احمد آقاجانی در بیست و ششمین نشست از سلسله نشستهای «در میدان» اظهار کرد: در شرایط خاصی زندگی میکنیم، شرایطی که به طور ویژه تواناییها و امکانات روانشناختی ما را به چالش کشیده و ما را محک میزند تا تابآوری ما سنجیده شود.
این روانشناس تصریح کرد: بقا یافتن ما به عنوان موجود زنده نشان میدهد که توانستیم برای رسیدن به اینجا، از گلوگاههای بسیاری عبور کنیم؛ ما به عنوان یک ارگانیسم زنده دارای خصیصه بقاجویی، وقتی در شرایط خطر قرار میگیریم احساس ناامنی کرده و مکانیسمهایی در درون ما فعال میشود تا ما علیه آن موقعیت برانگیخته شده و از آن گذر کنیم.
وی ادامه داد: اضطراب یک واکنش طبیعی و تکامل یافته به خطرات محیطی است، اگر این ویژگی وجود نداشت ماهم نبودیم پس نفس اضطراب امری نابهنجار نیست؛ این حس برای محافظت از خود کاملا ضروری است.
وی افزود: بین میزان شدت اضطراب و موفقیت در اقدامات حفاظتی رابطه منحنی وجود دارد، به این معنی که وقتی اضطراب نباشد یا وقتی بسیار شدید باشد موفقیت در اقدامات حفاظتی کم میشود.
این روانشناس اظهار کرد: برخی اوقات نیاز به ایجاد اضطراب در برخی افراد وجود دارد و برخی اوقات اضطراب زیاد سازمان روانشناختی فرد را متلاشی میکند و نیازمند چاره است.
وی در خصوص ماهیت اضطراب افزود: ترس مبهمیست که عامل آن برای فرد مشخص نیست و هرچه میزان تحمل ابهام در فرد کمتر باشد اضطراب بیشتری تجربه میکند، اضطراب به صورت هراسهای خاص، حملات پنیک و اضطراب فراگیر تجربه میشود که در این نوع اضطراب، فرد در همه موقعیتها علائم اضطرابی و حال ناخوشایند را تجربه میکند.
آقاجانی با بیان اینکه اضطراب سه دسته علامت دارد، اظهار کرد: یکی علائم جسمانی مثل تپش قلب، بی اشتهایی، تهوع، تکرر ادرار، تعریف، اختلال در گفتار و بی قراری است، دیگر علائم شناختی مانند سردرگمی، اختلال در حافظه و تمرکز، افکار تکرار شونده و حواس پرتی و سوم علائم هیجانی مثل عصبی بودن، بی طاقتی، هشیاری افراطی، دلواپسی و افسردگی است.
وی با بیان اینکه سیستم ارگانیکی ما خود مکانیزمهایی برای مقابله با اضطراب دارد، ادامه داد: مقابله با اضطراب روشهای متعددی دارد از جمله روشهای شناختی مبتنی بر افکار، روش فراشناختی مبتنی بر ذهن آگاهی، روشهای رفتاری مبتنی بر محرک-پاسخ و روشهای عاطفی.
این روانشناس مهمانی گرفتن و دور هم جمع شدن را از سری روشهای عاطفی دانست و گفت: روابط صمیمی میتواند در عرصههای مختلف مانند خانواده وجود داشته باشد، روابط خانواده هستهای(زن و شوهر، والد و فرزند) بسیار بر کاهش اضطراب موثر است.
وی افزود: روابط فامیلی خارج از خانه نیز ترس از مشکلات را تسکین داده و مارا تجهیز میکند تا بتوانیم روزگار را سپری کنیم؛ در جامعه نیز دسترسیهای عاطفی مانند رابطه با دوستان، همکاران و همسالان را میتوان داشت.
آقاجانی با بیان اینکه افراد از نظر الگوهای وابستگی و دلبستگی باهم تفاوت دارند، یادآور شد: کسانی که بدون ترس از دست دادن، رابطه برقرار میکنند، پشتیبان دیگران و کمک کننده هستند؛ این افراد دلبستگی ایمن دارند.
وی ادامه داد: دسته دوم کسانی هستند که دلبستگی ناایمن دارند، این افراد ترس از دست دادن رابطه دارند لذا کنترل گر و چسبنده میشوند؛ این افراد نباید سرزنش شوند بلکه باید بیشتر به آنها اهمیت داد.
این متخصص روانشناس با بیان اینکه سبک دیگری دلبستگی ناایمن اجتنابی است، گفت: این افراد به امنیت نیاز داشته ولی توان جذبش را ندارند؛ بنابراین از دیگران فاصله میگیرند در حالی که نیازمند توجه هستند؛ این افراد بیشتر مورد غفلت قرار گرفته و احساس اضطراب را بیشتر تجربه میکنند، در این موارد ما باید آنها را در اضطراب تنها نگذاریم.
وی افزود: سبک دلبستگی آشفته در کسانی وجود دارد که به اصطلاح مودی هستند، آنها گاهی چسبنده و گاهی فاصله میگیرند، رفتارهای این افراد معمولا برای اطرافیان آزار دهنده است اما در واقع به حمایت زیادی نیاز دارند.
آقاجانی تاکید کرد: غیر از دسته اول سایر افراد در اجتماع کمتر میتوانند ارتباط گرفته و منبع عاطفی پیدا کنند؛ بنابراین افراد خانواده باید به شکل بی قید و شرط یکدیگر را حمایت عاطفی کنند زیرا توجه مشروط را در هرجایی میتوان یافت.
انتهای پیام
