آذربایجانغربی به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود و همسایگی با ۳ کشور و فعالیت ۷پایانه مرزی، یکی از مهمترین استانهای مرزی کشور به شمار میرود؛ استانی که مرز در آن تنها یک خط جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از زندگی اقتصادی و اجتماعی مردم محسوب میشود. از تجارت خرد و فعالیتهای بازارچهای گرفته تا حملونقل و دادوستدهای روزمره، مرز در این استان بهطور مستقیم با معیشت بخشی از جامعه گره خورده است.
با این حال، در کنار فرصتهای ناشی از همجواری با بازارهای منطقهای، چالشهایی همچون نوسانات اقتصادی، محدودیتهای زیرساختی و نبود ثبات در برخی فعالیتهای مرزی نیز بر زندگی مرزنشینان تأثیرگذار بوده است؛ موضوعی که باعث شده که مرز همزمان بهعنوان یک فرصت و یک چالش در زندگی مردم تعریف شود.
تاثیر مستقیم تردد مرزی در معیشت مرزنشینان
رضا یکی از کسبه مرزی در پیرانشهر در گفت وگو با ایسنا گفت: بخش زیادی از درآمد ما به رفتوآمدهای مرزی و خرید و فروش کالا وابسته است. هر زمان که شرایط مرز بهتر باشد، وضعیت زندگی هم بهتر میشود.
یکی دیگر از فعالان این حوزه اظهار کرد: مرز برای ما فقط یک موقعیت جغرافیایی نیست؛ بخشی از اقتصاد خانوادههاست. اگر این مسیرها فعال نباشد، زندگی خیلی از ما دچار مشکل میشود.
برخی رانندگان فعال در مسیرهای مرزی نیز به نوسانات کاری اشاره کرده و به ایسنا گفت: کار ما وابسته به وضعیت مرز است. گاهی حجم کار بالا میرود و گاهی هم به دلیل محدودیتها کاهش پیدا میکند. ثبات در این حوزه برای ما خیلی مهم است.
در عین حال، برخی ساکنان مناطق مرزی بر این نکته تأکید دارند که توسعه زیرساختها و ساماندهی فعالیتهای مرزی میتواند شرایط زندگی را پایدارتر کند و فرصتهای جدیدی برای اشتغال ایجاد کند.
مرز باید به منبعی برای ثروتآفرینی تبدیل شود
استاندار آذربایجان غربی با تأکید بر ضرورت تجهیز، توسعه و تکمیل زیرساختهای گمرکات استان، گفت: رونقبخشی به بازارچههای مرزی مصوب ضروری بوده و این موضوع در تقویت معیشت مرزنشینان و توسعه اقتصادی منطقه بسیار مؤثر است.
رضا رحمانی، ۱۵ اردیبهشت در همایش ستاد توسعه فرصت های اقتصادی مرزی استان با اشاره به اهمیت نقش مرز در اقتصاد آذربایجانغربی، افزود: مرز باید به منبعی برای ثروتآفرینی و بهبود معیشت مرزنشینان تبدیل شود و لازم است در همه تصمیمگیریها، حقوق و منافع مرزنشینان بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد.
لزوم تجهیز مرزهای استان به امکانات روز
وی با تأکید بر تسهیل تردد در مرزهای استان و ارتقای خدمات گمرکی، خاطرنشان کرد: گمرکات آذربایجانغربی در واقع نماینده گمرک جمهوری اسلامی ایران بوده و باید بهگونهای تجهیز و مدیریت شود که شأن و اعتبار کشور حفظ شود.
رحمانی تاکید کرد: توسعه زیرساختهای مرزی، افزایش سرعت خدماترسانی در مرزها از اولویتهای مدیریت استان است.
آغاز نهضت فعالسازی ظرفیتهای مرز در آذربایجان غربی
استاندار آذربایجانغربی به آغاز نهضت فعالسازی ظرفیتهای مرزی نیز اشاره کرده و افزود: مرز برای یک استان مرزی، کلیدیترین منبع تأمین نیازها و توسعه اقتصادی بوده و ما فرآیند بازگشایی و رونق بازارچههایی را که به هر دلیل در گذشته تعطیل شده بودند، با قوت آغاز کردهایم.
استاندار آذربایجانغربی بر لزوم عبور از نگاههای سنتی به مرز نیز تأکید کرد و افزود: ساماندهی هوشمندانه فعالیت مرزنشینان یک ضرورت اقتصادی بوده و اجازه نخواهیم داد بوروکراسی اداری مانع از بهرهمندی مردم از مواهب مرز شود.
رحمانی همچنین با اشاره به برنامههای تقویت زیرساختهای بازارچههای مرزی استان، اضافه کرد: هدف ایجاد یک زنجیره تأمین پایدار است که در آن، مرزنشین به عنوان فعال اقتصادی شناسنامهدار، نقش مهمی در مدیریت عرضه و تقاضا ایفا کند.
استاندار آذربایجانغربی، با تأکید بر تسهیل حداکثری فرآیندهای تجاری، افزود: آذربایجانغربی به عنوان پیشقراول دیپلماسی اقتصادی مرزی، نقش حیاتی در خنثیسازی فشارها بر سفره مردم ایفا میکند.
استاندار آذربایجانغربی، با تأکید بر لزوم بهرهبرداری ملی از مزیتهای مرزی استان، این پتانسیل را موتور محرک پیشرفت منطقه دانسته و گفت: ظرفیتهای مرزی پیشران تحول اقتصادی استان است و نگاه ما به مرزها ملی و فراملی است.
جدیت در حمایت قانونی از کولبران و پیلهوران
رحمانی با بیان اینکه بخش عمده فعالیتهای مدیریتی استان به حوزه مرز اختصاص یافته، افزود: با پیگیریهای انجام شده، سهمیه پیلهوری استان در سال گذشته بهطور کامل جذب شده و تلاشها برای جبران کسری سهمیه منطقه آزاد و حمایت قانونی از کولبران، پیلهوران و فعالان اقتصادی با جدیت ادامه دارد.
ایجاد بازارچه و شهرکهای تولیدی در نقاط مرزی در دستور کار است
وی خاطرنشان کرد: ایجاد بازارچهها، شهرکهای تولیدی و صنایع فرآوری نظیر پوشاک و میوه خشک در نقاط مرزی به صورت جدی در دستورکار است.
استاندار آذربایجانغربی به دستاوردهای دیپلماسی اقتصادی نیز اشاره کرد و افزود: در دیدار با وزیر تجارت ترکیه، افزایش تردد کامیونها و تسهیل عبور از دروازههای تجاری به سوی اروپا نهایی شده و با فعالسازی اتاق تجارت ترکیه در ارومیه و انتقال میز تجارت این کشور به استان، آذربایجانغربی به محور اصلی بهرهمندی از توافقنامه تعرفه ترجیحی اوراسیا تبدیل شده است.
زیرساختها در پایانههای مرزی آذربایجان غربی تکمیل میشود
مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای آذربایجان غربی به توسعه زیرساختهای پایانه مرزی تمرچین اشاره کرد و گفت: این پایانه مرزی به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای زائران اربعین، در حال تجهیز به امکانات جدید از جمله دستگاه ایکسری کامیونی بوده و برنامهریزی برای تکمیل زیرساختهای آن در حال انجام است.
ارسلان شکری در گفت و گو با ایسنا با تأکید بر رویکرد توسعهمحور در حوزه ترانزیت اظهار کرد: برنامههایی از جمله انتقال تشریفات گمرکی به پسکرانهها، تجهیز پایانهها به سامانههای هوشمند، نصب دوربینهای پلاکخوان و ردیاب ناوگان، ساماندهی تردد مرزنشینان و افزایش تعامل با کشورهای همسایه در دستور کار قرار دارد که نقش مهمی در تسهیل فرآیندها و افزایش بهرهوری خواهد داشت.
وی با اشاره به موقعیت راهبردی استان اظهار کرد: آذربایجانغربی با قرارگیری در مسیر کریدور بینالمللی آسیا–اروپا و برخورداری از ۹۶۷ کیلومتر مرز مشترک با کشورهای ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان (نخجوان)، یکی از مهمترین گلوگاههای ارتباطی کشور در حوزه ترانزیت محسوب میشود و نقش کلیدی در اتصال ایران به بازارهای منطقهای و اروپایی را ایفا میکند.
شکری، همچنین به عملکرد حوزه مسافری اشاره کرد و افزود: در سال گذشته، تردد مسافران از پایانههای مرزی استان در سطح قابل توجهی ادامه داشته و در این میان، تردد زائران اربعین از مرز تمرچین با ثبت ۱۶۶ هزار و ۴۱۰ نفر، رشد ۲۶ درصدی را نسبت به سال قبل تجربه کرده که نشاندهنده تقویت زیرساختها و خدماترسانی در این مسیر است.
پایانههای بازرگان، رازی، تمرچین و سرو به عنوان دروازههای اصلی ترانزیتی استان
وی در ادامه به وضعیت پایانههای مرزی استان اشاره کرد و گفت: پایانههای بازرگان، رازی، تمرچین و سرو به عنوان دروازههای اصلی ترانزیتی استان، در مسیر توسعه و بهسازی قرار دارند و اجرای طرحهای جامع در این پایانهها با هدف افزایش ظرفیت، تسهیل تردد و ارتقاء کیفیت خدمات در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای آذربایجانغربی افزود: در پایانه مرزی بازرگان به عنوان مهمترین پایانه زمینی کشور، اجرای طرح جامع با برآورد ۶ هزار میلیارد ریال در حال پیگیری است و در پایانه مرزی رازی نیز طرح جامع با نیاز اعتباری ۸ هزار میلیارد ریال در مراحل مطالعاتی قرار دارد.
به گزارش ایسنا، روایت مرزنشینان در آذربایجانغربی نشان میدهد که مرز در این استان تنها یک موقعیت جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از ساختار اقتصادی و اجتماعی زندگی مردم محسوب میشود.
در حالی که مسئولان بر توسعه و ساماندهی ظرفیتهای مرزی تأکید دارند، تجربه روزمره مردم نیز نشان میدهد تحقق این هدف نیازمند ایجاد ثبات، توسعه زیرساختها و تقویت تجارت رسمی است.
لذا به نظر میرسد در صورت همافزایی میان سیاستگذاریهای توسعهای و واقعیتهای میدانی، مرز میتواند از یک ظرفیت بالقوه به یک موتور پایدار اقتصادی برای آذربایجان غربی تبدیل شود.
انتهای پیام
