زهرا نظری در گفت‌وگو با ایسنا، در خصوص لجبازی فرزندان در دوره نوجوانی، اظهار کرد: لجبازی در نوجوانان را نمی‌توان صرفاً به عنوان بی‌احترامی یا نافرمانی تعبیر کرد.

وی با بیان این که نوجوانی از منظر روان شناسی رشد، مرحله‌ای حساس در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی است، در این باره تصریح کرد: نوجوان در حال عبور از وابستگی کودکانه به سمت استقلال روانی است و این که در این مسیر، قوانین و اقتدار والدین را مورد پرسش قرار دهد، یک امر طبیعی است لذا این چالشگری در بسیاری از موارد، نشانه تلاش برای تعریف مرزهای شخصی و کسب احساس خودمختاری است و الزاماً برای طغیان یا ناسازگاری نیست.  

به گفته نظری، زمانی که نوجوان احساس کند درک نمی‌شود یا صرفاً از موضع دستور و قضاوت مورد برخورد قرار می‌گیرد، احتمال فاصله‌گیری عاطفی افزایش می‌یابد.

وی در این خصوص متذکر شد: سبک‌های فرزندپروری سخت‌گیرانه و تحقیرآمیز یا کنترل‌گر می‌تواند مقاومت و لجبازی نوجوان را تشدید کند؛ همانطور که سبک‌های کاملاً سهل‌گیر و فاقد مرزبندی، باعث سردرگمی و تعارض می‌شوند.

این مشاور و روانشناس یزدی گفت: نوجوانان بیش از هر چیز نیازمند احترام متقابل، فرصت بیان دیدگاه و مشارکت در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با زندگی خود هستند.

وی ادامه داد: تغییرات زیستی و هورمونی در دوره نوجوانی به‌ویژه افزایش حساسیت هیجانی و تکانشگری، می‌تواند شدت واکنش‌ها را بالا ببرد لذا در صورتی که مهارت‌های تنظیم هیجان، حل مسئله و گفت‌وگوی موثر در سال‌های کودکی به درستی آموزش داده نشود، این تحولات رشدی ممکن است به صورت پرخاشگری یا قطع ارتباط بروز کند.

نظری بر لزوم پیشگیری از گسست رابطه بین والدین و فرزندان در دوره نوجوانی تاکید کرد و گفت: لازم است والدین از الگوی کنترل‌گری به سمت راهنمایی همراه با قاطعیت حرکت کنند که این رویکرد شامل گفت‌وگوی منظم بدون سرزنش، تعیین قوانین شفاف اما قابل مذاکره، ثبات در اجرای پیامدها و در عین حال حفظ صمیمیت و حمایت عاطفی است.

این روانشناس نوجوانان با بیان این که رابطه سالم در نوجوانی بر پایه اعتماد، مرزبندی و احساس امنیت شکل می‌گیرد، اظهار کرد: هر چه نوجوان بیشتر احساس کند که درک می‌شود و نظرش اهمیت دارد، احتمال لجبازی مخرب و فاصله‌گیری عاطفی کاهش خواهد یافت.

وی گفت: اگر لجبازی در نوجوان با علائمی مانند افت شدید و مداوم عملکرد تحصیلی، انزوای افراطی، تغییرات چشمگیر در خواب و اشتها، پرخاشگری شدید، رفتارهای پرخطر، مصرف مواد یا نشانه‌های افسردگی و اضطراب همراه باشد، ارزیابی تخصصی ضروری است.  

نظری در پایان نیز خاطرنشان کرد: قطع کامل ارتباط عاطفی با خانواده برای مدت طولانی، نیازمند مداخله حرفه‌ای و فوری است و تشخیص به موقع و دریافت مشاوره می‌تواند از مزمن شدن تعارض‌ها و شکل‌گیری مشکلات جدی‌تر در بزرگسالی پیشگیری کند.

انتهای پیام