شورای عالی انقلاب فرهنگی با هدف حساسسازی جامعه نسبت به مقوله تصادفات جادهای و کاهش آمار جانباختگان و مصدومان حوادث ترافیکی، این روز را تصویب کرد. انتخاب یک روز خاص برای «ایمنی»، پیامی روشن به همراه دارد: «حادثه خبر نمیکند، اما پیشگیری از آن آگاهانه است.» این نامگذاری در واقع واکنشی مسئولانه به یکی از بزرگترین چالشهای اجتماعی و اقتصادی کشور، یعنی سوانح جادهای، و تلاشی برای همافزایی میان نهادهای متولی و مردم است.
اهمیت این روز در ابعاد مختلفی تجلی مییابد که در وهله نخست شامل موضوع فرهنگسازی و یادآوری این نکته است که رعایت قوانین، صبوری در رانندگی و پرهیز از شتابزدگی، ضامن بقای سرمایههای انسانی جامعه است؛ همچنین این مناسبت مجالی برای بازبینی زیرساختها و نظارت دقیقتر بر ارتقای کیفی راهها، رفع نقاط حادثهخیز و نوسازی ناوگان حمل و نقل را فراهم میسازد و در نهایت، فرصتی مغتنم برای قدردانی از سفیران ایمنی و تجلیل از راهداران فداکار، پلیس راهور، نیروهای امدادی و رانندگان صبوری به شمار میرود که با وجدان کاری، امنیت را بر سرعت مقدم میشمارند.
جاده برای رانندگان حرفهای، فراتر از یک مسیر برای رسیدن به مقصد، یک معلم بزرگ است، رانندگان دیده بانان اصلی جاده هستند؛ رانندگان که شب و روز برای آنها معنا ندارد و در هر شرایطی از جمله شرایط بحرانی، کولاک، باران، گرما در دل جادهها هستند و تمام قوای جسمانی و روحی را برای یک سفر ایمن و مطمئن به کار میگیرند، در واقع علاوه بر ایمنی جادهها ایمنی و سلامت رانندگان نیز بسیار حیاتی است. در نهایت، روز ایمنی حمل و نقل به ما یادآوری میکند که هر سفر، زمانی با ارزش است که پایان آن به آغوش گرم خانواده ختم شود. ایمنی، جادهای است که مقصد آن زندگی است. به همین دلیل به مناسبت «روز ایمنی حملونقل» و
در راستای اهمیت عامل انسانی در کاهش سوانح جادهای به سراغ تعدادی از رانندگان رفتیم. در ادامه متن این گفتوگو را میخوانیم:
اکبر رونقی، راننده باسابقه اتوبوس در مسیر اردبیل-تبریز از مسیرهای پرچالش و کوهستانی، معتقد است ایمنی پیش از استارت زدن خودرو، در ذهن و آرامش راننده شکل میگیرد.
صبوری و سلامت فنی؛ کلید طلایی ایمنی در جاده
این راننده باسابقه اتوبوس با بیان اینکه راننده فنی کسی است که به اصطلاح دستبهآچار است، گفت: اگر در میانه جاده مشکلی برای ماشین پیش بیاید، میتواند آن را مرتفع کند تا مسافران معطل نمانند و به مقصد برسند.
وی در ادامه با اشاره به راننده ایمن افزود: اما راننده ایمن، نگاهش به پیشگیری است. او همیشه فاصله مجاز را رعایت میکند و در شرایط بارندگی و یخبندان، حتماً تجهیزات ایمنی لازم را به همراه دارد. در واقع رانندگی در جاده بدون رعایت اصول ایمنی، اساساً غیرممکن است.
این راننده با تأکید بر حوصله و احتیاط، اظهار کرد: جاده به من درس «صبر، احتیاط و حوصله» داده است، رانندگی در جاده جای عجله نیست. اگر رانندهای صبور نباشد و بخواهد با شتابزدگی به مقصد برسد، نمیتواند سلامت مسافران را تضمین کند. صبر، اصلیترین ابزار کار ماست.
خستگی و خوابآلودگی عامل اصلی حوادث جادهای است
رونقی با اشاره به عوامل حوادث جادهای تصریح کرد: من معتقدم راننده باید قبل از نشستن پشت فرمان، وضعیت خودش را بسنجد. استراحت کافی قبل از حرکت، یک ضرورت است. برای خود من پیش آمده که اگر شب مهمان داشته باشم و نتوانم به اندازه کافی بخوابم، صبح آن روز به جاده نمیروم و سرویس را لغو میکنم.
وی در ادامه اضافه کرد: راننده اگر بداند استراحت نداشته و با آن حال وارد جاده شود، قطعاً خوابآلودگی سراغش میآید و حادثه در کمین خواهد بود.
تأثیر سلامت فنی خودرو در آرامش روانی راننده
این راننده با بیان اینکه سلامت فنی خودرو تأثیر بسیار زیادی در آرامش روانی راننده دارد، گفت: وقتی ماشین حتی یک ایراد کوچک داشته باشد، تمام مسیر برای راننده با استرس و نگرانی سپری میشود و تمرکز را از بین میبرد. اما وقتی خودرو از تعمیرگاه میآید و مطمئن هستی که از هر نظر سالم است، با خیال راحت و آرامش کامل رانندگی میکنی.
رونقی با بیان اینکه به صورت مداوم در جادهها تردد دارد، بیان کرد: واقعیت این است که در حال حاضر، مشکل اصلی ما تابلوها نیستند، بلکه کیفیت آسفالت و وجود دستاندازهای نامناسب در برخی مقاطع جاده است.
وی در پایان افزود: گاهی تلاش برای رد کردن یک دستانداز بد، منجر به حادثهای میشود، پیشنهاد من رسیدگی جدی به وضعیت روکش جادههاست تا شاهد چنین حوادث تلخی نباشیم.
مرتضی قنبر نژاد، راننده اتوبوس مسیر گرگان، تهران_تبریز در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه در نگاه نخست به مقوله ایمنی، تفاوت میان یک راننده فنی و یک راننده ایمن همواره مورد بحث بوده است، اظهار کرد: تجربه نشان میدهد رانندگانی که از سابقه کاری بالایی برخوردارند، به شکلی قطعی در هر دو حوزه رانندگی و حفظ ایمنی، عملکرد برتری دارند.
این راننده ادامه داد: حقیقت این است که اگرچه ممکن است رانندهای در مباحث فنی ضعیف اما در مهارتهای حرکتی توانمند باشد، اما ایمنی پایدار زمانی حاصل میشود که میان مهارت رانندگی و اشراف فنی بر وسیله نقلیه، پیوندی دوسویه برقرار گردد.
قنبر نژاد با اشاره به اینکه درک عمیق از جاده، آن را به معلمی برای رانندگان بدل میکند، گفت: معلمی که صبوری و هوشیاری را آموزش میدهد. رانندگان حرفهای همواره تلاش میکنند به گونهای با چالشهای مسیر کنار بیایند که نه تنها جان کسی به خطر نیفتد، بلکه مسافران نیز کوچکترین دلهره و اضطرابی را حس نکنند.
وی افزود: با این حال، نباید از یاد برد که بخشی از این آرامش به وضعیت زیرساختها وابسته است؛ متأسفانه جادهها به دلیل خرابیهای زیاد، سطح ایمنی مطلوبی ندارند و رانندگان را با استرس مضاعف روبرو میکنند.
این راننده با اشاره به ایمنی نامطلوب جادهها بیان کرد: برای مثال، ترمزهای ناگهانی یا تغییر مسیرهای اجباری برای رد کردن دستاندازها، گاهی از سوی مسافران به اشتباه به عنوان خوابآلودگی یا ناشیگری راننده تعبیر میشود، در حالی که ریشه اصلی این حرکات در وضعیت نامناسب جادههاست.
ضرورت ارتقای زیرساختهای جادهای
قنبر نژاد با بیان اینکه بهبود این وضعیت نیازمند نگاهی اساسی از سوی مسئولان است،اظهار کرد: انتظار میرود به جای لکهگیریهای مقطعی، زیرسازی جادهها به صورت ریشهای و اصولی انجام شود؛ چرا که زیرسازی درست، ضامن دوام و کیفیت راه است.
این راننده در ادامه اضافه کرد: ارتقای زیرساختها در کنار بهبود سیستمهای روشنایی و نصب پروژکتور در مسیرهایی که سرعت مجاز در آنها بالاست، علاوه بر کاهش چشمگیر تصادفات، تردد ناوگان سبک و سنگین را تسهیل کرده و جاده را از وضعیت تخریبشده فعلی خارج میکند.
اهمیت مدیریت عامل انسانی
وی با تأکید بر اینکه در کنار اصلاح جاده، مدیریت عامل انسانی نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است،تصریح کرد: رانندگان جوان که تجربه کمتری دارند، سریعتر در معرض خستگی قرار میگیرند. در سفرهای طولانی که معمولاً با حضور دو یا سه راننده انجام میشود، حیاتیترین توصیه این است که به محض احساس کوچکترین نشانهی خوابآلودگی، راننده در مکانی امن توقف کرده و مسئولیت را به همکار خود بسپارد. در رانندگی با وسایل نقلیه سنگین، یک لحظه غفلت یا بستن چشم میتواند به فاجعهای جبرانناپذیر ختم شود.
نقش مجتمعهای خدماتی و رفاهی
قنبر نژاد در پایان با بیان اینکه در نهایت، نقش مجتمعهای خدماتی و رفاهی را نباید نادیده گرفت،گفت: این توقفگاههای ایمن، فرصتی حیاتی برای استراحت، اقامه نماز و تجدید قوا فراهم میکنند. وجود این امکانات نه تنها خستگی را از تن راننده و مسافر دور میکند، بلکه با افزایش کیفیت سفر، رضایت همهجانبهی مسافران را نیز به همراه خواهد داشت.
شاهین قراچورلو، راننده اتوبوس خط تبریز_شیراز با بیان اینکه تجربه چندین ساله برای یک راننده فنی، تفاوتی اساسی در کیفیت کار ایجاد میکند که با هیچ چیز دیگری قابل مقایسه نیست، اظهار کرد: در شرایط فعلی که وضعیت جادههای ما چندان مساعد نیست، هر چقدر تجربه راننده بیشتر باشد، امنیت خودرو و سلامت مسافران به شکل بهتری تضمین میشود.
این راننده افزود: در واقع، در مسیرهای دشوار، این مهارت و سابقه راننده است که میتواند کاستیهای راه را جبران کرده و سفری ایمن را رقم بزند.
قراچورلو گفت: در مورد تمرکز پشت فرمان، استفاده از تلفن همراه یا درگیریهای ذهنی، بهویژه در پیچها و نقاط حساس جاده، عاملی بسیار خطرناک است. وقتی ذهن راننده درگیر مکالمه یا مسائل جانبی شود، قدرت واکنش سریع در لحظات بحرانی از بین میرود و این مسئله میتواند عواقب جبرانناپذیری در جاده داشته باشد.
ضرورت مدیریت خواب و خستگی در سوانح جادهای
این راننده با بیان اینکه برای مدیریت خواب و خستگی در سفرهای طولانی، بهویژه برای کسانی که تازه وارد این حرفه شدهاند، حیاتیترین اصل، رعایت زمان استراحت است، تصریح کرد: رانندگان باید بعد از هر پنج یا شش ساعت رانندگی، حتماً توقف کرده و استراحت کنند.
قراچورلو در ادامه اضافه کرد: حرکت با سرعت آرام و پرهیز از عجله، در کنار پایبندی کامل به قوانین راهنمایی و رانندگی، تنها راهی است که ضامن رسیدن صحیح و سالم به مقصد خواهد بود.
وی گفت: در حال حاضر، وضعیت آسفالت در بسیاری از مسیرها نگرانکننده و حادثهخیز است. برای نمونه، وضعیت اتوبان تبریز به زنجان به قدری نامناسب است که هر رانندهای در عبور از آن دچار مشکل میشود.
این راننده با بیان اینکه اگر بخواهیم پیشنهادی مستقیم برای بهبود ایمنی راهها داشته باشیم، بیان کرد: اگرچه وضعیت تابلوها و علائم هشداردهنده در سطح خوبی قرار دارد، اما مشکل اصلی و دغدغه جدی رانندگان، وضعیت خراب آسفالت جادههاست که نیاز به رسیدگی فوری و نوسازی دارد.
لزوم نصب علائم ایمنی
وی با بیان اینکه نصب علائم ایمنی نظیر شبرنگ بر روی بدنه خودروهای سنگین، تأثیر بسیار زیادی در دیده شدن توسط سایر رانندگان در تاریکی شب دارد، اظهار کرد: در واقع این موضوع امروزه به یک ضرورت تبدیل شده است؛ چرا که دید بهتر، ضامن امنیت در جاده است.
قراچورلو افزود: همچنین همراه داشتن تجهیزاتی مثل جعبه کمکهای اولیه و چراغهای احتیاطی برای مواقعی که ممکن است در شب حادثهای رخ دهد، صددرصد لازم است و در لحظات بحرانی میتواند بسیار حیاتی و کمککننده باشد.
این راننده با تأکید بر استهلاک ماشینها بیان کرد: در مورد وضعیت استهلاک ماشینها، باید گفت که شرایط به مرحله بحرانی رسیده است. در حالی که کرایه مسافران در دو سال اخیر تقریباً ثابت مانده، قیمت اقلام اساسی و مصرفی مانند لاستیک و روغن در عرض تنها یک سال بین ۱۰ تا ۱۵ برابر افزایش یافته است.
وی ادامه داد: این عدم تناسب شدید بین دخل و خرج باعث شده که دیگر توان تأمین هزینههای نگهداری ماشین را نداشته باشیم. حقیقت این است که قیمت همه وسایل و قطعات بالا رفته، اما تنها چیزی که تغییری نکرده کرایه مسافر است و متأسفانه رسیدگی مناسبی هم به این وضعیت سخت معیشتی رانندگان نمیشود.
کیفیت قطعات یدکی؛ دغدغه رانندگان
قراچورلو در ادامه گفت: موضوع کیفیت قطعات یدکی نیز دغدغه بسیار بزرگی است که با جان مردم ارتباط مستقیم دارد. مشخص نیست قطعاتی که در بازار هستند چینی هستند یا با چه کیفیتی وارد میشوند.
این راننده گفت: تنها خواسته ما از مسئولان این است که به وضعیت صنف رانندگان رسیدگی کنند. انتظار میرود مسئولین در مورد تناسب قیمت کرایههای مسافری با هزینههای سنگین روغن و لاستیک تدبیری بیندیشند.
وی در پایان افزود: توجه به این مطالبات و بهبود زیرساختهای هزینهای و بیمه حوادث که از همه مهم تر است نه تنها به معیشت رانندگان کمک میکند، بلکه باعث ارتقای امنیت و کیفیت ناوگان حمل و نقل عمومی نیز خواهد شد.
انتهای پیام
