مجتبی خانقیطاقی در گفتوگو با ایسنا در تشریح چرایی جهانی بودن زبان هنر اظهار کرد: برای فهم اینکه چرا هنر همچون زبانی مشترک میان انسانهاست، باید از نقطه آغاز آفرینش سخن گفت، نقطهای که خداوند بزرگ هنگام خلق کائنات، با همه آنچه بهعنوان آفرینش و هستی میشناسیم، گنجهایی را در سراسر عالم پراکند.
وی افزود: همانگونه که در فصل بهار شکوفایی این گنجها و نشانههای حیات را در طبیعت مشاهده میکنیم، در گستره آفرینش نیز رمزها و زیباییهای پنهانی وجود دارد که بشر مأمور به کشف آنهاست. این مأموریت الهی گاه روشن و گاه پنهان است اما انسان باید در مسیر زندگی این گنجها را بیابد، درک کند و هم در زندگی خود و هم زندگی دیگران به کار گیرد. این مسیر کشف و شهود، همان هنر است.
هنر نتیجه کشف و شهود و هنرمند حامل دریافتهای آفرینش است
معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با اشاره به نقش تاثیرگذار هنرمند، خاطرنشان کرد: هنرمند کسی است که رمز و رازهای نهفته در آفرینش را دریافت میکند، تحت تأثیر آن قرار میگیرد و سپس اثر آن را به دیگران منتقل میسازد. به همین دلیل هنر مرز نمیشناسد و خداوند این ویژگی را در کل آفرینش قرار داده است.
قیطاقی ادامه داد: انسانها با وجود تفاوتهای زبانی، قومی و دینی، در اصل خلقتی مشترکاند و همین اشتراک سبب میشود هنر و زیبایی حلقه اتصال میان ملتها باشد و بهعنوان کاملترین زبان مشترک بشر عمل کند. این لطف الهی شامل همه مردم است و به واسطه آن، هنر میتواند ملتها، اقوام و تمدنها را به یکدیگر پیوند دهد.
وی درباره نقش هنر در زندگی روزمره آدمی تصریح کرد: هنر میتواند بر رفتار، خلقوخو و نگاه انسان اثر بگذارد و اساساً برای همین در آفرینش قرار داده شده است. توصیه دینی به گردش در آفاق و انفس برای دیدن نشانههای عظمت پروردگار، تأکید بر همین موضوع دارد. اگر هنر در خدمت تکامل انسان نباشد، به هدف اصلی خود نرسیده است. هنر برای تکامل، برای صلح، آرامش و ایجاد صمیمیت و پدیدآمدن زبانی مشترک میان انسانها، آفریده شده است.
معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی به نمونهای از این اثرگذاری اشاره کرد و گفت: ثبت جهانی آیین نوروز در فهرست میراث ناملموس یونسکو نشان میدهد این آیین توانسته است پیوند میان اقوام را تقویت کند، کینهها را کنار بزند، مردم را به دیدار یکدیگر دعوت کند و صلح و نزدیکی میان ملتها ایجاد کند. نوروز حلقه اتصال میان بیش از ۱۳ کشور شده و ریشهای عمیق در باورهای هنری، فرهنگی و زیباییشناسی ایران دارد و همین ظرفیت موجب ثبت جهانی آن شده است.
موسیقی خراسان؛ زبانی جهانی و حامل پیام صلح است
قیطاقی افزود: در خراسان نیز سه پرونده موسیقایی در فهرست میراث ناملموس بشری ثبت شده است، از جمله موسیقی بخشیهای خراسان و مهارتهای سنتی ساخت و نواختن دوتار. به باور یونسکو، این میراث به همه بشر تعلق دارد زیرا در زندگی مردم این منطقه موجب تقویت صلح، دوستی، اخلاق شهروندی، حسن همجواری و همراهی فرهنگی شده است. هنر در ذات خود برای زندگی بشر کاربرد دارد و در فرهنگ ایرانی، بهویژه در خراسان، همواره در خدمت تعالی و زندگی مردم بوده است.
وی ادامه داد: هنرمندان پیوسته در پی کشف رمز و رازهای آفرینشاند. آنان دریافتهای خود را از طریق نمایشگاههای خوشنویسی و نقاشی، اجراهای تئاتر، برنامههای موسیقی و دیگر قالبهای هنری با مردم سهیم میشوند. هنرمندان بهواسطه بزرگمنشی و بلندنظری، آنچه در زندگی برایشان گرهگشا بوده را بیدریغ در اختیار جامعه قرار میدهند. به همین دلیل همیشه مشتاق اجرا، تولید و ارتباط با مردماند. هنرمند نمیتواند دریافتهای خود را پنهان کند، زیرا خود را مالک آنها نمیداند و باور دارد این زیباییها ودیعه الهی است.
معاون هنری ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی یادآور شد: فلسفه زندگی بشر تلاش برای رسیدن به کمال است و هنر دقیقاً همین نقش را ایفا میکند؛ هنر گمشده بشر را نمایان میسازد و آن را به زندگی انسان وارد میکند. هنر گرهگشا، صمیمیتساز و رونقآفرین است و هرکس که دقت و توجه کند، از لطف الهی برخوردار میشود. هنرمندان سرآمد این مسیرند زیرا آموختهاند چگونه خود را در معرض فیض آفرینش قرار دهند.
قیطاقی درباره نقش هنر در دورههای بحرانی توضیح داد: در جهان هیچ حقیقتی جز در قالب هنر ماندگار نمیشود. هیچ اندیشه بلندمرتبهای بدون هنر باقی نمیماند. هنر تاج سر آفرینش است و در همه دورهها، چه آرامش و چه بحران، اثرگذار است. بیان حقیقت از طریق فیلم سینمایی، نمایش تئاتر یا اثر موسیقایی بسیار مؤثرتر از صدها سخنرانی است.
هنر در نهایت وحدتآفرین و پیونددهنده است
وی با اشاره به اینکه در روزهایی که ایران در شرایطی شبیه «روز مبادا» قرار دارد، ضرورت دارد مردم از هر قوم و زبان و دین کنار یکدیگر باشند، تاکید کرد: هنر با قانون «رسیدن از کثرت به وحدت» میتواند وحدتآفرین باشد. نمونه آن تکرار گسترده آثار موسیقایی ماندگاری همچون «وطن» با صدای محمد نوری و «ایران ای سرای امید» با آواز محمدرضا شجریان در روزهای اخیر است. این آثار سالها پیش خلق شدهاند اما گویی برای امروز ساخته شدهاند تا دل مردم را به هم نزدیک کنند.
معاون هنری ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با اشاره به تصنیف «وطنم» با اجرای همایون شجریان، تصریح کرد: هیچکس سفارش این آثار را نداده بود بلکه هنرمند با احساس درونی مأموریت خود آنها را خلق کرده است. هنر برای امروز و فردا آفریده میشود. هنرمند منتظر وقوع بحران نمیماند بلکه پیش از آن میآفریند تا در روز سختی، مردم را یاری دهد. از همین رو آثاری که امروز مردم مرور میکنند، اغلب آثاری هستند که سالها پیش خلق شدهاند.
انتهای پیام
