در روز شیراز (۱۵ اردیبهشت) بازگشت به ریشههای فرهنگی تنها یک تجمل نیست، بلکه ضرورتی برای درک جایگاه این شهر در ساختار فرهنگی کشور است. شیراز با برخورداری از ظرفیتهای بیبدیل ادبی، هنری و رسانهای، اکنون در آستانه یک تحول بزرگ قرار دارد تا از یک میراث تاریخی، به یک «برند شهری» پویا و اثرگذار در سطح جهانی تبدیل شود.
روز شیراز؛ فرصتی برای ادای احترام به شکوه دیار
شهردار شیراز در گفتوگو با ایسنا با تأکید بر اهمیت این مناسبت، اظهار کرد: پانزدهم اردیبهشت مجالی است برای بازخوانی عظمت تاریخی، فرهنگی و معنوی این شهر. «روز شیراز» فرصتی ارزشمند برای ادای احترام به شکوه این دیار و بازشناسی جایگاه ماندگار آن در قلب ایران است؛ شهری که نام بزرگان ادب و جلوههای ماندگار معنویت را در خود جای داده است.
محمدحسن اسدی در توصیفی عمیق و شاعرانه از ماهیت این شهر، بیان کرد: برخی شهرها دارای حصاری جادویی هستند که انسان را افسون کرده و روح را تسخیر میکنند.آدمی، دچار این شهرها میشود و در جان و روحش رخنه میکنند؛ آنچنان که اگر کسی به چنین شهری پا میگذارد، دیگر همانی نخواهد بود که پیش از آن بوده و بخشی از وجودش را در آن شهر جا گذاشته است. شیراز چنین شهری است؛ شهری که برای دوستداران و شیفتگانش، حکم هوا و نفس را دارد. خاکش دامنگیر است و هوایش افسونگر. آدمها میآیند و روحشان را در آنجا میگذارند و فکر شیراز، لحظهای رهایشان نمیکند.
وی با توصیف شیراز به عنوان «کعبهالعاشقین» و معیار تمام زیباییها، بر شکوه این اقلیم تأکید کرد و گفت: بسیار مفتخر هستیم که در زمره مردمان پیشانیبلندی بودهایم که فرصت زیستن در شهری را یافتهایم که نگین زمردین تمدن، فرهنگ و ادب ایران است؛ شهری به تمامی برگزیده و برخوردار از تمام زیباییها و ظرافتهای عالم. شهر مشاهیر و مفاخری که در او زاده شده یا به آن آرام گرفتهاند؛ شهر دو پادشاه گنجیده در یک اقلیم، خواجه اهل راز و سعدی شیراز، زادگاه ملاصدرا و روزبهان و سیبویه و شیخالمشایخ، عبدالله خفیف و پناه امن خواجوی کرمان و شهر شکوهمند زندیه، زادگاه قطبالدین و شوریده شیرازی و وصال، نمازی و دوران؛ مهد فلسفه و زیباییشناسی و فرهنگ و هنر و ادب و نجابت و آراستگی و اعتدال.
اسدی در ادامه با اشاره به جنبههای معنوی شهر، شیراز را تجلیگاه مذهب، شهر سلوک و میعادگاه عرفان و دلدادگی توصیف کرد و گفت: شهر گلدستههای آسمانبوس و گنبدهای لاجورد و کاشیهای پرنیانی است. شهر شاهچراغ(ع) است و امامزادگان و نظرکردگان. شهری که خاکش نسبت قریبی با عرش الهی دارد. شیراز، گوهری است به گذر زمان جلایافته و کهربایی است که به کیمیای جان دریافته. شیراز خیال مجسم است، موسیقی مکرر است و شهد شکرین شیرینکام؛ جایی که واژهها جان میگیرند، روح تازه میشود، احساس و زیبایی دیگرگون میشود و آدمی درمییابد که زیبایی مگر چه میتواند باشد جز این.
تداوم هویت؛ از مدارس علمی تا دانشگاههای نوین
معاون فرهنگی و امور رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس هم در گفتوگو با ایسنا، به تداوم این مسیر در دورههای مختلف تاریخی اشاره کرد و گفت: شیراز همواره بستری پویا برای بازآفرینی هویت فرهنگی خود بوده است. این شهر از طریق مدارس علمی، محافل ادبی، خانقاهها و در دورههای جدید از طریق نهادهای فرهنگی و دانشگاهی، سرمایه فرهنگی خود را بازتولید کرده و میان سنت و نوگرایی نوعی توازن هوشمندانه برقرار کرده است.
جمشید رضایی، معتقد است که همین ویژگی باعث شده است شیراز نقشی شبیه حافظه زنده فرهنگی برای ایران ایفا کند؛ حافظهای که در بزنگاههای تاریخی به بازتعریف هویت ملی کمک کرده است. رضایی با تأکید بر اینکه مهمترین ویژگی شیراز ایستایی در برابر میراث گذشته نیست. این شهر میراث خود را به عنوان جریانی زنده در مواجهه با تحولات اجتماعی و فرهنگی بازخوانی و بازتفسیر کرده است.
راهبردهای هدفمند در حوزههای ادبی، نمایشی و رسانهای
معاون فرهنگی و امور رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در بخش دیگری از سخنان خود به برنامههای در حال اجرا برای معرفی و تقویت ظرفیتهای فرهنگی و ادبی شیراز اشاره کرد و گفت: این برنامهها به شکل هدفمند در چند سطح دنبال میشود. تمرکز ویژهای بر حوزه ادبیات، بهویژه شعر و داستان وجود دارد چرا که شیراز به پشتوانه میراث ماندگار سعدی و حافظ یکی از قطبهای اصلی ادبی کشور به شمار میرود. در همین راستا حمایت از انجمنهای ادبی، برگزاری جشنوارهها و نشستهای تخصصی و همچنین پشتیبانی از تولید آثار جدید ادبی در دستور کار قرار دارد.
وی همچنین با اشاره به جایگاه استان فارس در حوزه ادبیات کودک و نوجوان گفت: برنامههایی برای شناسایی و حمایت از نویسندگان این حوزه و معرفی آثار آنان در سطح ملی و حتی بینالمللی در حال اجراست.
رضایی با اشاره به حوزه هنرهای نمایشی افزود: طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی در تولید آثار نمایشی در استان شکل گرفته و گروههای تئاتری فارس حضور موفقی در رویدادهای ملی داشتهاند. تلاش شده است با حمایت از تولید آثار فاخر، برگزاری جشنوارهها و تقویت زیرساختها این روند ادامه پیدا کند.
وی به ظرفیت رسانهای استان فارس اشاره کرد و گفت: این استان پس از تهران یکی از استانهای فعال و اثرگذار در حوزه رسانه محسوب میشود. بر همین اساس برنامههایی برای تقویت تولید محتوای حرفهای، توسعه رسانههای نوین و استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای معرفی چهره فرهنگی شیراز در نظر گرفته شده است.
دیپلماسی فرهنگی و نگاه به افقهای جهانی
رضایی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به ظرفیتهای بینالمللی فرهنگ شیراز، برگزاری رویدادهای شاخص فرهنگی، توسعه دیپلماسی فرهنگی با شهرهای همفرهنگ در جهان، فارسیزبان و استفاده از ظرفیت ترجمه و انتشار آثار ادبی به زبانهای دیگر را از جمله اقداماتی دانست که برای معرفی هرچه بهتر شیراز در سطح جهانی دنبال میشود.
وی تأکید کرد: تلاش شده است با پیوند دادن ظرفیتهای مردمی، هنرمندان، نهادهای فرهنگی و بخش خصوصی، جریانی پایدار و پویا برای معرفی هویت فرهنگی شیراز شکل گیرد.
روز شیراز؛ از مناسبتهای تشریفاتی تا تجربه زیسته شهروندی
معاون فرهنگی و امور رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، درباره نقش مناسبتهایی مانند «روز شیراز» در تقویت هویت فرهنگی شهر گفت: اگر چنین مناسبتهایی بهدرستی طراحی و اجرا شوند میتوانند پیوند نسل جوان با میراث فرهنگی شهر را عمیقتر کنند. روز شیراز زمانی اثرگذار خواهد بود که به یک تجربه واقعی برای شهروندان بهویژه جوانان، تبدیل شود و صرفاً در حد چند برنامه تشریفاتی باقی نماند. چنین مناسبتهایی فرصتی فراهم میکند تا شهروندان بار دیگر به میراث فرهنگی، مفاخر، معماری، باغها، آیینها و سبک زندگی شیرازی توجه کنند و احساس تعلق بیشتری نسبت به شهر خود داشته باشند.
وی در ادامه افزود: برای ارتباط مؤثر با نسل جوان، لازم است برنامههای فرهنگی در قالبهایی ارائه شود که برای جوانان جذاب و قابل لمس باشد از جمله جشنوارههای شهری، هنرهای خیابانی، برنامههای تعاملی در محلهها و پویشهای خلاق در شبکههای اجتماعی.
رضایی تأکید کرد که روز شیراز نباید صرفاً به تمجید نوستالژیک از گذشته محدود شود بلکه میتواند فرصتی برای گفتوگو درباره معنای شیرازی بودن در زمان حاضر و نسبت شهر با موضوعاتی مانند محیط زیست، باغهای تاریخی، توسعه پایدار، هنر معاصر و سبک زندگی نسل جدید باشد.
وی در پایان بیان کرد: اگر برنامههای مرتبط با روز شیراز بهدرستی مستندسازی و در سطح ملی و بینالمللی معرفی شوند، این مناسبت میتواند به یک برند شهری تبدیل شود و تصویری از شیراز بهعنوان شهری فرهنگمحور و گفتوگومحور به جهان ارائه دهد. موضوعی که میتواند در توسعه گردشگری فرهنگی و تقویت صنایع خلاق نیز نقش مؤثری داشته باشد.
برنامههای هفته شیراز
معاون فرهنگی شهردار و رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز نیز پیشتر در یک نشست با تشریح جزئیات برنامههای هفته نکوداشت شیراز که از ۱۵ تا ۲۲ اردیبهشتماه برگزار میشود، این مناسبت را فرصتی برای مکث بر حافظه تاریخی و فرهنگی کلانشهر دانست.
محمدعلی چوبینی، آغازگر برنامههای این هفته را آیین «گنج پنهان» دانست و تصریح کرد که برای سومین سال متوالی، آیین تعویض قرآن دروازه قرآن برگزار میشود. این نماد، نشاندهنده پیشینه ۱۱ قرنی اسلامی شیراز است و قرآن دستنویس پیشین نیز پس از این مراسم، برای نگهداری در موزه شهر منتقل خواهد شد.
وی همچنین از افتتاح فاز دوم موزه شهر شیراز خبر داد و افزود: در این مراسم از چندین جلد کتاب، از جمله کتاب «بلدیه شیراز» رونمایی خواهد شد. این موزه فضایی سیال و مبتنی بر اسناد معتبر است که لایههای پنهان و آشکار هویت شهری را برای شهروندان و گردشگران روایت میکند.
معاون فرهنگی شهردار شیراز با تأکید بر ضرورت ایجاد یک زبان مشترک میان شیراز و جهان، از تولید اثر موسیقایی سمفونی شیراز سخن گفت و افزود: در این هفته از المان سمفونی شیراز رونمایی میشود. این المان با طراحی نماد سرو و بهرهگیری از فناوری QR Code، این امکان را فراهم میکند تا شهروندان بتوانند موومانهای مختلف این اثر فاخر را به صورت آنلاین بشنوند.
وی همچنین یکی از برنامههای شاخص این هفته را «مرئیسازی سرمایه انسانی شهر» دانست و اعلام کرد که سردیس ۱۸ نخبه علمی استان فارس که بر اساس فهرست بنیاد ملی نخبگان و برگزیدگان جایزه علامه طباطبایی انتخاب شدهاند، در باغ ارم رونمایی خواهد شد. هدف از این اقدام معرفی گذر باغ ارم به عنوان «گذر نخبگان» و نمادی از هویت علمی استان فارس است.
پیوند ادبی، گردشگری و مدیریت اجتماعی در بافت تاریخی
چوبینی در ادامه به برگزاری رویداد «دیدار ماه» اشاره کرد و گفت: در این برنامه، شاعرانی که با رهبر شهید دیدار داشتهاند، در باغ جهاننما به شعرخوانی و خاطرهگویی میپردازند. همچنین شب شعر شیراز با حضور چهرههای ملی و استانی برگزار میشود تا پیوند دیرینه این شهر با ادبیات بازخوانی شود.
رئیس سازمان فرهنگی شهرداری شیراز همچنین از اجرای پویش «جنگ یادمون آورد که چقدر #شیرازمون رو دوست داریم» خبر داد و افزود: تورهای شیرازگردی در باغات و بافتهای تاریخی نیز برای عموم پیشبینی شده است تا شهروندان بتوانند از طریق فرهنگسراها برای شرکت در این تورها ثبتنام کنند.
وی از برگزاری سلسله نشستهای شیرازشناسی با همکاری صدا و سیما، افتتاح میدان نقارهخانه در بافت تاریخی و رونمایی از پنج پروپوزال پیوستنگاری اجتماعی و فرهنگی برای پروژههای کلان شهری نیز یاد کرد و گفت: این پیوستنگاریها با هدف بررسی اثرات اجتماعی پروژههای عمرانی و جلوگیری از پیامدهای منفی تدوین شده است.
به گزارش ایسنا، برنامههای هفته نکوداشت شیراز، فراتر از یک جشن ساده، الگویی از تلاش برای پیوند میان «گذشته ماندگار» و «آینده پویا» است. از طریق ترکیب آیینهای مذهبی-تاریخی با تکنولوژیهای نوین و تکریم نخبگان، این رویداد تلاش میکند تا هویت چندبعدی شهر را بازسازی کند.
به گزارش ایسنا، با این حال، همانگونه که کارشناسان اشاره دارند، پایداری این شکوه و تبدیل شدن آن به یک فرهنگ مستمر، در گرو مشارکت فعال و ایجاد حس مسئولیتپذیری در میان شهروندان و نسل جوان است؛ چرا که شهر تنها با حضور پررنگ مردم، از یک کالبد فیزیکی به یک زیستجهان مشترک تبدیل میشود.
انتهای پیام
