رامین شایانمهر در گفتوگو با ایسنا درباره راهکارهای افزایش تمرکز دانشآموزان در کلاسهای آنلاین بهویژه در شرایط بحرانی، اظهار کرد: در وضعیتهای پرتنش، میزان اضطراب و عدم تمرکز در میان دانشآموزان بهویژه دانشآموزان دوره دوم متوسطه که در آستانه امتحانات نهایی و کنکور سراسری هستند، بیشتر میشود؛ بهخصوص زمانی که زمانبندی دقیق آزمونها نیز مشخص نباشد.
وی با تأکید بر لزوم مدیریت دریافت اخبار افزود: یکی از نخستین اقداماتی که میتواند به حفظ تمرکز کمک کند، محدود کردن پیگیری اخبار است. بهتر است دانشآموزان در طول روز تنها مدت کوتاهی، مثلاً حدود نیم ساعت، به دنبال کردن اخبار اختصاص دهند و از درگیر شدن مداوم با آن پرهیز کنند؛ زیرا پیگیری مداوم اخبار میتواند ذهن را درگیر و تمرکز را کاهش دهد.
این مشاور تحصیلی همچنین به اهمیت دوری از عوامل حواسپرتی اشاره کرد و گفت: هنگام مطالعه بهتر است تلفن همراه در دسترس نباشد و محیط مطالعه نیز تا حد امکان خلوت و آرام باشد. هر عاملی که باعث انحراف توجه شود، از جمله شبکههای اجتماعی، تلویزیون یا حتی موسیقی میتواند تمرکز دانشآموز را کاهش دهد.
شایانمهر با بیان اینکه تعیین اهداف کوچک و قابل دستیابی برای هر جلسه مطالعه نیز میتواند بسیار مؤثر باشد، ادامه داد: برای مثال دانشآموز میتواند برای خود هدف بگذارد که در یک جلسه مشخص تعدادی تست بزند یا بخشی از یک درس را مطالعه کند. دستیابی به این اهداف کوچک علاوه بر ایجاد حس موفقیت، انگیزه ادامه مطالعه را نیز افزایش میدهد.
وی درباره مدیریت افکار مزاحم هنگام مطالعه توضیح داد: گاهی در حین مطالعه ذهن به موضوعات دیگر منحرف میشود. در چنین شرایطی بهتر است دانشآموز آن فکر را روی کاغذ یادداشت کند و دوباره به درس برگردد. این کار باعث میشود ذهن سبکتر شود و تمرکز حفظ شود. پس از پایان مطالعه میتوان زمانی را برای پرداختن به آن افکار اختصاص داد.

این مشاور تحصیلی همچنین استفاده از روشهای مطالعه کوتاه و پرفشار را پیشنهاد کرد و گفت: به جای مطالعه طولانیمدت، میتوان زمان مطالعه را به بازههای کوتاهتر تقسیم کرد؛ برای مثال ۴۵ دقیقه مطالعه و ۵ دقیقه استراحت. این شیوه کمک میکند ذهن خسته نشود و تمرکز در طول مطالعه حفظ شود.
شایانمهر با تأکید بر اهمیت «مطالعه فعال» افزود: دانشآموزان هنگام مطالعه یا حضور در کلاسهای آنلاین بهتر است نکات مهم را یادداشت، علامتگذاری یا خلاصهنویسی کنند. انجام این فعالیتها باعث میشود ذهن درگیر یادگیری شود و احتمال حواسپرتی کاهش یابد.
وی در ادامه یادآور شد: تمرکز مهارتی است که با تمرین مداوم شکل میگیرد. ممکن است در ابتدا حفظ تمرکز دشوار باشد، اما با تکرار عادتهای مطالعاتی صحیح، ذهن به تدریج به این روند عادت میکند و مطالعه مؤثرتر خواهد شد.
این مشاور تحصیلی با اشاره به نقش خانوادهها در حفظ تمرکز دانشآموزان خاطرنشان کرد: خانوادهها نقش بسیار مهمی در کاهش استرس و ایجاد تمرکز دارند. فراهم کردن محیطی آرام برای مطالعه، پرهیز از تنش و بحث در خانه و دور نگه داشتن فضای خانواده از اخبار و موضوعات تنشزا میتواند به حفظ آرامش دانشآموز کمک کند.
وی با بیان اینکه خانواده باید خانه را به محیطی امن و آرام تبدیل کند، اظهار کرد: همچنین بهتر است والدین بیش از حد نتیجهگرا نباشند. در شرایط بحرانی، مهمترین انتظار از دانشآموز تلاش و استمرار در مطالعه است، نه الزاماً دستیابی به نتیجهای خاص.
شایانمهر درباره برنامههای آموزشی مدارس نیز گفت: آموزش مجازی به طور طبیعی محدودیتهایی نسبت به آموزش حضوری دارد، اما در حال حاضر بسیاری از مدارس روزانه حدود دو ساعت کلاس آنلاین برگزار میکنند و در کنار آن، برخی محتواهای آموزشی به صورت آفلاین در اختیار دانشآموزان قرار میگیرد.
وی ادامه داد: دانشآموزان میتوانند برای تکمیل یادگیری خود از منابع مختلفی مانند محتوای آفلاین، برنامههای آموزشی تلویزیونی و منابع درسی دیگر استفاده کنند. مهمتر از همه این است که مطالعه با برنامه و راهبرد مشخص انجام شود.
این مشاور تحصیلی تأکید کرد: دانشآموزان باید ابتدا شرایط و نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کنند و سپس بر اساس آن برنامهریزی داشته باشند. استفاده ترکیبی از کلاسهای آنلاین، محتوای آفلاین و سایر منابع آموزشی میتواند به بهبود یادگیری و حفظ تمرکز در شرایط فعلی کمک کند.
انتهای پیام
