح انرژی و افزایش استرس فیزیولوژیک، میتواند روند ریکاوری و آمادگی جسمانی را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد.
ورزشکاران به چند ساعت خواب نیاز دارند؟
این کارشناس علوم ورزشی درباره میزان خواب مناسب برای ورزشکاران اظهار کرد: بهطور کلی، بزرگسالان به ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه نیاز دارند، اما برای ورزشکاران، بهویژه در دورههای تمرین سنگین یا رقابت، توصیه میشود این میزان به حدود ۸ تا ۹ ساعت افزایش یابد تا بدن فرصت کافی برای بازسازی و تطابق با تمرینات را داشته باشد. با این حال، کیفیت خواب به اندازه مدت آن اهمیت دارد؛ خواب منقطع، دیر به خواب رفتن یا بیدار شدنهای مکرر میتواند اثرات منفی مشابه کمخوابی داشته باشد.
نشانههای هشداردهنده کمبود خواب
وی با اشاره به نشانههای کمبود خواب در ورزشکاران افزود: خستگی مداوم، کاهش عملکرد، طولانی شدن زمان ریکاوری، تحریکپذیری، بینظمی در خواب و افزایش آسیبهای خفیف و مکرر از جمله نشانههایی هستند که میتوانند بیانگر ناکافی بودن خواب باشند و باید مورد توجه قرار گیرند.
خواب؛ رکن فراموششده در برنامه تمرینی
تعالالله تأکید کرد: خواب باید بهعنوان یکی از ارکان اصلی برنامه تمرینی در کنار تغذیه و تمرین در نظر گرفته شود. بیتوجهی به این عامل نهتنها مانع پیشرفت ورزشی میشود، بلکه میتواند سلامت عمومی فرد را نیز به خطر بیندازد. بنابراین، ایجاد نظم در زمان خواب، کاهش استفاده از وسایل الکترونیکی پیش از خواب و توجه به کیفیت محیط خواب، از جمله راهکارهایی است که میتواند به بهبود کیفیت خواب و در نتیجه ارتقای عملکرد ورزشی کمک کند.
انتهای پیام
