به گزارش ایسنا، در عرصه معماری ایران همواره بسیاری از بزرگان این حوزه بر حفظ اصالت‌ها تأکید داشته‌ و معتقد بوده‌اند که باید معماری ایران ترکیبی از اصالت و نوآوری باشد؛ مسئله‌ای که هادی میرمیران (۲۳ اسفند ۱۳۲۳، قزوین - ۲۹ فروردین ۱۳۸۵، برلین) نه در سطح شعار، بلکه در بطن آثار و اندیشه‌هایش به آن پاسخ داد. او از معدود معمارانی بود که توانست میان حافظه تاریخی معماری ایران و معماری نوین پلی معنادار و البته ماندگار ایجاد کند؛ پلی که گفته می‌شود نه به تقلید از گذشته تن می‌داد و نه در مدرنیسم حل می‌شد. او درحقیقت در این راستا گفته است: «سنت برای ما یک منبع الهام است، نه یک الگوی قابل تکرار».

میرمیران در طول چهار دهه فعالیت حرفه‌ای، کوشید به این پرسش بنیادین پاسخ دهد که چگونه می‌توان «روح» معماری ایرانی را در کالبدی نو بازآفرینی کرد. او بارها بر این نکته تأکید داشت که «بازگشت به گذشته، اگر به تکرار فرم‌ها و نشانه‌های سطحی محدود شود، راه به جایی نمی‌برد؛ بلکه آنچه اهمیت دارد، درک عمیق از منطق، هندسه، فضا و معنا در معماری کهن ایران است». 

حال گفته می‌شود این ویژگی کاری او در پروژه‌های طراحی شهر جدید بهارستان اصفهان یا ساختمان کانون وکلای دادگستری مرکز، به‌روشنی قابل مشاهده است؛ جایی که فرم‌ها، به‌جای آن که بازتولید مستقیم عناصر تاریخی باشند، بازخوانی انتزاعی و معاصر از همان مفاهیم‌اند. حتی در طرح‌های اجرانشده‌ای مانند کتابخانه ملی ایران یا فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی نیز این تلاش برای پیوند گذشته و حال به اوج خود می‌رسد.

به باور میرمیران، «زمینه» و «تاریخ» دو مؤلفه جدایی‌ناپذیر از فرآیند طراحی‌اند. او معتقد بود معماری نمی‌تواند مستقل از بستر فرهنگی و تاریخی خود تعریف شود. این نگاه، در تقابل با جریان‌هایی قرار می‌گرفت که معماری را به محصولی جهانی و بی‌هویت تقلیل می‌دادند. در اندیشه او، هر پروژه معماری باید پاسخی باشد به یک موقعیت خاص؛ پاسخی که از دل تاریخ و فرهنگ آن سرزمین برمی‌آید.

ایرج اعتصام (معمار) میرمیران را سرآغاز نسل جدید معماری ایران می‌داند؛ نسلی که به‌جای گسست از گذشته، در پی گفت‌وگو با آن است. 

در سال‌های پایانی عمرش، ارائه پیشنهادهایی چون انتخاب اصفهان به‌عنوان پایتخت دائمی فرهنگی ایران و تأسیس موزه ملی معماری، نشان‌دهنده دغدغه‌های فراتر از طراحی بنا در ذهن او بود. به تعبیر علیرضا قهاری (معمار)، میرمیران «یک معمار ملی» بود؛ شخصیتی که افق نگاهش از مرزهای جغرافیایی و صنفی فراتر می‌رفت و به معماری به‌مثابه بخشی از هویت فرهنگی یک ملت می‌اندیشید.

امروز، در شرایطی که معماری ایران بیش از هر زمان دیگری با چالش هویت مواجه است، بازخوانی اندیشه‌های میرمیران ضرورت دارد. تأکید او بر اصالت پیشنهادی برای «ادامه دادن» ارزش‌های معماری است؛ ادامه‌ای که ریشه در گذشته دارد و نگاهش به آینده است.

درحقیقت میراث فکری میرمیران حاکی از این مفهوم بود که اگر معماری از «روح» تهی شود، به پوسته‌ای بی‌معنا تبدیل خواهد شد. و این همان هشداری است که هنوز، دو دهه پس از درگذشتش، برای معماری امروز ایران معنا دارد.

انتهای پیام